T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/448
KARAR NO : 2025/1837
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/12/2021
NUMARASI : 2021/219 Esas - 2021/869 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/12/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı/davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin taşıma işleri komisyoncusu/freight forwarder alanında faaliyet gösterdiğini ve davalı ... ... Yedek Parça Tic. Ltd. Şti/ne ait emtiayı, Türkiye'den Almanya'ya uluslararası kara nakliyesi organizasyonu işini üstlendiğini; davacının üstlendiği konu taşıma organizasyonunu layıkıyla ifa ederek anlaşmaya varılan aracı zamanında teslim ettiğini; davalının, gümrük noktası olan Löbau/Almanya'ya vasıl olduğu, 209/05/2019 tarihinde saat 08:20'de adrese vasıl olan aracın, davalı/gönderen ... ... tarafından kdv ödemesinin yapılmamış olduğunu ve mesai saati bitimine dek de ödemenin yetiştirilememiş olduğunu işlemlerini tamamlayamadığını ve neticeten vardığı gün olan 29.05.2019 tarihinde emtiayı davalının kusuru nedeniyle teslim edemediğini, ertesi gün yani 30.05.2019 tarihinin ise Almanya'da resmi tatil olması sebebiyle bu kez 30.05.2019 günü de işlem yapılamadan beklenmek zorunda kalındığını, 31.05.2019 tarihinden 06.06.2019 tarihine dek ise bu tarihlerde uygun çekici bulunmaya çalışıldığını ve 04.06.2019 tarihinde yeni çekici bulunarak bayram yoğunluğu sebebiyle araç 2. Kez gümrüğe giderek işlemlerini 07.06.2019 tarihinde ancak tamamlayabildiğini, çekicinin, başka bir konteyner almak zorunda olduğu için terminale geri dönmek zorunda kaldığını, 29.05.2019 varış saatinden 2 saat sonra beklemeye giren ve 07.06.2019 tarihine dek tahakkuk eden bekleme ile ilgili fiili nakliyeci ... Hiz. İç ve Dış Tic. A.Ş.'nin bekleme ücreti talebinin müvekkili şirket tarafından yapılan iyiniyet görüşmeleri ve ticari ilişkiler ile müşteri lehine çözümlenebildiğini ve ... A.Ş. bekleme ücretini yansıtmak talebinden vazgeçirildiğini ancak aracın; anılan sebeplerle 427 km. lik mesafede olan Wels'e geri çekilmek zorunda kaldığını, 2. Kez gümrüğe git gel yapmak zorunda kaldığını ve ekstra yol yapmak zorunda olması sebebi ile fazladan yapılan km sebebiyle oluşan 1.680,00.-Euro ek km gideri yol masrafı talep edildiğini, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davalının, İstanbul 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasına vaki haksız ve mesnetsiz tüm itirazlarının iptali ile takibin devamını, takip tarihinden itibaren işleyecek şekilde Kamu Bankalarınca Furo cinsinden mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması taleplerinin kabulünü, takip konusu alacaklarının olan 1.680-Euro'nun tahsili amacıyla takibin sürdürülmesini, davalının haksız itirazı nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesini, yargılamada masrafları ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan tarafından haksız şekilde açılan davanın yetki ilk itirazlarının doğrultusunda öncelikli olarak usulden reddedilmesine, işbu itirazlarımız kabul görmezse davanın esastan reddine karar verilmesine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " davacı ile davalı arasında taşımacılığa ilişkin ticari ilişkinin mevcut olduğunun ve davalı ... ... Yedek Parça Tic. Ltd. Şti/ne ait aracın davacı tarafça Türkiye'den Almanya'ya uluslararası kara nakliyesi yoluyla taşımacılık işinin yerine getirildiği hususlarının dosya kapsamı itibariyle sabit olduğu; her ne kadar davacı tarafça bu taşıma işinden kaynaklı olarak alacaklarının bulunduğu belirtilerek davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle iş bu dava açılmışsa da; mahkememizce hükme esas alınan denetlenebilir bilirkişi kök raporları ve ek raporuna göre; takibe ve davaya dayanak faturaların e-fatura statüsünde “temel fatura” olduğu, davacı tarafından düzenlenen 17.07.2019 faturaya sistem üzerinden iptal edilemediği için davalı yanca 21 gün sonra 07.08.2019 tarihli ... nolu ve iade faturası düzenlendiği, aynı bedelli fatura ile borca itiraz ettiği, takip tarihi olan 20.08.2019 tarihinde davalı yan defterlerinde borç ya da alacak bakiyesi bulunmadığı; bu sebeple davalının takibe yapmış olduğu itirazın yerinde olduğu anlaşılmakla davanın reddine ve davacının kötü niyetli olduğunun tespit edilememiş olması nedeniyle koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine, ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Smmm bilirkişi raporunda, neticeten, bakiyenin sıfırlandığı herhangi bir borcun bulunmadığı ifade edilmişse de, ticari defter kayıtlarında kayden bu şekilde gözükmesinin sebebi, e-fatura sisteminin, kabul edilmeyen bir faturanın söz konusu olduğu durumlarda, temel faturanın varlığı halinde, taraflar arasında bu faturanın istenirse defaatle gidip gelmesine sebebiyet verebilecek ve faturanın sistemde, ticari fatura gibi butona basılarak iptal edilemediği bir sistem oluşu olup davalı şirketin borçlu olduğunu, davalının davacıya kesilen 2 adet iade faturası incelendiğinde de SMMM bilirkişi ek raporuyla da tevsik edildiği üzere, faturalar, temel fatura olarak düzenlenmiştir. Temel faturanın sistem üzerinden reddedilmesi mümkün olmadığından davacı şirket kayıtlarında söz konusu faturalar yer aldığını, davacı tarafından söz konusu faturaların sistemde reddedilememesi defalarca taraflar arasında gidip gelebilmesi nedeniyle deftere işlenmiş olmakla birlikte, ayrıca, 2. iade fatura tarihi olan 07/08/2019 tarihinden sadece 1 gün sonra yani 08/08/2019 tarihinde söz konusu faturaya ilişkin olarak tarafımızca icra takibi başlatılarak da müvekkilin iade faturasını reddetmesi yönündeki iradesi de ortaya konmuş, temel fatura senaryosu ile gelen bir faturada, karşımıza çıkan ekranda onay ve red butonu bulunmamakta, diğer bir anlatımla gelen bir fatura Temel Fatura senaryosu çerçevesinde gönderilmiş ise bu faturayı ekranda gördüğümüz zaman bunu red etme olanağı bulunmadığını, buna karşın Ticari Fatura ile ilgili ekranda onay ve red butonu bulunmakta dolayısıyla bu faturanın alıcı tarafından onaylanma veya red etme olanağı olduğunu, ticari fatura ile Temel fatura arasındaki tek fark faturanın itirazı ile ilgili olduğunu, bu farka göre, temel fatura, sistem çerçevesinde onaylanamamakta ve reddedilemediğini, ekranın böyle bir duruma izin vermediğini, buna karşın ticari fatura, sistem çerçevesinde onaylanabilmekte ve reddedilebildiğini, davalı tarafça kesilen iade faturalarının "temel fatura" olduğu ve davalının iade faturası tarihinden itibaren sadece 1 gün sonra fatura, icra takibine konulmakla, iade faturasının davacı tarafça kabul edilmediği ve bu yöndeki irade ortaya konulmuşken, şekli olarak, kayden defterlerde (temel fatura olgusu ve sistemin redde izin vermemesi sebebiyle) davalı yana dair defterlerde borç kaydı görülmediğinden bahisle davanın reddedilmesi ve (dosyadaki sektör bilirkişi raporuyla da kanıtlandığı üzere) haklı alacağına kavuşamaması neticesine varan kararın hatalı olduğunu, mahkemece, benimsenip hükme dayanak yapılan bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı tarafın zarara ve davacının alacağına sebebiyet verdiğinin tespitine rağmen, davacının, e-fatura sisteminin, ticari faturalardan farklı olarak, temel faturalar yönünden getirdiği zorunlulukla, sistemde red butonuna basamayıp temel faturayı ticari defterlerine kaydetmek zorunda kalması dolayısıyla, bu sonuca varılarak, davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, zira, bu durumda, fatura içeriğinin kesinleşmesinin söz konusu olamayacağını, faturanın deftere kaydı, ilgili mevzuatlar gereği, yalnızca karine teşkil eder ve bu karinenin aksinin ispatı da her zaman olanaklı olup iade faturasının davacı tarafından kabul edilmediği ve kayıtlardaki karinenin izahı "temel fatura" olmasıyla ve aksi de, faturanın ertesi gün icra takibi başlatılmak suretiyle ispat edilmiş ve bu yöndeki davacı iradesinin ortaya konulduğunu, somut olayda, taraflar arasında temel ilişkide davalı tarafından davacının edimini yerine getirmediği savunulup uyuşmazlık konusu edildiğine ve fatura tarihinden itibaren 1 gün içinde icra takibi başlatıldığına göre, kayden, borç bakiyesi görünmeyen defter kaydına matbu ve yanlış anlam yüklenerek faturanın kesinleştiğinden söz edilmesi olanaklı olmadığını, mahkemece, taraflar arasındaki temel ilişki olan taşıma ilişkisinde davalının edimini yerine getirip getirmediği hususunda (ki, dosyada mübrez hukuk raporuyla haklılığımız kanıtlanmıştır) uyuşmazlığa özgü somut şartlar gözetilmek, ispat olanağı sağlanmak ve sonucuna göre karar verilmek gerekirken, yerinde bulunmayan yazılı gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi haksız ve hatalı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava, taşıma sözleşmesine dayalı yansıtma faturasından kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, yansıtma faturasına konu ek maliyetten davacının sorumlu olup olmadığı noktasındadır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, "17/07/2019 düzenleme tarihli 1.680,00 Euro tutarlı fatura" sebebine dayalı olarak 1.680,00 Euro asıl alacağın tahsili istemiyle 08/08/2019 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, takip borçlusunun itirazı üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Mahkemece uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir.Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir(TTK m. 4/2). Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun, yargılamayı gerektiren davalarda hazırlık işlemlerine ilişkin hükümleriyle senetlerin ibrazı zorunluluğuna dair olan hükümleri ticari işlerde de uygulanır.(TTK'nın 83/1,2)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 222. Maddesine göre, Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Ayrıca usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.Bilirkişi aracılığıyla incelenen davacı ticari defterlerine göre, davacı ... tarafından davalı ...ne önce 11/07/2019 tarih, 3088 nolu ve 1.680,00 Euro bedelli faturayı düzenlemiştir. Davalı tarafından bu kez davacıya 16/07/2019 tarih, 0008 nolu ve 1.680,00 Euro iade faturası düzenlenmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından davalıya 17/07/2019 tarih, 3174 nolu ve 1.680,00 Euro bedelli faturayı düzenlemiştir. Ardından davalı tarafından tekrar davacıya 07/08/2019 tarih, 0010 nolu ve 1.680,00 Euro iade faturası düzenlenmiştir.Davacının ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin talimat yoluyla alınan bilirkişi raporunda, davalı ... ... Şirketinin cari hesabına 13/09/2019 tarihinde ... yevmiye numarası ile borç kaydı yapılarak cari hesabın kapanış kaydı yapılarak bakiyenin sıfırlandığı herhangi bir borcun kalmadığı tespit edilmiştir. Dosyada alınan 06/09/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda ise 20/08/2019 tarihinde davalı yan ticari defterlerinde borç ya da alacak bakiyesi bulunmadığı, davacı şirket yasal defterlerinde de "0" bakiye ile davalıya borç alacak bakiyesinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Buna göre davacı kendi ticari kayıtlarına göre dahi alacaklı değildir.Davacının, ticari defterlerinde takibe konu faturanın da yer aldığı cari hesabı kapattığına göre, bu aşamada kendi ticari defterindeki bu kaydın aksini yazılı delille ispatlaması gerekir. Dosyada ise, davacının ticari defterindeki kaydın aksini ispata yarar bir delil bulunmamaktadır. Davacı tarafça temel faturayı reddetme olanağı bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, faturanın temel fatura senaryosuna göre düzenlenmesi, faturaya noter kanalı ile itiraz edilmesine engel değildir. Hal böyle olunca, davacının söz konusu iddiasına itibar edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 09/12/2025