T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1615
KARAR NO : 2025/1384
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/03/2023
NUMARASI : 2014/777 Esas - 2023/263 Karar
DAVA: Sözleşmenin İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/10/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı Temlik Eden ... A.Ş. vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı/ temlik eden ... A.Ş.'nin Kartal Şubesi tarafından müvekkiline 03/09/2012 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi ile kullandırılan kredi içinde 1.00.52011 tarihinde rehin alınan ... plakalı ... 2011 model CAG ... motor numaralı araç, 17.05.2011 tarihinde rehin alınan ... plakalı ... ... ... ... Premium 2011 model ... motor numaralı araç, 22.09.2010 tarihinde rehin alınan ... plakalı Renault Fluence 1.5 DCİ 85 bg 2011 Model ... ... motor numaralı 3 adet araç ile ilgili olarak İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası kapsamında rehinin paraya çevrilmesi yoluyla 75.000,00-TL asıl alacak üzerinden müvekkilinin aleyhine takip yapıldığını, söz konusu icra dosyasının 82.000,00-TL karşılığında ... isimli şahısa tarihsiz temlikname ile temlik edildiğini, icra dosyasında takibe konu alacağın dayanağı olarak gösterilen Kartal 23. Noterliği'nin 20.02.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesinde de rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takibe dayanak yapılabilecek asıl alacak miktarının 35.925,41-TL+ 36.431,75-TL hesap kat ihtarnamesinde gösterilmekle birlikte icra dosyasında asıl alacak miktarının 75.000,00-TL olarak gösterildiğini, temlik işleminin takip borçlusu davacıya temlik eden veya temlik alan tarafından herhangi bir aşamada bildirilmediğini, 03.09.2012 tarihli GKS ve bu sözleşmeden açılan rehinli araç kredilerine ilişkin borcun tamamının genel kredi sözleşmesinin borçlularınca davalı bankaya ödendiğini, temlikname üzerinde tarih olmadığından temlik işleminin takibe konu krediyi de kapsayan GKS'nin kredi borçlularından biri tarafından ödendikten sonra mı yoksa ödeme yapılmadan önce mi düzenlendiği ve alacağın temlik edildiği hususunun muallakta olduğunu, ...'in genel kredi sözleşmesinin borçlusu olmadığını, takibe konu ve GKS'nin bir parçası olan rehinli kredinin de borçlusu olmadığını, alacağın temliğinin geçerli olabilmesi için temliğe konu bir alacağın var olması gerektiğini, ayrıca temlikten önce borç son bulduğundan ve alacak karşılandığından hukuki olarak geçerli bir temliknameden söz edilemeyeceğini, yapılan temlik sözleşmesinin damga vergisi tutarının da ödenmediğini, tarihsiz temliknamenin usul ve yasaya aykırı düzenlenmiş olması nedeniyle iptalini, temliknamenin yürürlüğünün devam etmesi halinde temliknameye ilişkin ayrıca takip yapılabileceğinden temliknameye ilişkin 3. Şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi ile temliknameye ilişkin tahsile ilişkin işlem yapılmasının önlenebilmesi bakımından öncelikle teminatsız ancak mahkemece takdir olunması halinde teminat ile tedbir kararı verilmesini, İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibin öncelikle teminatsız ancak mahkemece takdir olunması halinde teminat ile takibin durdurulmasına karar verilmesini, temliknameye konu edilen İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki 75.000,00-TL asıl alacak ve ferilerine ilişkin borçlu bulunmadıklarının tespiti ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı/ Temlik Alan ... vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı aleyhine diğer davalı ... Anonim Şirketi tarafından İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı dosyası ile Rehinin Paraya Çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığını ve işbu icra takibindeki alacağı diğer Davalı ... Anonim Şirketi'ne ödeyerek alacağı devir aldığını, temliğin yasaya uygun yapıldığını, davacının borcu ödediği iddiasını ispat etmekle yükümlü bulunduğunu, alacağın varlığına yönelik iddiaların diğer Davalı ... Anonim Şirketi'ne yöneltilmesi gerektiğini, davacının temlik sözleşmesinden haberdar olana kadar alacağın ödendiğinden veya olmadığından bahisle bir dava ikame etmediğini ve icra dosyasına beyanda bulunmadığını, iyi niyetli olmadıklarını, alacağın miktarına yönelik iddiaların süresinde yapılmadığını ve diğer Davalı ... Anonim Şirketi'ne yöneltilmesi gerektiğini, damga vergisinin vergi dairesine ödendiğini ve makbuzu dosyaya sunduklarını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, davacı- borçlunun davalı taraflara, temliknameye konu edilen İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki 75.000,00-TL asıl alacak ve ferilerine ilişkin olarak borçlu bulunmadıklarının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu, bu kapsamda tüm delillerin toplandığı, bilirkişi incelemesi yaptırılarak raporlar alındığı, alınan raporlar sonucu az yukarıda yazılı hususların tespit edildiği, alınan raporlardan bilirkişi Sait Bilgiç'ten alınan kök ve ek rapordaki hukuki yorum ve nitelendirilmeler mahkememize ait olmakla; bankacılık sektörüne ilişkin olarak yapılan tespit ve değerlendirmeler ile yapılan hesaplamalar bakımından ayrıntılı ve dosya kapsamına uygun olduğunun anlaşıldığı ve hukuki yorum ve nitelendirmeleri mahkememize ait olmak üzere bankacılık sektörüne ilişkin olarak yapılan tespit ve değerlendirmeler ile yapılan hesaplamalar bakımından hükme esas alınmasına karar verildiği, bu haliyle yapılan değerlendirmede de; hükme esas alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere somut olayda, davalı bankanın Kartal Şubesi ile davacı ... Lojistik Antrepoculuk Taşımacılık Tic. A.Ş. arasında 08.09.2012 tarihli ve 1.250.000,00-TL. limitli bir Genel Kredi Sözleşmesi imzalanarak davacı ... Lojistik Antrepoculuk Taşımacılık Tic. A.Ş.ne nakit ve gayrınakit krediler kullandırıldığı, davalı bankaca bu sözleşmeye dayanılarak davacı ... Lojistik Antrepoculuk Taşımacılık Tic. A.Ş.'ye kullandırılan kredilerin 20.02.2014 tarihinde kat edildiği ve davalı bankanın bu tarih itibarıyla davacıdan 3 adet nakit kredi toplamı olarak 248.928,11-TL ve çek yaprakları depo bedeli olarak da 20.360,00-TL gayrı nakit kredi olmak üzere toplam 269.288,11-TL alacaklı olduğunun, bu alacağa hesap kat tarihi olan 20.02.2014'den takiple talep edilen faiz başlangıcı olan 05.03.2014 tarihine kadar %30 akdi faiz eklenmesi ve bu tarihten de takibe kadar olan dönemde 11.03.2014 tarihinde teminatta bulunan taşınmazın satışı yoluyla elde edilen 206.550,00-TL tahsilatın tenzil edilmesi ve takip tarihi olan 13.03.2014 tarihine kadar yine %30 faiz eklenmesi sonucu takip tarihi olan 13.03.2014 itibarıyla kalan alacak tutarının 46.440,19-TL olacağı, eş söyleyişle davalı bankanın diğer davalı ...'e 13.03.2014 takip tarihi itibarıyla temlik edebileceği alacak tutarının 42.428,11-TL asıl alacak ve 4.012.08-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.440,19-TL olacağı, ancak davalı banka takip talebinde 437,50-TL işlemiş faiz talep ettiğinden, taleple bağlılık ilkesi de gözününde bulundurularak, davalı bankanın diğer davalı ...'e 13.03.2014 takip tarihi itibarıyla temlik edebileceği alacak tutarının 42.865,61-TL olması gerekeceği, bu miktardan da takipte kesinleşen 75.000,00-TL Asıl alacak+ 437,50-TL= 75.453,50-TL çıkartıldıktan sonra kalan miktar olan 32.571,89-TL'nin davacı- borçludan fazladan talep edildiği anlaşıldığından (her ne kadar bilirkişi raporunda faiz miktarı 4.012.08-TL olarak hesaplanmış ise de; taleple bağlılık ilkesi kapsamında iş bu miktara değil, 437,50-TL'lik miktara göre hesaplama yapılmıştır), davanın iş bu miktar yönünden kısmen kabulü ve kısmen reddine," karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı temlik eden ... A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı Temlik Eden ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının davalı bankaya olan kredi borcunun 46.640,79 TL + davacının dava dışı firma ortağı Ersin Uyguner kredisine olan kefaletinden kaynaklanan borcunun 43.300.-TL + davacı firmanın çek taahhüt riski (gayri nakit) 20.360.-TL olmak üzere toplam 110.300,79.-TL olduğunu, mahkeme tarafından sadece asaleten borcun dikkate alınarak hüküm kurulduğunu, tüm itirazlarına rağmen kefaleten riskin ve gayrinakit riskin dikkate alınmadığını, kısmen redde ilişkin aradaki tutarın bu riskten kaynaklandığını, İstanbul 12. İcra md. ... E. sayılı dosyasından yapılan rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibe konu dosya incelendiğinde rehinli araçların davacının asaleten/kefaleten doğmuş/doğacak her türlü kredi riskinin (nakit/gayrinakit) teminatı olarak alındığının açıkça görüleceğini, yapılan icra takibinde de takibin davacının sadece asaleten davalı Bankaya olan kredi riskine hasredildiğine dair bir beyan da bulunmadığını, yapılan ödemeler, İİT lojistik hem kendi riskine hem de kefil olduğu ... hesabına mahsup edildiğini, ödemenin hepsinin asaleten kendi riskinden düşülerek hesaplandığını, talep edildiği halde kefaleten ... riskine aktarılan tutarın dikkate alınmadığını ve bu nedenle eksik hüküm kurulduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın tamamının reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince dosyaya alınan bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalı ... vekilince istinaf isteminde bulunulmuştur. Genel olarak borç ilişkisi kimler arasında meydana gelmişse, alacaklılık ve borçluluk sıfatları da bu kişilere ait olup, bunun doğal sonucu olarak, borçlu kime karşı ifa yükümü altına girmişse, alacak hakkı da o kişiye aittir. Bununla beraber alacaklının, alacağını üçüncü bir kişiye devretmesi mümkün olup, "alacağın temliki", alacağı devreden alacaklı ile devralan kişi (yeni alacaklı) arasında yapılacak yazılı bir sözleşme ile meydana gelir. Alacağın temlikinde alacaklı, halen sahip olduğu bir hakkını devredebileceği gibi, henüz mevcut olmayan, müstakbel bir alacağını da devredebilir. Temlik edenin, temlik anında sahip olduğu bir hakkını devrettiği durumlarda, yapılan bu tasarruf işlemi ile alacaklı, malvarlığının aktifindeki mevcut haklarda, başkası lehine bir azalmayı kabul etmektedir. Böylece, temlik akdi yapılır yapılmaz alacak, alacağa bağlı olan bütün imtiyazlar ve fer'i haklarla beraber devralana geçmektedir. (Borçlar Kanunu'nun 168/1. maddesi) Bu nedenle gerek, işleyip de eski alacaklı tarafından tahsil edilmemiş, gerekse, işlemekte olan tüm fer'i hak ve alacaklar yeni alacaklıya ait olmaktadır.Nitekim, temlik eden kişinin, temlikle birlikte borçlu ile hukuki ilişkisi kesildiğinden, alacağın tahsilinin dava ve talep hakkının da, onun maliki durumuna geçmiş olan, temellük edene geçmesi, alacağın temlikinin doğal bir sonucudur. Kural olarak alacağın temlikinde borçlunun hukuki durumunda herhangi bir değişiklik olmamakta, sadece muhatap olacağı kişi (alacaklı) değişmektedir. Borçlar Kanunu'nun 167/1. maddesinde de, borçlunun temlik edene karşı haiz olduğu def'ileri, temellük edene karşı da ileri sürebileceği belirtilmekle alacağın, temlik sırasındaki durumu ile yeni alacaklıya geçeceği ifade edilmektedir. Bu açıklamalardan sonra dava konusu olaya bakılacak olursa; Dosyaya kazandırılan denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli bilirkişi raporu ile alacağını temlik eden ... A.Ş nin davacı borçlu ITT Lojistik A.Ş. Den 20/02/2014 hesap kat tarihi itibarıyla 248.928,11 TL nakdi kredi alacağı bulunduğu, davacının teminat bulunan taşınmazının satışından 11/03/2014 tarihinde 206.550 TL tahsilat yapıldığı, 13/03/2014 takip tarihi itibarıyla 42.428,11 TL asıl alacak ve 4.012,08 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.440,19 TL alacaklı bulunduğu ve temlik edebileceği alacak miktarının bundan ibaret olduğu, davalı bankanın 13/03/2014 tarihli rehnin paraya çevrilmesi yolu başlattığı takipte ise alacağından fazla olarak 75.000 TL asıl alacak ve 437,50 TL işlemiş faiz olmak üzere 75,437,50 TL talepte bulunduğu, alacağı temlik alan davalı ...' den temlik karşılığı tahsil ettiği bedeli hangi borca mahsup ettiğinin eldeki uyuşmazlık ile bir ilgisinin bulunmadığı mahkemece kurulan menfi tespit hükmünde bir yanlışlık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı temlik eden ... A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davalı Temlik Eden ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı Temlik Eden ... A.Ş. tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 556,15 TL harcın, alınması gerekli olan 2.224,99 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.668,84 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı Temlik Eden ... A.Ş. tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 14/10/2025