T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/845
KARAR NO : 2025/1154
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/05/2022
NUMARASI : 2010/355 Esas - 2022/372 Karar
DAVA: İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/09/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve ... A.Ş.'nin vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yetkilisi ve büyük ortağı olduğu ... A.Ş'nin Avcılar, Cihangir Mh. Burnaz Cd. No:... adresinde soğuk hava deposu bulunduğunu, müvekkilinin ortağı olduğu ... A.Ş'nin müşterisici ... Et Sanayi ve Ticaret A.Ş bu depoda et depo ettiğini, ...Ticaret A.Ş ... A.Ş'ye olan depo borçlarını ödemek için çeşitli tarihlerde ödenmek üzere her biri 435,00 TL 48 adet hamiline çeki düzenleyerek ... A.Ş'ye keşide ettiğini, müvekkilinin son hamil olarak söz konusu çekleri tahsil için davalı bankaya müracaat ettiğini, ancak davalı banka icra takibine konu 435,00-TL bedelli 48 adet çekleri ödemediğini, bu çeklere 25/01/2008 tarihinde el koyduğunu, davalı bankanın ayrıca bahse konu çeklerde dolandırıcılık olduğu iddiası ile müvekkili...'a dolandırıcılık nedeniyle aleyhine İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/88 Esas numaralı dosyası ile dava açtığını, müvekkilinin beraat ettiğini, davalı bankanın sorumluluğu çekle ödemelerin düzenlenmesi ve çek hamillerin korunması hakkında kanuna ilişkin tebliğde değişiklik yapılmasına dair tebliğde 435,00-TL olarak belirtildiğini, davalı banka bu kanunu bilmesine rağmen kasten ve kötü niyetle ödeme yapmadığını, alacaklarının tahsili için Şişli 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı banka aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptalini, takibin devamını, %40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu çekler ... Et San.ve Ticaret AŞ.tarafından keşide edildiğini, ... A.Ş'ye ciro edildiğini, çeklerin son hamilinin Davacı... olduğunu, davacı taraf dava konusu çekleri ... A.Ş.'nin müşterisi ... Et San.ve Ticaret A.Ş.'nin ... A.Ş'ye olan depolama borçlarını ödenmek üzere verdiğini iddia ettiğini ancak çeklerin ... A.Ş. tarafından...'a ciro edildiğini, ibraz tarihinde yürürlükteki bankaların ödeme yükümlülük tutarı olan 435,00-TL üzerînden 48 adet çekin düzenlenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çekleri müvekkiline ibraz eden davacı hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, davacı hakkında İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/88 Esas sayılı dosyası ile tacir ve şirket yöneticileri ve kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı suçundan dolayı dava açıldığını, dava sonunda davacının beraatına karar verildiğini, ancak söz konusu kararın taraflarınca temyiz edildiğini, dosyanın halen yargıtayda olduğunu belirterek davanın reddini, % 40 tazminata hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...Dava konusu olan 48 adet çek hamiline düzenlenmiş, çeklerin arkası ... A.Ş. Tarafından davacıya cirolanmış ve davacı tarafından da davalı bankaya ibraz edilerek karşılıksız kaşesi vurulmuştur. TTK.nun 703.maddesi hükmüne göre hamiline yazılı çek üzerine yapılan bir ciro senedin niteliğini değiştirerek onu emre yazılı bir çek haline getirmez. Kaldı ki çeki cirolayan ... A.Ş'nin çek keşidecisinden alacaklı da olduğu dolaysıyla çeklerin kötüniyetli olarak sırf davalı bankayı dolandırmak amacıyla keşide edildiğine dair bir kanıt olmadığı gibi davacının yargılandığı İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/506 E-2014/410 K. Sayılı ilamı ile beraat ettiği ve kararın da kesinleştiği, çekin ibraz anında davalı bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarın 435,00 TL olduğu, ibraz anında ödeme talebinin olup olmamasının bir önemi olmadığı ve sonradan talepte bulunulabileceği kaldı ki davacının çekleri bankanın aldığını ve iade etmediğini beyan ettiği, davalı bankanın mahkememize verdiği 15.06.2012 havale tarihli dilekçesinde dava konusu çeklerin davalı banka tarafından Şişli Cumhuriyet Başsavcılığına Teşvikiye Şubesi tarafından teslim edildiğinin bildirildiği, hususları hep birlikte değerlendirildiğinde ibraz tarihinde yürürlükte olan 3167 sayılı yasanın 10 maddesi kapsamında davalının takip tarihi itibariyle 48 adet çek yasal yükümlülük tutarı olan 20.880,00 TL alacağı bulunduğu anlaşıldığından davacının davasının KABULÜ ile davalının Şişli 1.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine," karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama sırasında davalı ... Bankası A.Ş., ... ... Bank A.Ş’ye devrolduğunu ve ... ... Bank A.Ş 'nin dosyada davalı olarak yer aldığını, ancak buna rağmen gerekçeli kararda davalı olarak ... ... Bank A.Ş yerine ... Yönetim A.Ş. 'nin taraf olarak yer aldığını, ... Yönetim A.Ş.nin dosyaya temlikler ve birleşme devralmalar silsilesi ile dahil olduğunu, ancak tüm bu sürecin baştan itibaren yok hükmünde olduğunu, çünkü en başta yer alan temlik sözleşmesi ile ... Bankası A.Ş. nin alacağını devrettiğini, oysaki işbu dosyada ya da icra dosyasında ... Bankası'nın davalı ve borçlu sıfatları ile yer aldığını, yani hiçbir şekilde bir alacak hakkı bulunmadığını, bu halde varlık yönetim şirketlerinin dosyada yer almasının hatalı olduğunu, bu hususta tavzih dilekçesi sunulduğunu, karardan sonra taraf değişikliği sonucu doğuracağından bahisle talebin reddedildiğini, bu kararın hatalı olduğunu, talebin reddine karar verilmesinin usul ekonomisi ilkesine ve yargılamanın makul sürede bitirilmesi hedefine aykırı olduğunu, hatalı verilen bu kararın alacağın tahsil edilmesini imkansız hale getirdiğini, yerel mahkemenin yasal faize hükmetmesinin hatalı olduğunu, ticari faize hükmedilmesi gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının bir Varlık Yönetim Şirketi olduğunu, ilgili kanun hükmü gereği Bankacılık Kanunu’nun 143/6 maddesi uyarınca 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na göre ödenecek damga vergisinden ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan istisna olduğu hususunun dikkate alınmasının talep edildiğini, davacının ticari defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin yapılmadığını TTK hükümlerine göre kesin delil olma özelliği taşımadığını, dava konusu çeklerin davacıya ciro edildiğine dair defter ve kayıtlarda bir kayıt bulunmadığını, davacının davasını ispatlayamadığını ve davanın reddi gerektiğini, bilirkişi raporunda 48 adet çekin ... Et San. Ve Tic. AŞ. Den ... AŞ. ye teslim edildiğine dair kaydın ticari defterlerde bulunduğunun belirtildiğini, usulüne uygun tutulmayan ve kapanış tasdikleri olmayan defterlerin dikkate alınarak bilirkişinin bu yönde bir alacağın tespitinde bulunmasının yasaya ve hukuka aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava, davalı ... Bankası A.Ş. 'nin karşılıksız çıkan çek için yasal sorumluluk bedelinin tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine borçluların itirazının iptali davasıdır.İlk derece mahkemesince yukarıdaki gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, davacı tarafça karar başlığında davalının hatalı gösterildiği ve takip sonrası işleyecek faiz türüne, karar başlığında davalı görünen ... Yönetim A.Ş. vekili tarafından ise karar başlığının hatalı olduğu ve davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığından delil niteliğinin bulunmadığı, davacının davasını ispat edemediği gerekçeleri ile istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı tarafça davalı ... Bankası A.Ş hakkında Şişli 1. İcra müdürlüğün ... esas sayılı dosyası ile " karşılıksız çıkan 48 adet çekin bankaca ödenmesi gereken karşılığı" borcun sebebi gösterilerek 20.880,00 TL asılı alacağın avans faiziyle ödenmesi istemiyle İcra takibi başlatılmış davalı borçlunun itirazı üzerine takip durmuş ve eldeki itirazın iptali davası borçlu ... Bankası A.Ş. aleyhine açılmıştır. Yargılama aşamasında ... Bank ... A.Ş vekillerince vekalet sunularak davaya katıldıkları, ... A.Ş adına vekillerince alacağın temlik alındığından bahisle vekil kaydının yapılması talep edildiği, ilk derece mahkemesince herhangi bir ara karar oluşturulmadan ... A.Ş.'nin UYAP sistemine hatalı olarak davacı olarak kaydının yapıldığı ve bu sebeple de karar başlığında davalı olarak yer aldığı anlaşılmaktadır. Dosyada ... hakkında açılmış bir dava bulunmadığı gibi alacağın temlikinden bahsetme imkanı da yoktur. Yargılama aşamasında davacının vefat etmesi üzerine davacı vekilince mirasçılarını gösterir veraset ilamı ile vekaletname sunmuş olmasına rağmen ilk derece mahkemesince UYAP a gerekli değişikliğin yapılmadığı, karar başlığında dahi davacı olarak vefat eden ...'ın göründüğü, karar yerinde düzeltilmesi mümkün olmakla birlikte eleştirilmekle yetinilmiştir.Davacı vekilinin mahkeme ilamında davalı sıfatının hatalı gösterildiği kararın tavzihi talep edilmiş ise de; ilk derece mahkemesince tavzih talebiyle taraf değişikliği yapılamayacağından talebin reddine karar verilmiştir. Somut olayda, alacağı temlik aldığını iddia eden ... A.Ş.'nin temlikname sunduğu ve ... Bankası A.Ş yerine davalı kaydının düzeltilmesini talep ettiği, oysaki dosyada ... Bank A.Ş. Nin alacaklı bulunduğu icra dosyası bulunmadığı gibi eldeki davada davalı ... Bank'ın alacaklı olmadığı gözetilmeden mahkemece bu hususta HMK 125. Madde uyarınca herhangi bir karar verilmeden UYAP sistemine davalı kaydının yapılması hatalı olmuştur.Öncelikle hüküm ancak davanın tarafları hakkında kurulabilir (6100 sayılı HMK, m.26, 297) eldeki uyuşmazlıkta davada taraf sıfatı bulunmayan ... A.Ş hakkında hükmü kurulması mümkün değildir. Bu durumda davada taraf olmayan ... A.Ş. Hakkında hüküm kurulması ve davanın tarafı olan ... Bank ... A.Ş. hakkında hüküm kurulmayarak kararın asıl davalıya tebliğ edilmemiş olması yerinde değildir. Kaldırma sebebine göre davacının ve ... A.Ş. sair istinaf sebepleri bu aşamada inceleme konusu yapılmamıştır.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece davada taraf olmayan kişi hakkında hüküm kurulması isabetli görülmediğinden davacı ve ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak taraflar arasında hüküm tesis edilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı ve ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davacı ve davalı taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendilerine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 23/09/2025