T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/583
KARAR NO : 2025/1511
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/11/2021
NUMARASI : 2020/123 Esas - 2021/820 Karar
DAVA: Alacak (Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/10/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili, davalı ile dava dışı ... ... Ltd. Şti. Arasında imzalanan kredi sözleşmelerine teminat olması için mevduat rehin sözleşmesi imzaladığını, 13/03/2015 tarihli mevduat rehin sözleşmesinde müvekkilinin 125.000,00TL bedelli mevduat rehni verdiği, 19/06/2017 tarihinde mevduat rehin sözleşmesi ile 110.000,00TL bedelli mevduat rehni verdiğini, lehine rehin tesis edilen dava dışı şirket ile davalı arasında akdedilen 13/03/2015 tarihli Ek-A sözleşmesi tahtında açılmış olan 113.000,00TL tutarındaki kredinin ödenerek kapatıldığını, 20/03/2017 tarihli Ek-A sözleşmesi tahtında açılan 100.000,00TL tutarındaki kredinin ödenmediğini ve icra muamelesine konu edildiğini, 20/03/2017 tarihli Ek-A sözleşmesi tahtında açılmış 100.000,00TL tutarındaki kredinin ödenmemesi nedeniyle müvekkilinin ... nolu hesabında bulunan mevduatın rehin sözleşmeleri uyarınca teminat altına alınan 125.000,00TL + 110.000,00TL olan toplamda 235.000,00TL tutara bloke konulduğunu, müvekkilinin 110.000,00TL tutara konulan blokenin haksız olduğunu, Eskişehir 5.Noterliğine ait 22/10/2019 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya bildirdiğini, davalı tarafın müvekkilinin hesabında bulunan 218.598,00TL tutarındaki mevduatın dava dışı şirketin aleyhine başlatılan Ankara 1.İcra Dairesinin... ve... Esas sayılı dosyalarındaki borcuna mahsup ettiğini, yapılan mahsup işleminin 105.598,00TL'sini hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, şimdilik 10.000,00TL'nin bloke tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, dava dışı şirketin borçlarından 235.000,00TL'ye kadar sorumlu olduğunu, müvekkilince dava dışı şirketin hesabının Beyoğlu 48.Noterliğinin 12/09/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile kat edildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...Mahkememizce taraflar arasındaki mevduat rehin sözleşmelerinin incelenmesi sonucunda; taraflar arasında iki adet mevduat rehin sözleşmesi imzalandığı, 4 sayfa ve 5 maddeden oluşan rehin sözleşmesinin incelenmesinde dava dışı şirketin lehine K2102462 numaralı 24/07/2014 tarihli Genel Kredi sözleşmesinin eki ve ayrılmaz parçası olan 13/03/2015 tarihli EK-A sözleşmesi tahtında açılmış olan 113.000,00TL tutarındaki krediden doğmuş ve doğacak borçların teminatına teşkil etmek üzere davacının ... numaralı hesabında mevcut asgari 125.000,00TL'nin davalı lehine rehin edilmesi konusunda anlaşıldığı, davalı ile davacı arasında imzalanan 19/06/2017 tarihli mevduat rehin sözleşmesinin konusunun 24/07/2014 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin eki ve ayrılmaz parçası olan 20/03/2017 tarihli Ek-A sözleşmesi kapsamında açılmış olan 100.000,00TL tutarındaki krediden doğmuş ve doğacak borcun teminatı teşkil etmek üzere davacı tarafından 110.000,00TL tutarında davalı lehine mevduat rehni tesis edildiği görülmüştür. Davalı ile dava dışı asıl borçlu arasında 24/07/2014 tarihli K200102462 seri nolu sözleşme imzalandığı, 27/07/2014 tarihinde sözleşme limitinin 50.000,00TL olduğu, 04/03/2015 tarihinde 150.000,00TL, 13/03/2015 tarihinde 300.000,00TL ve 20/03/2015 tarihinde 1.500.000,00TL'ye çıkarıldığı, 9254312-8 numaralı 13/03/2015 tarihli EK-A sözleşmesi kapsamında 113.000,00TL rotatif kredi kullandırıldığı, bu kredinin 23/03/2015 tarihinde dava dışı asıl borçlunun... numaralı mevduat hesabında bulunan bakiye ile kapatıldığı görülerek, davacının, 24/07/2014 tarihli Genel Kredi sözleşmesinin eki ve ayrılmaz parçası olan 13/03/2015 tarihli EK-A sözleşmesi kapsamında dava dışı asıl borçlu şirketin herhangi bir borcunun kalmadığı görülerek bu sözleşmeler kapsamında kullandırılan başkaca bir kredi olmadığından, davacının bu mevduat rehin sözleşmesine ilişkin olarak davalıya karşı herhangi bir yükümlülüğünün kalmadığına karar verilmiştir. Ayrıca, davalı ile davacı arasında imzalanan 19/06/2017 tarihli mevduat rehin sözleşmesinin konusunun 24/07/2014 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin eki ve ayrılmaz parçası olan 20/03/2017 tarihli Ek-A sözleşmesi kapsamında açılmış olan 100.000,00TL tutarındaki krediden doğmuş ve doğacak borcun teminatı teşkil etmek üzere davacı tarafından 110.000,00TL tutarında davalı lehine mevduat rehni tesis edildiği ve dava dışı asıl borçlu şirketin mevduat rehin sözleşmesine konu kredilerden dolayı davacıya rehin miktarının üstünde borcunun olması nedeniyle ve bu borcun ilgili kısmı davalı tarafça davacının mevduat hesabındaki bloke miktarının mahsup edildiği görülerek yapılan işlemin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olması nedeniyle, davalının toplam yapmış olduğu 215.597,99TL mahsup işlemini 105.597,99TL'lik kısmının taraflar arasındaki mevduat rehin sözleşmeleri kapsamında kullandırılan kredilerden kaynaklanmadığı ve bu nedenle davalı tarafından haksız olarak mahsup işlemi yapıldığından bu miktarın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Ayrıca kabul edilen miktara davacının hesabından mahsup işleminin yapıldığı tarih olan 08/10/2019 tarihinden itibaren davacı tarafından davalı bankada mevduat bulundurmuş olması nedeniyle, davalı banka tarafından mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasına, davanın kabulüne," karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mevduat rehin sözleşmelerinin "doğmuş ve doğacak borçların teminatını teşkil etmek üzere" imzalandığını, bilirkişi raporlarında da lehine mevduat rehni verilen dava dışı firma ile davalı banka arasında yalnızca 1 adet 24/07/2014 tarihli sözleşme imzalandığını, borçlunun davalı banka nezdindeki tüm risklerinin bu sözleşmeden kaynaklandığını, bilirkişi raporlarına itiraz dilekçelerinde bu hususların beyan edildiğini, ancak yerel mahkeme tarafından dikkate alınmadığını, rehnin, cari hesap şeklinde işletilen tüm kredilerden kaynaklı borcu kapsadığını, bilirkişi raporlarında "..." numaralı hesapta bulunan bakiyenin kaynağına değinilmediğini, her iki raporda da 19/02/2019 tarihinde kullandırılan 564.914,83 TL kredinin nereden kaynaklandığının hangi tarihli sözleşme ve ek kapsamında kullandırıldığına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, 2014 tarihli genel kredi sözleşmesine ek sözlemeler ile dava dışı asıl borçlunun kullandığı 2 adet kredi için verilen mevduat rehninin haksız olarak bloke edilmesi nedeniyle tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Dava dosyasında tarafların delilleri toplanmış, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli bilirkişi raporları dosyaya kazandırılmıştır. Toplanan deliller hüküm kurmaya yeterlidir. Dava dosyasına sunulan 13/03/2015 tarihli mevduat rehin sözleşmesi Giriş Maddesi; "Rehin alan ve rehin veren rehin alan tarafından ... Yapı Elemanları San. Tic. Ltd. Şti. (Borçlu) lehine K2 102462 numaralı 24.07.2014 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin eki ve ayrılmaz parçası olan 13.03.2015 tarihli Ek-A sözleşmesi tahtında açılmış olan 113.000,00-TL tutarındaki krediden doğmuş ve doğacak borcun teminatını teşkil emek üzere Rehin verenin tüm yurt içi ve yurt dışı şubeleri dahil olmak üzere ... A.Ş. nezdinde bulunan ... numaralı hesabında mevcut asgari 125.000,00-TL'nin Banka lehine rehin edilmesi konusunda anlaşmışlardır."Bahsi geçen rehin sözlemesinin teminat altına aldığı kredinin dava dışı asıl borçlu firmanın mevduat hesabında bulunan bakiye ile kapatıldığı tespit edilmiştir. Bu kredi kapsamında dava dışı asıl borçlu şirketin bir borcunun kalmadığı sabit olmakla mevduat rehninin konusu kalmamıştır. Dava dosyasına sunulan 19/06/2017 tarihli mevduat rehin sözleşmesi Giriş Maddesi; "Rehin alan ve rehin veren rehin alan tarafından ... Yapı Elemanları San. Tic Ltd Şti (Borçlu) lehine K2 102462 numaralı 24.07.2014 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin eki ve ayrılmaz parçası olan 20.03.2017 tarihli Ek-A sözleşmesi tahtında açıkmış olan 100.000,00-TL tutarındaki krediden doğmuş ve doğacak borcun teminatına teşkil emek üzere Rehin verenin tüm yurt içi ve yurt dışı şubeleri dahil olmak üzere ... AŞ nezdinde bulunan ...- ...-354 nolu hesabında mevcut asgari 110.000,00-TL'nin Banka lehine rehin edilmesi konusunda anlaşmışlardır."Bahsi geçen rehin sözlemesinin teminat altına aldığı kredi açık ve net olarak 20/03/2017 tarihli ek A sözlemesi ile kullandırılan 100.000 TL lik kredi için 110.000 TL lik teminat verildiği sabittir. Bahsi geçen kredinin ödenmemesi üzerine dava dışı asıl borçluya 28.03.2019 tarihinde 100.000,00-TL 24 ay vadeli aylık %2,29 akdi faizli (...-101819 Numaralı) ve 20.000,00-TL 24 ay vadeli aylık %2,29 akdi faiz oranlı (...-101820 Numaralı) yapılandırma kredileri kullandırılarak bu kredi bedelinin 9254312-359 numaralı hesaba aktarıldığı bu hesaptan da yukarıdaki 9254312-72 ve 9254312-75 numaralı kredilerin kapatıldığı, açılan taksitli ticari kredilerinde 3. Taksitten sonra ödenmediği, bu kredi yönünden davacı hesabından rehin miktarı bedelin tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Rehin sözlemesinde rehnin dava dışı şirketin 2014 yılında yaptığı sözlemeye dayalı olarak kullandıracağı tüm kredileri kapsayacağına yönelik bir düzenleme yoktur. Kredilerin 2014 tarihli sözleşmeye ek sözlemeler ile kullandırılması davalıya belirli krediler için verilen mevduat rehinini sözleşme dışındaki krediler için mahsup etme hakkı vermez. Bu durumda ilk derece mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 1.804,00 TL harcın, alınması gerekli olan 7.213,39 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.409,39 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 30/10/2025