T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/464
KARAR NO : 2025/1843
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/09/2021
NUMARASI : 2018/1309 Esas - 2021/996 Karar
DAVA: Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/12/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün Davacı ve Davalı ... ... Nak. İh. ve Tic. Ltd. Şti. ile Davalı ... ... Taşımacılık ve Dış Tic. Ltd. Şti. Vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından Polonya'da bulunan ... ... ... adlı şirketten 4 adet ... karavan ve içlerinde monteli halde muhtelif aksesuarın 25.250,00 Euro karşılığında satın aldığını, müvekkili şirket tarafından satın alınan karavanların tesliminin '' Ex works'' olarak tanımlanan, satıcının malları işletmesinde alıcı emrine hazır tutmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirdiği, satıcının aksi kararlaştırılmadıkça malın alıcı tarafından sağlanan bir araca yüklenmesinden ya da malların ihraç gümrüğünden geçirilmesinden sorumlu olmadığı teslim yönteminin kararlaştırıldığını, satın alınan emtianın Polonya'dan Türkiye'ye nakliyesi ve gerekli işlemlerin yapılması hususunda müvekkili şirket ile ... ... Taşımacılık ve Dış Tic. Ltd. Şti arasında taşıma hususunda anlaşma sağlandığını, ... Lojistik firmasının ise fiili olarak ... ... Nakliyat İhracat ve Tic. Ltd. Şti ile anlaştığını, davaya konu olayda taşıma fiilini icra eden şirketin ... Nakliyat olduğunu, ... Nakliyat şirketinin '' ... Kapsamında Nakliyeci Sorumluluk Sigortası'nı '' ... Sigorta A.Ş ile akdettiğinin anlaşıldığını, 15/11/20178 tarihinde müvekkili şirket yetkilisi ...'in emtianın tahliyesi için ...'ya gittiğini, Antrepoya ulaştığında emtiayı taşıyan aracın sürücüsünün arabayı terk ettiğini, terk eden sürücü yerine ... Nakliyat firmasının ... adlı sürücüyü yolladığını gördüğünü, müvekkili şirket yetkilisinin ... Nakliyat tarafından görevlendirilen sürücü ... ve ... şefi ...'nın emtianın tahliyesi için aracı açtığını, bu sırada emtianın hasara uğradığını tespit ettiklerini ve derhal müşterek olarak hasar tespit tutanağı tuttuklarını, müvekkilinin hasarlı emtiayı teslim almadığını, söz konusu hasar durumunun 16/11/2017 tarihinde ilgili kişi ve kurumlara ihbar edildiğini, yapılan ihbarın ardından sigorta şirketi tarafından ekspertiz raporu hazırlatıldığını, söz konusu rapora göre onarım masrafı ve üretici sahasına gidiş-dönüş navlun masrafı 3.700 Euro olduğunu, hasara uğrayan karavanların yeniden tamiratlarının yapılması amacıyla Polonya'da bulunan fabrikada yeniden onarılmasının, nakliye bedellerine rağmen daha avantajlı olması sebebiyle emtiaların Polonya'ya geri gönderildiğini, müvekkilinin karavanların onarılması için toplam 6.949,98 Euro tutarında ödeme yaptığını, onarım gören karavanların yeniden Türkiye'ye getirildiğini, bu karavanların yeniden ülkeye girişi için 2.000 Euro navlun bedeli ödendiğini, müvekkilinin zararının tazmini için davalılara başvuru yaptığını ancak bir sonuç alamadığını, davalı ... Sigorta nezdinde hasar dosyası açıldığını, ancak bugüne kadar müvekkilinin zararının karşılanmadığını, müvekkilinin toplam zararının 8.949,00 Euro olduğunu, müvekkilinin bu zararından davalılardan müştereken ve müteselsilen ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili gerektiğini, muhataplara hasar bildirimi yapıldıktan sonra sigorta şirketinin tayin ettiği eksperler tarafından hasar durum tespiti yapıldığını, söz konusu raporda emtiaların uğradığı zararın tespit edildiğini ve emtianın üretim yerine gönderilerek tamir edilmesinin en uygun seçenek olarak sunulduğunu, bunun üzerine karavanların üretici sahasına onarılmak üzere geri gönderildiğini, emtia fatura tutarının 25.250,00 Euro olduğunu, nakliye ve diğer birçok gider kaleminin bu meblağa dahil olmadığını, ihtilaf dışı olan belirlemelere göre emtianın onarım masrafının vergiler hariç 25.602,46 PLN ve üretici sahasına gidiş-dönüş navlun masrafının 3.700,00 euro olduğunu, ekspertiz raporunda hasar nedeninin karavanların ''yetersiz sabitleme ve/veya hatalı istifleme'' olduğunun belirtildiğini, sigorta şirketince tayin edilen eksperler tarafından daha sonra fabrika sahasında yapılan araştırma sonucunda yüklemeyi gönderici fabrikanın yaptığı ve istifin ise fabrika çalışanlarının talimatı doğrultusunda şoför tarafından yapıldığı, bu nedenle hasarın oluşan zararın yüzde %50'sinin sigortalı şirkete ait olduğu sonucuna ulaşıldığını, emtianın taşınmasına ilişkin yapılan navlun sözleşmesinde ... navlun sözleşmelerinde sıklıkla kullanılan ve genel kabul görmüş olan kayıtlardan ''...''' kaydı bulunduğunu, bu kayda göre yükleme ve istifleme, sabitleme görevi kendisinde olan taşıyıcının bu işi kendisi yapmamış olsa bile teslim alırken bu durumu kontrol etmekle yükümlü olduğunu, dolayısıyla taşıyanın sorumlu olduğunun görüldüğünü, ... Sigorta şirketi ile asıl taşıyan ... Nakliyat arasında taşıyanın sorumluluğuna ilişkin sigorta sözleşmesi bulunduğunu, sigorta şirketinin 18/05/2018 ve 23/07/2018 tarihlerine kadar geçerli iki teklif gönderdiğini, ilkinin meblağının ekspertiz raporunda tespit edilen rakamın %50'si olan 5.235,95 Euro yani taşıyana yükledikleri sorumluluk miktarı kadarken ikinci meblağın 3.385,95 Euro olduğunu, ikinci teklifin ilk tekliften düşük olmasının nedenine ilişkin bir beyan ya da açıklama bulunmadığını, tüm bu nedenlerle davalı taşıyanın kusuru ile müvekkilinin satın almış olduğu karavanların hasara uğramasından kaynaklı 6.949,98 Euro onarım bedeli ve onarım yapılan karavanların geri getirilmesi için harcanan 2.000,00 euro navlun bedeli olmak üzere toplam 8.949,00 Euro bedelin hasar tarihinden itibaren işleyecek yabancı para için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiz oranında uygulanacak faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle ; davalı ... ... Nak. İhr ve Tic. Ltd. Şti'nin müvekkili şirket nezdinde ...-7 poliçe numaralı 01/01/2017 başlangıç ve 01/01/2018 bitiş tarihli ... Karayolu ile Yapılan ... Emtia Taşımaları için Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu taleplerin müvekkili şirket tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinin teminatı kapsamı dışında olduğundan müvekkili şirketin dava konusu zarara ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, taşıma konusu emtiadaki hasarın emtianın gönderici tarafından dorseye hatalı bir şekilde istiflenmesi nedeniyle meydana geldiğini, bu hususun ekspertiz raporunda açık bir şekilde tespit edildiğini, ... Konvansiyonu Madde 17 gereği dava konusu hasarın yükleme, istifleme/sabitleme hatası nedeniyle meydana geldiğinden müvekkili şirketin ... Konvansiyonu hükümlerine göre dava konusu taleplere ilişkin sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla mahkeme tarafından müvekkili şirketin sigortalısının sorumluluğuna hükmedilmesi halinde ... Md.23 uyarınca sınırlı sorumluluk hükümlerin uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin ancak ... hükümleri çerçevesinde faizden sorumlu tutulabileceğini, tüm bu nedenlerle poliçe teminat kapsamında olmayan haksız ve mesnetsiz taleplerin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Nak. İhr ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının satın aldığı karavanların bedelini ödediğini ispat etmesi gerektiğini, aksi takdirde dava hakkının satıcıda olduğunu, CMR17/4.maddesi gereği yükleme ve istiflemenin kanunen göndericiye yüklenmiş görevler olduğunu, hatalı yükleme ve hatalı istiflemeden ötürü taşıyıcının aleyhine tazminat hükmedilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için taşıyıcının hasarda müterafik kusurlu olduğu düşünülürse, bu sefer yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre baskın kusurun göndericide bırakılması gerektiğini, iddia edilen hasarın oluştuğu ve kesinlikle ikrar kabul edilmemek kaydıyla müvekkilinin hasar nedeniyle sorumlu olduğu düşünülse dahi hasarda taşıyıcıya rücu meblağının ... hükümlerine göre hesaplanmadığını, dava değerine itiraz ettiklerini, faiz başlangıç tarihine ve faiz oranına itiraz ettiklerini, tüm bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Taş ve Dış Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının satın alınan karavanların tesliminin ''...'' kural olduğunu, taşıyıcı için uygulanmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin sadece taşıyıcı konumda olduğunu, kabul anlamına gelmemekle beraber bir an için ... kuralının davacı ile davalı arasında uygulanabileceği düşünülse dahi bunun anlamının müvekkili şirketin taşıdığı malları kendi iş yerinde davacıya teslim edeceği anlamına geldiğini ve nitekim müvekkilinin taşınanları davacının teslim almasına uygun olarak kendi sahasında hazır ettiğini, müvekkilinin taşıyıcı olarak kendisine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini, taşınan malları herhangi bir hasar durumuna karşı diğer davalı ... Sigorta A.Ş'ye sigortalattırdığını, karavanlarda meydana gelen hasarın tespiti konusunda incelemeler yapıldığını, ekspertiz raporu il emtianın satış şeklinin EXW ... olması nedeniyle yükleyici firmanın gönderici olup olmadığı hususunun sigortalı nezdinde sorgulandığını, zira yüklemeyi yapan firmanın emtianın ... nakliyeye uygun şekilde muntazam sabitlenmesinde sorumluluğu olduğunu , bu hususa istinaden eksperin gönderici sahasında almış olduğu bilgiler itibariyle yükleme işlemlerinin gönderici tarafından icra edildiği ve Gerekli sabitlemelerin ise göndericinin yükleme esnasında sürücüye verilen talimatları doğrultusunda gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmıştır denildiğini, eksper raporundan anlaşılacağı üzere yüklemeyi yapan ve sabitleme konusunda talimatları verenin de kendi aralarındaki EXW kuralı gereği ... firması olduğunu, meydana gelen zarardan sorumlu olanın bu firma olduğunu, ... uygulamasında halin icabından aksi anlaşılmadıkça, yükleme ve istifleme borcunun gönderene ait olduğunun kabul edildiğini, gönderenin söz konusu eşyanın nitelik ve özelliğine vakıf olması ve ayrıca taşınacak eşyanın yüklenmesi için gerekli araçlara da sahip olacağı düşüncesinin, yüklemenin gönderene ait borç olarak kabulünü haklı kıldığını, ... Konvansiyonu M.23'te taşımacının zarardan sorumlu tutulması halinde uygulanacak sınırlı sorumluluk esaslarının düzenlendiğini, bu düzenleme uyarınca taşımacının ancak zarara uğrayan/zayii olan emtia ağırlığının 8.33 SDR karşılığı nispetinde tazminat ödeyeceğini, bu nedenle müvekkiline bir kusur atfı halinde zayi olan malın ağırlığına karşılık gelen sorumluluk miktarının tespiti ve fazlaya ilişkin talebin reddi gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın ... taşıma işi sebebiyle meydana gelen hasarın tazmini istemli olduğu, davacının dava dışı Polonya menşeli firmadan '' Ex works'' olarak tanımlanan teslim şekli ile karavan satın aldığı, karavanların taşınması işinde davalı ... Ltd.'nin akdi taşıyıcı, diğer davalı ... Ltd.'nin ise fiili taşıyıcı olarak yer aldıkları davalı sigorta şirketinin ise davalı ... Ltd.'nin taşıma operasyonlarını poliçe dahilinde ve sınırında sigortaladığı, mahkememizce ... taşıma konusunda uzman 2 kişiden müteşekkil heyetten bilirkişi raporu alındığı, gerek 19/11/2019 tarihli kök raporun gerekse 15/05/2020 tarihli ek raporun gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alındığı, davaya konu somut olaya uygulanması gereken mevzuatın taşıma ... kara yolu üzerinde yapıldığından ülkemizin de taraf olduğu ... mevzuatı olduğu , ...'deki sorumluluk sistemine göre yükün ambalajın kifayetsiz olmasından veya yükün gönderici ,alıcı yahut bunlar adına hareket eden kişiler tarafından araca yüklenip , sabitlenmesine bağlı tertipleme hatalarından kaynaklı hasarlardan taşıyıcının kural olarak sorumlu tutulamayacağı ancak yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre ambalajlama, yükleme, boşaltma ve istifleme göndericiye veya alıcıya ait olsa da taşıyıcının da basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevinin bulunduğunun ilke olarak kabul edilegeldiği, bariz olan taşıma hatalarında taşıyıcının yükü, göndereni uyarmadan ve ... 8 ve 9. maddeleri kapsamında taşıma senedine çekince koymadan teslim alıp bu sebeple yükte hasar meydana geldiği takdirde öncelikle zarara sebep olan hatayı taşıyıcının nezaret etmesi esnasında kendi bilgi ve tecrübesi ile fark edip edemeyeceğinin belirlenmesi gerektiği, fark edebileceğine kanaat getirildiği takdirde meydana gelen hasarın kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından kaynaklansa da zararın gönderen ile taşıyıcı arasında paylaştırılmasının gerekeceği, (Yargıtay 11.H.D 30/01/2006 2005/785E-2006/622K.), somut olayda davalı sigorta şirketinin poliçesi incelendiğinde poliçe şartlarının 4.3, 8.1.1.2, ve 8.3.2 maddeleri gereğince poliçe her ne kadar rizikonun gerçekleştiği tarihte geçerli olsa da sayılan şartlar gereğince hasarın sigorta örtüsü altında kalmadığı bu sebeple davalı sigorta şirketinin somut olayda tazmin yükümlülüğünün de bulunmadığı, davalı sigorta şirketi haricindeki diğer iki davalı şirketin ise akdi ve fiili taşıyıcı sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu oldukları ancak müterafık sorumluluk çerçevesinde dava dışı Polonya menşeli gönderen şirketin de hatalı yükleme sebebiyle sorumlu olduğu,,emtianın satışının exworks olarak yapıldığı , meydana gelen zararın ambalajdan değil,karavan olan yüklerin dorse tabanına yeterince sabitlenmemesinden kaynaklandığı, bu durumda ... taşımacılık yapan davalının çalışanı tecrübeli bir şöförün yüke nezaret kuralını ihlal etmemesi gerektiği halde ihlal ettiği ve zararın meydana gelmesinde davalı sigorta haricindeki şirketlerin sorumluluğunun da tam burada doğduğu, bu durumda mahkememizce de bilirkişilerin yapmış oldukları kusur dağılımına riayet edildiği ve dava dışı gönderen şirket ile davalı akdi ve fiili taşıyıcı şirketlerin meydana gelen hasarda %50'şer sorumluluklarının bulunduğunun mahkememizce de kabul edildiği, dava konusu karavanların Polonya'da onarılması nedeniyle hasar miktarı ile navlun toplamının 6.771,90 Eur (hasar) + 3.700,00 Euro (gidiş-dönüş navlun)= 10.471,90 Euro olduğu, hasarlı emtia brüt ağırlığının 2.400 kg olması itibariyle ... Kanvansiyonu nakliyeci sorumluluk limitinin SDR (ÖÇH-Özel Çekme Hakkı) hesabı ile 2.400 kg x 8.33 SDR X 7.5969 = 151.859,232 TL= 24.235,43 Euro olduğu, söz konusu karavanların zarar görmesinden tarafların eşdeğer kusurlu oldukları, bu kapsamda taraf sorumluluklarının 10.471,90 Eur / 2 = 5.235,95 Euro olduğu mahkememizce kabul edilmiş, alacağa ... konvensiyonu gereği %5 faiz uygulanabileceği anlaşılmakla %5 faize hükmedilmiş ve açılan davanın kısmen kabulüne, ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eşdeğer kusur değerlendirmesi neticesinde verilen kısmi red kararı gerek bu konuda düzenlenmiş ilgili mevzuata, gerek Bilirkişi Raporu tespitleri, gerek sunulan raporlar gerekse hakkaniyete aykırı olduğunu, söz konusu uyuşmazlığa konu olan Satın alınan emtianın Polonya'dan Türkiye'ye nakliyesi ve gerekli işlemlerin yapılması hususunda davacı şirket ile ... ... Taşımacılık Ve Dış Ticaret Ltd. Şti. arasında taşıma hususunda anlaşma sağlanmış, ... Lojistik ise fiili taşıyan olarak ... ... Nakliyat İhracat Ve Ticaret Ltd. Şti. İle anlaşmış olup yargılamaya konu olayda taşıma fiilini icra eden şirketin ... Nakliyat olduğunu, ... Nakliyatın da "... Kapsamında Nakliyeci Sorumluluk Sigortasını" ... Sigorta A.Ş. ile akdettiği anlaşılmış, konvansiyonun 3. Maddesi gereği taşıyan yükleme işlemini yapan kişilerin eylemlerinden de sorumlu olduğunu, davalı taşıyıcının taşıma esnasında meydana gelen zarardan kural olarak sorumlu olduğun, Bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere karavanlar ambalajlama hatasından değil, yanlış yükleme ve istiflemeden dolayı hasar görmüş olup dolayısıyla ex-works olarak belirlenen bir teslim şeklinde dava dışı göndericinin %50 kusurlu olması hiçbir suretle mümkün olmadığını, dava dışı gönderici, karavanları teslim yerinde, teslime uygun ve hazır bir şekilde hazır bulundurmakla üstüne düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, huzurdaki uyuşmazlığa konu olayda karavanların hasar görmesindeki kusurun %100 oranında davalı taşıyıcılara ait olduğu çok açık olup gönderici sorumluluğunu karavanları fabrika önünde hazır bulundurmakla ifa ettiğini, ... ve TTK'nın ilgili hükümlerine göre "halin icabından, ticari teamülden, durumun gereğinden aksi anlaşılmadıkça" yükleme borcunun göndericiye ait olduğu ifade edilmiş davalı sigorta şirketi sorumluluk kapsamında tutulmalıdır.dolayısıyla oluşan zarar teminat dışı olarak sayılmamış bu sebeple sigorta şirketinin sorumlu tutulmaması hukuka, hakkaniyete ve dayanak poliçeye külliyen aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
Davalı ... ... Nak.İh.ve Tic. Ltd.Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşıyıcıların ve dolayısıyla sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, taşıyıcıların sorumlu olduğu düşünülse dahi %50 oranında müterafik kusur oldukça yüksek bir oran olup yükletilen tazminat ... 23. maddesine aykırı olduğunu, ... 17/4-c maddesi çerçevesinde davalı şirketin sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını, eğer sorumluluğuna gidilecek ise dahi bu durumda baskın kusurun yüklemeyi yapan gönderici de olması gerektiğini, bu anlamda yükletilen %50 kusur kabul edilemeyeceğini, hasarın sigorta örtüsü altında olduğunu, eğer taşıyıcı olan davalının sorumluluğuna gidilecek ise HDİ sigorta A.Ş. yönünden davanın reddinin kabul edilemeyeceğini, gerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda gerekse de mahkeme kararında, hasarın neden poliçe teminatı dışında kaldığı ayrıntılı ve tatmin edici şekilde izah edilmemiş, Davalı sigorta şirketinin hasarın sigorta örtüsü altında kaldığını beyan edip işlemlere başlamasına müteakip bir süre sonra önceki beyanıyla tam zıt şekilde hasarın teminat dışı olduğuna yönelik beyanda bulunması açıkça çelişkili davranış yasağına aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
Davalı ... ... Taşımacılık ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; satın alınan karavanların tesliminde "ex works" kural olup, taşıyıcı için uygulanmasının mümkün olmadığını, exw kuralı gereği ... firması meydana gelen zarardan sorumlu olan firma olduğunu, TTK m. 863 f. 1 uyarınca, sözleşmeden, ticari teamülden, durumun gereğinden aksi anlaşılmadıkça yükleme borcu, gönderene ait bir borç olduğunu, TKK m. 862. maddesi uyarınca ise eşyanın niteliği, kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen, eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğunu, aynı kanunun 878. maddesinin 1/b bendinde belirtilen" gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama" ve c bendinde belirtilen "eşyanın gönderen tarafından yüklenmesi" hallerinde taşıyıcının zıya ve hasardan doğan sorumluluktan kurtulduğu düzenlenmiş olup ... uygulamasında hâlin icabından aksi anlaşılmadıkça, yükleme ve istifleme borcunun gönderene ait olduğu kabul edilmekte olduğunu, gönderenin, söz konusu eşyanın nitelik ve özelliğine vakıf olması ve ayrıca taşınacak eşyanın yüklenmesi için gerekli araçlara da sahip olacağı düşüncesi, yüklemenin gönderene ait borç olarak kabulünü haklı kıldığını, yine ekspertiz raporundan anlaşılacağı üzere yüklemeyi yapan ve sabitleme konusunda talimatları veren de kendi aralarındaki exw kuralı gereği ... firması olup meydana gelen zarardan sorumlu olanın bu firma olduğunu, gerek TTK gerekse ... uygulaması bakımından, söz konusu hasardan gönderici şirketin sorumlu olduğunu, karavanların nitelik ve özellikleri gönderici firma tarafından bilinmekte olup; taşıyan şirket ve çalışanlarının, karavanların kendilerine özgü özelliklerine ve yükleme kriterlerine hakim olmasının beklenemeyeceğini, davalının yasal düzenlemelere uygun olarak hareket ettiğini, ... uygulamasında konvansiyonu 17. madde, 4.fıkra b bendi gereğince "ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajllanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması"'ndan ve c)bendi gereğince yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması"ndan doğan zararlardan taşıyıcı sorumlu tutulamaz, denildiğini, nezaret kuralının ihlal edilmediğini, sigorta şirketi yönünden davanın reddinin kabul edilemeyeceğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava, ... karayolu taşımasına konu yükün alıcısına hasarlı teslim edilmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, hasara istifleme ve yükleme hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, tarafların kusur oranı ve zararın sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı noktasındadır.Davacının, dava dışı ... firmasından ithal ettiği 4 adet karavanın Polonya'dan Türkeye'ye taşınması için davalı ... ... Taşımacılık Ve Dış Ticaret Limited Şirketi ile anlaşılmış, fiili taşıma ise ... ... Nakliyat İhracat Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yerine getirilmiştir.Taşımaya konu ithalata ilişkin olarak teslim şekli EXW olarak belirlenmiştir. Taşınan yükün, antrepoda tahliyesi sırasında hasarlı olduğu anlaşılmıştır.Davacı tarafça, yükün taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle onarım bedeli ve karavanların tekrar geri getirilmesi için ödenen navlun bedelinden oluşan zararın tazminine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.... Konvansiyonu'un 1. Maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda davaya konu taşımanın ... Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.MR'nin 17/1. Maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur....'nin 17/4-c maddesine göre ise, hasar, yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması sırasında doğmuş ise taşımacı sorumlu tutulamaz. Ancak, ...'nin 8/1 maddesinin (a) ve (b) bent hükümleri ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamalarına göre, yüklemenin taşıyıcıya ait olmadığı ve hasarın yükleme hatasından kaynaklandığı hallerde de davalı taşıyıcının işletme güvenliğine aykırı yükleme ve sabitleme yapılıp yapılmadığına nezaret görevi bulunması nedeniyle müterafik kusurundan söz etmek mümkündür(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03/02/2020 Tarih ve 2019/2746 E. - 2020/832 K.; aynı Dairenin 26/10/2022 Tarih ve 2021/5961 E. - 2022/7429 K. sayılı kararı; aynı Dairenin 10.05.2023 Tarih ve 2022/3351 E. - 2023/2875 K. sayılı kararı).06/04/2018 tarihli ...&... Ltd. Şti. Eksper raporunda, hasarın emtianın dorseye hatalı istifi ve/veya yetersiz sabitlemeden kaynaklandığı, eksperin gönderici sahasından aldığı bilgilere göre yükleme işlemlerinin gönderici tarafından icra edildiği ve gerekli sabitlemelerin ise gönderici tarafından sürücüye verilen talimatlar doğrultusunda gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, öte yandan sigortalının 28/03/2018 tarihli e-postada sabitlemelerin tamamen sürücü/nakliyeci tarafından yapılmış olduğu ve sorumluluğun kendilerine ait olduğunun ifade edildiği, mevcut hasarın oluşumunda nakliyecinin %50 sorumluluğu olduğu ifade edilmiştir.İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, meydana gelen zararın, yükün araç üzerine sabitlemesinden ve özellikle takozlarla lastiklerden dorse tabanına sabitleme gibi bir önlemin alınmamış olmasından kaynaklandığı, taşıma senedine çekince koymadan yükün alındığı, yol şartlarını da bilen tecrübeli sürücünün yüke nezaret kuralını da ihlal etmiş olduğu, meydana gelen zararın müterafik kusur olarak atfedilen %50'sinden taşıyıcının sorumlu olduğu, fiili taşıyıcının sigortacısının ise poliçe şartları gereği (geçerli olan poliçenin şartlarında yer alan 4.3, 8.1.1.2 ve 8.3.2 maddeleri) meydana gelen hasardan sorumlu olmadığı, meydana gelen hasarın poliçe teminatında olmaması nedeniyle, davalı sigorta şirketinin sorumlu olamayacağı belirtilmiştir.Eksper raporunda göndericinin beyanlarına dayandırılan tespitte yüklemenin gönderici tarafından yapıldığı ve sabitlemenin de göndericinin talimatlarına göre yerine getirildiği, karavanların dorseye arka arkaya yüklenip spanzetler vasıtasıyla dingillerden dorseye bağlanılması ile yetinildiği anlaşılmaktadır. Buna göre, takozlarla lastiklerden dorse tabanına sabitleme yapılmaması açık bir eksiklik olup bu durumda yüke nezaret görevi bulunan taşıyıcının müterafik kusurunun %50 olarak kabulü yerindedir. Davalı taşıyıcılar bu oran itibariyle davacıya karşı sorumlu olup, ilk derece mahkemesince davanın 5.235,95 Euro üzerinden kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Sigorta poliçesinin 8.1.1.2 maddesinde sigortalı kullanılan araçların teknik durumu ve brandalarını ayrıca yük emniyeti için malzemeleri sürekli kontrol etmeye ve eksiklikleri derhal gidermekle yükümlü tutulmuştur. Poliçenin 8.3.2 maddesinde ise, diğer yardımcılarının belirtilen yükümlülüklerden birini kusurlu olarak ihlal etmeleri halinde ve şayet sigortalı veya temsilcileri yapılacak işlemlerde yardımcı kişilerin seçimi ve denetlenmesi konusundaki gerekli özene kasten veya ağır bir ihmal sonucu uymamış iseler o zaman sigortacı ödeme yükümlülüğünden muaf olacağı düzenlenmiştir.Eksper raporuna göre taşıma, davalı sigortalının araçları ile yerine getirilmiş olup, araç sürücüsünün davalı sigortalı çalışanı olmadığı iddia ve ispat edilmediğine göre, davalı sigortalı araç sürücüsünün sigortalının "diğer yardımcıları" kapsamında kabulü mümkün değildir. Bu nedenle bilirkişi heyetinin raporunda dayandığı 8.3.2 maddesinin somut olayda uygulama yeri yoktur. Poliçenin 8.3.1 maddesinde ise sigortalı ve temsilcilerinin ihlalin kasıt ve ağır bir ihmalden kaynaklanması aranmakta olup, bu düzenleme de somut olaya uygun değildir. Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde, hasarın teminat dışı olduğuna ilişkin savunmasını ...'nın 17/4-c maddesi gereğince taşımacının hasardan sorumlu olmayacağı sebebine dayandırmış olup, yukarıda açıklandığı üzere hasarın %50'sinden taşıyıcı sorumlu olup, poliçede yükleme ve istifleme hatasını teminat kapsamı dışına çıkaran bir düzenleme bulunmadığından davalı sigorta şirketi de hasardan bu oranda sorumludur. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketi yönünden de 5.235,95 Euro üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın tümden reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı ... ... Taşımacılık Ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekilinin ve ... ... Nakliyat İhracat Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine; buna karşın ilk derece mahkemesince hasarın sigorta örtüsü altında olmadığından bahisle davanın sigorta şirketi yönünden reddine karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
Davalı ... ... Taşımacılık Ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekilinin ve ... ... Nakliyat İhracat Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
1-Açılan davanın kısmen KABULÜ ile, 5.235,95 Euro tazminatın davalılardan 02/11/2018 dava tarihinden itibaren işleyecek %5 faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 2.231,84 TL harçtan davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 956,43 TL harçtan mahsubu ile, bakiye 1.275,41 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 7.797,32 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalılar için taktir olunan 5.725,52 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 997,53 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından sarf edilen 1.900,00 TL Bilirkişi ücreti ve 174,00 TL Posta ücreti olmak üzere toplam 2.074,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 1.213,47 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan 860,53 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalılar tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
11-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;
a- Davacı yatırılan istinaf karar harcının istem halinde kendisine iadesine,
b-Davalı ... ... Taşımacılık Ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın, alınması gerekli olan 2.241,33 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.160,63 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
c-Davalı ... ... Nakliyat İhracat Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 557,96 TL harcın, alınması gerekli olan 2.241,33 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.683,37 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
d-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 220,70 TL, posta ve tebligat gideri 60,00 TL olmak üzere toplam 280,70 TL yargılama masrafının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
e-İstinaf eden davalılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 09/12/2025