T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/32
KARAR NO : 2025/1147
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/10/2023
NUMARASI : 2014/511 Esas - 2023/412 Karar
DAVA: Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/09/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve davalı ... Sistemleri Ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "... N" isimli yeni bir gemi yaptırdığını ve bahse konu geminin makine ve pervane aksamını davalı şirketten satın aldığını, müvekkilinin dava dışı ZF Padova SPA'nın üreticisi ve davalı şirketin bir diğer grup şirketi olan ... Makine Dış Tic. Koll. Şirketinin ise Türkiye'deki tek satıcısı olduğu şirketten ... adlı teçhizatı 26/10/2005 tarihli sözleşme tahtında satın aldığını, daha sonra davalı ile müvekkili arasında 02/11/2007 tarihinde ... alımı hususunda bir sözleşme imzalandığını, ancak sözleşme müvekkili şirket ortaklarından sadece ...'nun imzaladığını, imza yetkisi uyarınca diğer imza yetkililerinden hiçbirinin sözleşmeyi imzalamadığını, sözleşmenin müvekkili açısından yürürlüğe konmamasının sebebinin 26/10/2005 tarihli sözleşme uyarınca ... grubunun üzerlerine düşen edimleri yerine getirmemesi olduğunu, bu nedenle 02/11/2007 tarihli sözleşme konu mal müvekkili tarafından başka bir firmadan tedarik edildiğini ve anılan sözleşme taraflar arasında yürürlüğe girmediğini, taraflar arasında 26/10/2005 tarihli sözleşmeden doğan ihtilafların halli içinde taraflar karşılıklı olarak birbirlerine dava açtıklarını, ... Sistemleri Şirketinin Kadıköy 2.ATM'nin 2009/61 esas sayılı dosyasında 02/11/2007 tarihli sözleşmeden doğan taleplerinin tazmini amacıyla dava ikame ettiğini, davalı şirketin 09/02/2010 tarihinde İtalya Udine Mahkemesine başvurarak ... N gemisinin ... Limanında 30.000 Euro talepli alacağın teminatı olarak seferden men edilmesini talep ettiği, 13/12/2010 tarihinde yine Udine Mahkemesine başvurarak ... N gemisinin 481.000 Euro talepli alacağın teminatı olarak seferden men talebinde bulunulduğunu, mahkemece talep kabul edilerek, geminin seferden men edildiğini, ... grubu yetkilileri yapılan görüşme sonunda 15/02/2010 tarihinde gemi üzerinde tedbir kararının kaldırılması yönünde talimat vermeyi kabul ettiğini, tedbir kararı kaldırılarak geminin sefere çıkması sağlandığını, müvekkilinin 25/02/2010 tarihinde Ukrayna'nın ... Limanından Finlandıya'nın ... Limanına proje yükü taşımak üzere ... Ltd ile 320.000 Euro bedelli navlun sözleşmesi imzaladığını, ancak geminin seferden men edilmesi nedeniyle yükü almak üzere yükleme limanına gidemediğini ve işbu navlun sözleşmesinden elde edilecek bedeli tahsil edemediğini, bahse konu yük bağlantısının kaçırılması nedeniyle maruz kalınan kar kaybı 220.000 Euro bedele tekabül ettiğini beyanla fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin uğradığı zararlara ilişkin olarak şimdilik 220.000 Euro bedele sadır olan alacağın, asıl alacağa dava tarihinden itibaren bankaların 1 Euro ya uyguladığı en yüksek ticari faiz oranı dikkate alınarak hesaplanacak işlemiş faizi ile birlikte BK m.83/3 gereği fiili ödeme günündeki TCMB döviz efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dilekçesinde belirttiği hususların tek yanlı, somut gerçeklerden uzak iddialardan ibaret olduğunu, hiçbir hukuki gerekçeye dayanmayan soyut iddialar hakkında taraflar birbirlerine karşı dava ikame etmiş olup, yargılaması devam ettiğini, müvekkili şirketin sözleşme çerçevesinde büyük miktarda alacakları bulunduğunu, müvekkilinin alacaklarını tahsil etmek amacıyla Türk Mahkemeleri ve İtalya Mahkemeleri nezdinde girişimlerde bulunduğunu, müvekkili şirketin davacı ile uzlaşmak ve iyi niyet çerçevesinde anlaşmazlığı çözmek amacıyla seferden men kararını kaldırdığını, müvekkilinin bu eylemine karşı davacı tarafça yüklenen anlam tamamen kötü niyet taşıdığını, müvekkili şirketin davacı taraf ile yapmış olduğu sözleşmeden kaynaklı alacaklarının tahsili için İstanbul 2. ATM'nin 2009/61 esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, bu dava ile müvekkili şirketin davacıdan 500.000 Euro alacağının varlığına yönelik iddiasının karar bağlanacağını, davacının talep ettiği tazminata ilişkin bedelin, afaki ve sektörün karlılık oranlarıyla örtüşmeyen bir bedel olduğunu, davacı ile 320.000 Euro navlun sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ifa edilse idi sözleşmeden 220.000 Euro kar elde edeceğini beyan edildiğini, muvazaalı olarak her zaman hazırlanabilecek böyle bir sözleşme ile hüküm tesis etmek mümkün olmadığını beyanla davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...Dosyadaki tazminat kalemlerinden Acentelik Masrafı ve Limanda bağlama ücreti ile ilgili belgeler, ... N gemisinin İtalya'da kaldığı, yüklemede geçen günler de dahil süre zarfında ... firmasında verilen acentelik hizmetlerine ve bunların fiyatlamasına ilişkin yazışmalar davacı vekilinin 25/02/2015 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya sunulmuştur. 22/03/2016 tarihli çoğunluk bilirkişi raporunda fatura sunulmadığı ifade edilmiş ise de, davacı vekilinin 04/05/2016 tarihli dilekçesi ekinde İtalyanca/İngilizce kayıtlar içeren ve Global Sea Service firması tarafından düzenlenmiş borç dekontları olduğu anlaşılan bir kısım belgeler ibraz edilmiştir. Bir önceki 27/01/2017 bilirkişi raporunda; uygulamada, verilen acentelik hizmetlerinin dökümünü gösterir bir masraf hesap çizelgesi (disbursement account) düzenlenmekte ve bu tutarlar sonuçta donatana fatura edildiği, söz konusu acentelik ücreti için masraf hesap çizelgesi, donatana hitaben düzenlenmiş fatura ve bu faturanın donatan tarafından ödendiğini gösterir ticari defter kayıtları dosyada mevcut olmadığından" bahisle davacı vekilinin bu talebi uygun bulunmamış ise de, davacı vekilinin sunmuş olduğu 19.02.2010 tarihli, 24.971,29 USD lik davacının Global Sea Service' e yaptığı para transferini gösteren swift belgesi bulunmaktadır. Her ne kadar swift'te açıklama kısmında "navlun faturası" kaydı düşülmüş olsa da, 17.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; donatanın navlun kazanan taraf olması nedeniyle, sırf bu açıklamadan dolayı bu para transferinin limanda yapılan harcamalar ile ilgili olmadığını söylemek mümkün değildir. Zira son bilirkişi raporunda, söz konusu transferin donatan adına limanda yapılan masraflar ile ilgili olduğu, İtalya acentesi tarafından 17.02.2010 tarihinde saat 11:39 da Berem Shipping ve Global Sea Service' e gönderilen e-mail mesajında kiracıya ve donatana ait olan masrafların tek tek açıklandığı, 11.02.2010 dan 16.02.2010 tarihine kadar 4.800 Euro Limanda bağlama ücreti ve ihtiyati tedbir kararı nedeni ile 716 Euro, P&I nedeni ile verilen ekstra acentelik ücreti kaydı bulunduğu, buna göre, davacı vekilinin talebi ile ilgili olarak 4.800 Euro Limanda bağlama ücreti ile 716 Euro' luk (tarifesinin değişmesi nedeni) yeni tarifeden kaynaklanan acentelik ücretinin uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca Acentenin yaptığı uluslararası görüşmeler ve ekstra çalışmalar ile ilgili olarak davacının 2.040 Euro'luk talebi ile yapılan avukatlık masrafları ile ilgili olarak 4.541,01 Euro'luk talebin uygun olduğu değerlendirilmiştir. Hükme esas alınan söz konusu 17/12/2019 tarihli rapor doğrultusunda acentelik ücretleri, P&I temsilcisi ve avukatlık masrafları ile ilgili olarak yapılan değerlendirmelere göre davacının toplam olarak, 14.237,5 USD ve 12.097,01 Euro (4.800 Euro + 716 Euro +2.040 + 4.541,01) zararının doğduğu anlaşılmış olup 2010 yılı ocak/ şubat ayları Euro/Dolar paritesine göre(0.69) 12.097,01 Euro, 9.596,16 dolar'a tekabül etmektedir. Tüm bu değerlendirmelerin sonucunda; davacının davasının kısmen kabulü ile 24.026,16 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı ve davalı ... Sistemleri Ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafça alınan haksız ihtiyati tedbir ve ... N gemisinin seferden meni nedeniyle müvekkilin zarara uğradığını, müvekkilin haksız tedbir nedeniyle uğramış olduğu zararların kapsamına; Ukrayna-Finlandiya arası yapılması planlanan sefere ilişkin navlun sözleşmesinin feshi yüzünden meydana gelen kar kaybı ve seferden men nedeniyle yapılan sair masrafların da girmekte olduğunu, haksız tedbir ve seferden men nedeniyle davacının yük bağlantısını kaçırdığını ve dolayısıyla müvekkilin kar kaybı meydana geldiğini, buna ilişkin delillerin dosyada bulunduğunu, davacının haklı alacağının usulüne uygun şekilde ispat edildiğini, yerel mahkeme tarafından ... N gemisinin yalnızca 4.81 gün boyunca davacı tarafça kullanılamadığını ve tazminat hesabında günlük gelir kaybı olarak 3.000,00.-USD’nin esas alınması gerektiğini, ... N gemisinin İtalya’da tutuklu kaldığı 4.81 günlük süre yönünden 14.430,00.-USD kar kazanç kaybına uğradığı yönündeki tespitin kabul edilemez olduğunu, herhangi bir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, gerekçede belirtilen bu tutarın hüküm kısmında kabul edilmediğinin anlaşılmakta olduğunu, yerel mahkeme tarafından kısmen kabulüne karar verilen alacakların aslında USD ve Euro cinsinden iki farklı yabancı para biriminde olmasına rağmen, yerel mahkeme tarafından Euro cinsinden olan alacağın taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde USD cinsine çevrilerek toplam 24.026,16.-USD alacak bakımından davanın kısmen kabulüne karar verildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı ... Sistemleri Ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın dayandığı alacak iddiasının 02.11.2007 tarihli satış sözleşmesi olduğunu, her iki kararın da, tarafların mutabakatı sonucunda 16.02.2010 tarihinde kaldırıldığını, davalının haksız olduğu iddia edilen fiili ile iddia konusu zarar arasında nedensellik bağı bulunmadığını, İlk Derece Mahkemesi kararında bu durumun "celp edilen ticaret sicil kayıtlarında şirketlerin ortakları aynı grup şirketi olduğu” ifade edilerek geçiştirildiğini, davalının iki ayrı şirkete iki ayrı sebeple borcu bulunduğunu ve bu nedenle de iki ayrı şirketin farklı tarihlerde iki ayrı ihtiyati tedbir kararı alarak davalı’nın gemisini seferden men ettirdiğini, davalının sorumlu tutulduğu dönemde, diğer firma tarafından önceden alınmış ihtiyati tedbir kararı (da) yürürlükte olduğundan, davacı’nın iddia konusu zararlarının davalının fiili nedeniyle doğduğundan bahsedilemeyeceğini, bir an için alacağın varlığı kabul edilse bile, Euro üzerinden doğmuş alacağın İlk Derece Mahkemesi’nce takdiren USD’ye çevrilip hükme bağlanmasının da hatalı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava; Haksız ihtiyati tedbir nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davacı ve davalı tarafça istinaf isteminde bulunulmuştur. İstinaf konusu uyuşmazlık temelde davacıya ait geminin seferden men edilmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararının haksız olup olmadığı, davacının zararının ispatlanıp ispatlanmadığı noktalarındadır. Haksız ihtiyati tedbirden dolayı maddi tazminat davası açılabilmesi için icra edilmiş bir tedbir kararının bulunması, bu tedbirin haksız olduğunun ortaya çıkması, tedbir sebebiyle zarar meydana gelmiş olması ve zarar ile haksız ihtiyati tedbir arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.( Yargıtay 4. HD'nin 2021/889 E.- 2021/4847 K. sayılı ilamı)Taraflar arasında alım satım ilişkisinden doğan ihtilafların çözümü için karşılıklı olarak davalar bulunduğu, davalı ... Sistemleri Kollektif Şirketi'nin 02.11.2007 tarihli sözleşmeye dayanan tazminat alacağı için İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/145 e dosyasında davası bulunduğu, dava dışı ... Makina Tic. Ltd. Şti. alacakların teminatı olarak 09/02/2010 tarihli başvurusu üzerine aynı tarihli karar ile ... N gemisinin ihtiyati tedbir yolu ile İtalya'da seferden men edildiği, 13.02.2010 tarihinde ise davalı ... Sistemleri Kollektif Şirketi'nin talebi üzerine 500.000 Euro alacak bakımından İtalya mahkemeleri tarafından aynı gemi üzerine 2.kez seferden men kararı uygulandığı, taraflar arasındaki 15/02/2010 tarihli görüşmeler neticesinde gemi üzerindeki ihtiyati tedbir kararlarının kaldırıldığı, geminin 16/02/2010 tarihinde kalkışının gerçekleştiği anlaşılmaktadır.Davalı tarafın ihtiyati tedbir istemine dayanak İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/145 esas dosyasında görülen davanın red ile sonuçlanıp kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, ihtiyati tedbire konu olan İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/330 Esas dosyasında birleşen Kadıköy 4 ATM'nin 2008/938 E. dosyasında davacı ... Denizcilik A.Ş eski unvanı ... Makina Tic.Ltd. Şti. davalı ... Deniclik Ltd. Şti olduğu, aynı dosyada karşı dava davacısı ... Makine Dış Tic.Koll. Şti, davalı ... Denizcilik Ltd. Şti'nin hakkında açılan davaların red ile sonuçlanıp kararların kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle gemi üzerine uygulanan tedbir kararlarının haksız olduğu, davacının 25.02.2010 tarihinde Ukrayna'nın ... Limanından Finlandiya'nın ... Limanına taşınacak yük için 320.000 Euro bedelli navlun sözleşmesi imzaladığı ancak, gemi seferden men edildiğinden yükleme limanına gidemediğini, böylelikle davacının kaçırılan sefer nedeniyle 220.000 Euro kar kaybına uğradığı ve ihtiyati tedbir sebebiyle zarara uğradığı ileri sürülerek tazminat talep edildiği görülmektedir. Davalı taraf savunmalarında, sözleşmeden doğan alacağın tahsili için gerek Türkiye'de açılan davaları, gerekse İtalya'da alınan seferden men kararları ile yasal haklarını kullandıklarını, seferden men kararlarının uzlaşma ve iyi niyet çerçevesinde kaldırıldığını, sözleşmeden kaynaklanan 500.000 Euro alacaklarının davacıdan tahsili için İstanbul 2.ATM'nin 2019/61 Esas sayılı dosyasında, sözleşmenin ifası sırasında ve devam eden süreçte doğan alacaklarının tahsili içinde İstanbul 9.ATM'nin 2008/517 Esas sayılı dosyasında davacı aleyhine davalar açıldığından bahisle, öncelikle söz konusu davaların sonucunun beklenilerek nihayetinde iş bu davanın reddine karar verilmesini istemektedir.Bu durumda ... N gemisi hakkında verilen tedbir kararları icra edilmiş olup kararların dayanağı olan davalar neticesinde ... Makine Dış Tic.Koll. Şti. ve ... Makina Tic.Ltd. Şti. nin davacı ... Ltd. Şti'den bir alacağının bulunmadığı yönünde verilen hükümler kesinleşmiş olmakla uygulanan ihtiyati tedbir kararlarının haksız olduğunun kabulü gerekir. Davacı ... Denizcilik A.Ş. nin HMK'nın 399.maddesi hükmü uyarınca haksız ihtiyati tedbir nedeni ile uğradığı zararları talep etme hakkı bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır. İhtiyati tedbir kararlarının uygulanmasından dolayı tazminat talepleri davacı vekilinin 25.11.2020 tarihli dilekçesinde açıklanmış olup, haksız seferden men kararları nedeniyle yapılamayan sefer için 320.000,00.-EURO navlun bedellinin yanı sıra haksız seferden men'i kararları nedeniyle 7 günlük iş kaybı için 4.000,00.-USD’den 28.000,00.-USD, seferden men süresince ... limanında yapılan masraflara istinaden toplam 12.097,01.-Avro ve 416.16.-USD’nin davalıdan tahsilinin talep edildiği bildirilmiştir.Davacının gemi üzerine konulan ihtiyati tedbir kararları nedeniyle kaçırıldığı ileri sürülen Ukrayna'nın ... Limanından Finlandiya'nın ... Limanına yapılacak seferle ilgili zararı doğduğuna yönelik iddiaları ispatlanmamıştır. Davacının böyle bir sözleşmeyi yaptığı somut olarak ispatlanmadığı gibi sözleşmenin ihtiyati tedbir sebebiyle uygulanamadığına yönelik inandırıcı delil dosyada mevcut değildir. Bu durumda davacının bu yöne ilişkin istinaf talebi yerinde değildir. Dosyaya toplanan deliller ve hükme esas alınan bilirkişi raporuyla gemi üzerine konulan iki tedbir sebebiyle geminin 4 gün 19 saat 30 dakika yani 4.81 gün davacı ... Denizcilik tarafından kullanılamamış olduğu sabittir. İhtiyati tedbire konu kararlar ile Türkiye'de açılan alacak davalarının bir bütün olarak davacıya ait gemiye yapılan işlemlerden kaynaklandığı anlaşılmakla davacının, her iki tedbir kararının uygulandığı süre yönünden doğan zararını davalıdan tahsil edebileceği yönelik ilk derece mahkemesi kararının sonucu itibari ile doğru olduğu anlaşılmıştır.Yine hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davacının haksız ihtiyati tedbir sebebiyle uğradığı zarar dosya içeriğine ve denizcilik uygulamalarına uygun olarak tespit edilip hüküm altına alınmış olmakla davacı ve davalının istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı ve davalı ... Sistemleri Ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı ve davalı ... Sistemleri Ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın, alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 345,55 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı ... Sistemleri Ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 630,85 TL harcın, alınması gerekli olan 2.520,92 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.890,07 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,4-Davacı ve davalı ... Sistemleri Ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 23/09/2025