T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/956
KARAR NO : 2025/1789
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/03/2022
NUMARASI : 2019/210 Esas - 2022/293 Karar
DAVA: Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/12/2025
Taraflar arasındaki Menfi Tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı firmanın önceki unvanın ... AŞ olduğunu, ... plakalı aracı Büyükçekmece 7. Noterliliğin 03/02/2018 tarih ve ... Yevmiyeli numarası ile mülkiyeti muhafazalı olarak satın aldığını, aynı zamanda bir dönem firmaya araçla birlikte aylık ücretle iş yaptığını, sözleşmede her ay 3.750,00 TL bedel ile toplam 90.000,00 TL borcun 28/02/2020 ye kadar vadelendirildiği halde müvekkilimin işine son verilmesi nedeniyle tüm senetler ödenerek hiçbir borç kalmadığını, 31/10/2018 tarihinde mülkiyeti muhafaza kaydının ibra edilmesi amacıyla firmaya başvurduğunu şerh kaldırılmadığını, Üsküdar 14 Noterliğinin ... yevmiye 12/10/2018 tarihli ihtarı ile aynı hususu ihtar ettiğini ancak davalı tarafın yine ibraname vermeyip şerhi kaldırmadığını, bu nedenlerle ... nolu araç üzerindeki mülkiyeti muhafaza sözleşmesini borcunun bulunmadığının tespiti ile araç üzerindeki rehinin terkinini (tazminat ve diğer taleplerimiz saklı kalmak kaydıyla) dava masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ile müvekkili firma arasında mülkiyeti muhafaza kayıtlı satış sözleşmesi imzalandığını, bunun karşılığında ... plakalı aracın satışı bu şekilde yapıldığını, davacı tarafın, satışa konu olan bedelleri müvekkili firmaya ödemek zorunda olduğunu, davacı taraf, müvekkili firmadan almış olduğu bu aracı, müvekkil firmanın da grup firması olduğu ana firma olan .... A.Ş. İle yapmış olduğu taşıma sözleşmesi kapsamında, diğer müvekkil firma olan ... ile bir sözleşme imzaladığını, ... ile olan sözleşmesini haksız bir şekilde fesih etmiş olduğundan dolayı da sözleşme kapsamında cezai şart yönünden borçlu duruma geçtiğini, cezai şart faturası, davacı tarafa gönderilmesine rağmen, davacı tarafından iade edilmediğini, davacının iddia ettiği gibi, davacının müvekkili firma ve dava dışı diğer müvekkil firma olan .... A.Ş.' ye borcu bulunmadığını, söz konusu borcun ödenmediğini, bu husus müvekkili firma ile dava dışı .... A.Ş. firmasının defter ve kayıtları incelendiğinde açıkça görüleceğini, her iki firmanın grup firması olduğunu, davacı tarafın müvekkili ve dava dışı müvekkil .... A.Ş.' ye olan borçlarının ödenmemiş olması nedeni ile de davacı / alıcı taraf ibra edilmediğini, bu nedenler ile açılan dava haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , taraflar arasında ... plaka sayılı aracın Büyükçekmece 7. Noterliği'nin 03/02/2018 tarih ve ... yevmiye numarası ile mülkiyeti muhafaza kaydı ile satıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Yerleşik yargıtay kararları doğrultusunda mahkememizce söz konusu sözleşmenin davacının sözleşme tarihindeki yerleşim yerindeki özel siciline kaydının yaptırılıp yaptırılmadığı araştırılmış olup, Büyükçekmece 7. Noterliği'nden gelen 06/12/2021 tarihli yazı cevabında sözleşmenin özel sicile kaydının yaptırıldığı belirtilmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin TMK'nın 764. maddesindeki şekil şartlarını haiz olduğunun tespiti ile sözleşmenin geçerli olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı tarafından davacının dava dışı ... firmasına olan borcunu ödemediği gerekçesi ile davanın reddi talep edilmiş ise de taraflar arasında imzalanan sözleşmenin incelenmesinden davacının sözleşme ile sadece sözleşmede sıralan bonoları ödeme yükümlülüğü altına girdiği; sözleşmede açıkça ibra koşulu olarak dava dışı şirket alacaklarının da ödenmesinin gerektiği düzenlenmediğinden davacının ayrıca dava dışı ... firmasına ait borcu ödeme yükümlülüğünün bulunmaması; anılan nedenle davalı şirket ile dava dışı şirket yetkililerinin aynı olmasının davanın esasına bir etkisinin olmayacağı ve davalı şirkete olan borcun tamamının ödenmesi durumunda davalının sözleşmenin 6. maddesi uyarınca davacıyı ibra yükümlülüğünün bulunduğu anlaşıldığından davalının aksi yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir. Davacı tarafından sözleşmeye konu bonoların tamamının ödenmiş olması nedeni ile açılan davanın kabulü ile davacı ...'ün Büyükçekmece 7. Noterliği'nin 13/02/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi" uyarınca davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı ... adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın trafik kaydına davalı lehine konulan mülkiyeti muhafaza kaydına ilişkin şerhin kaldırılmasına..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın, müvekkili firmadan almış olduğu davaya konu aracı, müvekkili firmanın da grup firması olduğu ana firma olan .... A.Ş. İle yapmış olduğu taşıma sözleşmesi kapsamında, yani diğer müvekkil firma olan ... ile bir sözleşme imzaladığını, davacı taraf, ... ile olan sözleşmesini haksız bir şekilde fesih etmiş olduğundan dolayı da sözleşme kapsamında cezai şart yönünden borçlu duruma geçtiğini, cezai şart faturası, davacı tarafa gönderilmesine rağmen, davacı tarafından işbu fatura iade edildiğini, davacının müvekkil firma ve dava dışı diğer müvekkil firma olan .... A.Ş.' ye borcu bulunmadığını, söz konusu borcun ödenmediğini, bu hususun müvekkil firma ile dava dışı .... A.Ş. firmasının defter ve kayıtları ile açıkça ortada olduğunu, aynı şekilde her iki firma grup firması olduğunu, her ne kadar Yerel Mahkeme tarafından müvekkili şirket ile dava dışı müvekkil şirketin yetkililerinin aynı olmasının davanın esasına etkisinin olmayacağını, müvekkili şirkete olan borcun tamamının ödenmesi durumunda sözleşme kapsamında davacıyı ibra yükümlülüğünün bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de söz konusu kararın hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın müvekkil ve dava dışı müvekkil .... A.Ş.' ye olan borçlarının ödenmemiş olması nedeni ile de davacı / alıcı taraf ibra edilmediğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava; mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla araç satış sözleşmesi kapsamında davalı tarafından davacıya satılan aracın bedelinin ödenmesine rağmen mülkiyeti muhafaza kaydının kaldırılmadığı iddiası ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, söz konusu mülkiyeti muhafaza kaydının kaldırılmasına karar verilmesi davasıdır. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekili tarafından yukarda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, taraflar arasındaki Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesine göre davacının davalıya borcu olup olmadığı, sözleşme konusu borcun ödenip ödenmediği noktasındadır.Davacı ile davalı arasında, ... plaka sayılı araca ilişkin Büyükçekmece Noterliği 13.02.2018 tarihli ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi imzalanmış olup, Büyükçekmece 7. Noterliği Mülkiyeti Muhafaza Sicil Defterine 15.02.2018 tarihinde tescil edilmiştir. Sözleşmeye göre aracın satış değerinin 160.000,00 TL olduğu, 70.000,00 TL peşin ödendiği, kalan 90.000,00 TL borcun, sözleşmede belirtilen vade tarihli, 13.02.2018 tanzim tarihli her biri 3.750,00 TL tutarlı 24 adet senetle ödeneceği hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı tarafından dosyaya sunulan dekontlarda, 30.03.2018 vade tarihli senet dışındaki senetlere ilişkin ödemelerin yapılmış olduğu, 30.03.2018 vade tarihli senedin ise iptal edilmiş olduğu görülmüştür. Her ne kadar davalı taraf, davacı tarafın, grup firmaları olan dava dışı .... A.Ş. ile yapmış olduğu taşıma sözleşmesi kapsamında, sözleşmeyi haksız feshederek, sözleşmeye göre ödemesi gereken cezai şartı ödemediğinden, ibra edilmediği iddia etmişse de, taraflar arasındaki Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesinde böyle bir düzenlemenin bulunmadığı, sözleşmede yazılı şartlarda yazılı bedel karşılığında mülkiyeti saklı tutmak şartı ile karşı tarafa satıp teslim edilmesi, Sözleşmenin 6. Maddesinde, borcun tamamı ödendiğinde, alıcının ibra edileceğinin düzenlenmesi karşında artık davalının ayrıca dava dışı ... firmasına ait borcu ödemesi gerektiğine ilişkin aksi yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir. Somut olayda, davacı ve davalı arasındaki sözleşmede, davacının dava dışı .... A.Ş.'nin borcunu üstlendiğine, alacağın temlik edildiğine ve bundan davacının sorumlu olduğuna, bu borçtan da birlikte sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Davacının sözleşmede belirtilen satış bedeline ilişkin düzenlenen senetleri ödeyerek edimlerini yerine getirdiği, sözleşmenin 6. maddesine göre borç ödendiğinden ibra edilmesi gerektiğinden Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 1.536,98 TL harcın, alınması gerekli olan 6147,90- TL harçtan mahsubu ilen mahsubu ile eksik olan 4.610,92-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 04/12/2025