T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/213
KARAR NO : 2025/1177
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/06/2021
NUMARASI : 2017/723 Esas - 2021/667 Karar
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/09/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın yaptığı araştırmalar ve aldığı teklifleri değerlendirerek üretim yaptığı fabrikasında kullanmak üzere 07/10/2015 tarihinde İsviçre'de kurulu olan ve orada üretim yapan ... firmasının yetkili distribütörü ... ve Otomotiv Sanayi Tic. Ltd. Şti.'den "Typ: TT-216000 OT-21 ve seri no: ... no'lu ... Soğutma Makinesi" satın aldıklarını, cihazın henüz garanti kapsamındayken 08/06/2016 tarihinde arızalandığını, cihazın tamiri için ulaştıklarında olumsuz yanıt aldıklarını, bunun üzerine müvekkili şirketin üretici firma olan ... . firmasına ulaştıklarında kendilerinin Türkiye'de ... Makine A.Ş. unvanlı bir firma kurduklarını ve firmanın arızayı gidermek için servis elemanları gönderdiğini, incelendiğini, incelemeler sonucunda dava konusu cihazın masraflarının müvekkili firma tarafından karşılanarak İsviçre'ye gönderildiğini, ancak ... firması Türkiye'de inceleme yapan kendi teknik servisinin arızanın garanti kapsamında giderileceğini defalarca bildirilmiş olmasına rağmen cihazdaki arızanın kullanıcı hatası nedeni ile meydana geldiğini iddia ederek garanti kapsamında olmayacağını bildirdiğini, cihazın bir kez daha nakliye masrafları müvekkili firma tarafından karşılanarak Türkiye'ye geri getirildiğini, müvekkilini uzun süre oyalayarak ücretsiz onarımdan imtina ettiklerini, bu nedenle müvekkili firmanın satın aldığı cihazı aylardan beri kullanamadığını ve mağdur olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerden dolayı, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere, tazminat da dahil tüm hakları saklı kalmak kaydı ile ayıplı malın ücretsiz şekilde onarılmasını veya ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini, malın üretim yeri İsviçre'ye gönderilip geri getirilmesi için yapılmış olan 2.050,00-Euro nakliye masraflarının da taraflarına ayrıca ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin ise davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Makine A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın 19/04/2016 tarihinde kurulduğunu, söz konusu cihazın davacıya müvekkili firma tarafından satılmadığını, müvekkili firmanın hukuken henüz daha kurulmadığı ve dolayısı ile hukuken tarafı olmadığı bir tarihte gerçekleşen ticari bir satıştan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davanın müvekkili hakkında pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesini, müvekkili firmadan destek talep eden davacıya karşı sorumlu bulunmadıkları halde cihazın İsviçre'deki üretici firmaya gönderilmesi ve tamirinin maliyeti hakkında bilgi edinilmesi tavsiyesinde bulunulduğunu, davacının müvekkili ile alakası olmayan Tanınmış Makina firmasından satın aldığı cihazın 05/09/2016 tarihinde üretici firma ... İsviçre'ye ulaştığını, cihazın orjinal durumunda bulunmadığının tespit edildiğini, izah edilen sebeplerden dolayı, haksız ve mesnetsiz olan davanın reddini ve ileri sürdükleri taleplerin kabulü ile davacının tüm taleplerinin reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ve Otomotiv San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın diğer davalı firmanın ürettiği ürünlerin Türkiye'ye getirilmesi ve satılması sürecinde aracılık ettiğini, satılan ürünlerin niteliği ya da özellikleri konusunda her hangi bir karar yetkisi bulunmadığını, müvekkiline doğrudan dava açılamayacağını, hem sorumluluk hem de tarih itibariyle diğer davalının sağlaması gereken garantiden sorumlu olmadığını, bu sebeple pasif husumet yokluğundan davanın reddini talep ettiklerini, davacının dava dilekçesinde netice-i talep kısmında, terditli bir talepte bulunmuş olduğunu ve onarım ve ya değişim talep ettiğini, seçimlik hakların yenilik doğurucu haklar olduğunu ve kullanılmakla bittiğini, talebinin hukuka aykırı olduğunu, arz edilen sebeplerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Tarafların iddia ve savunmaları, tanık beyanları, dosyada yer alan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; Dava dışı ... 'nin distribütörü olan ... Parça Ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 14/04/2015 tarihinde, TT-216000 model, 216 KW soğutma kapasiteli, su çıkış sıcaklığı + 7 C/ ortam sıcaklığı + 37 C olan, kondanseri hava soğutmalı, ... deposunda teslim, devreye alınması ... Firma personeli tarafından ücretsiz olarak yapılması ve elektrik kullanım hatası ve servis bakım eksikliğinden kaynaklanan arızalar dışında 1 yıl yedek parça ve 15 yıl parça temin garantili, tanksız fiyatının 46.000 CHF olan su soğutma cihazı ile teklifin davacı firmaya verildiği, davalı ... Parça Ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen teklifin 17/04/2015 tarihinde davacı firma tarafından kabul edildiği ve aynı gün davalı firma tarafından işleme alındığı, 17/10/2015 tarihinde 605531 sayılı fatura ile TT-2016.000 model Chıller Soğutma Makinesinin, ... Parça Ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından KDV dahil 163.813,50-TL bedeli olarak davacı firmaya teslim edildiği, cihazda gerçekleşen arızaların bilirkişi raporları neticesinde gizli ayıp olduğu, davacının ayıptan sorumlu olmadığı, ürünün İsviçre'ye davacı tarafından tamir için gönderildiği ve geri getirildiği buna ilişkin navlun ücretinin de yapılan mali inceleme neticesinde davacı tarafından karşılandığı, davalı ... Makina Tic A.Ş.'nin kurucu ortağının dava dışı ... AG olduğu, 25/04/2016 tarihli 9061 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 337. sayfasında şirketin sermayesinin 50.000,00-TL değerinde olduğu, sermayenin 50 eşit parçaya ayrıldığı, tüm bedelin dava dışı ... AG tarafından taahhüt edilerek şirketin tescilinden önce ödendiği, davalı şirketin dava dışı şirketle aralarında organik bağ bulunduğu, dava dışı şirket tarafından Türkiye'de kurulduğu anlaşılmakla davalı ... şirketinin pasif husumet itirazının bu sebeplerle yerinde olmadığı, diğer davalı ... şirketinin pasif husumet itirazının ise makinenin alındığı tarihte dava dışı ... firmasının yetkili distribütörü olması, cihazı ilk devreye alan ve arıza gerçekleşene kadar periyodik bakımların bu şirket tarafından yapılmış olması, cihaz arızasının olduğu tarihte yetkili servis olması nedenleriyle yerinde görülmemiş son celse davacıdan seçimlik hakkı açıkça sorularak malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin talep edildiği tespit edilmiş, davacının davasında haklı olduğuna kanaat getirilerek davanın kabulüne, ..." karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı ... Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; pasif husumet yokluğu nedeni ile dava reddedilmesi gerektiğini, cihazın ayıplı olmadığını, arızanın kullanıcı hatası kaynaklı olduğunu, TBK madde 227 uyarınca ayıplardan sorumlu olan üretici değil satıcı olduğunu, satım sözleşmesinde ayıp halinde alıcının seçimlik haklarını düzenleyen TBK 227. maddede, satıcı haricindeki kişilere bu bağlamda bir sorumluluk yüklenmediğini, bu nedenle, mevzuatımız gereği satım akdinde seçimlik hakların yöneltilebileceği tek kişi satıcı olup ortada üretici firma olan ... ag'nin değil, diğer davalı ...'nin verdiği bir garanti taahhüdü mevcut olduğunu, Türk ticaret Kanunu 23. maddesi ve Türk Borçlar Kanunu’nun ayıptan doğan sorumluluğa ilişkin hükümleri dikkate alındığında, davacı şirkete ... tarafından satıldığı aşikâr olan cihazın olası ayıplı olması halinde bile müvekkilim değil satıcı firma olan tanınmış makina sorumlu olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı ... Ve Otomotiv Sanayi Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın bu davalı yönünden hukuka aykırı olduğunu, davalının davaya konu edilen makineyi iade ya da herhangi bir işlem için kabul edebilmesinin mümkün olmadığını, davalılar arasında acentecilik faaliyeti kalmadığını, satıcı ya da sağlayıcının ayıba karşı sorumluluğu feri nitelikte bir borç olup akıbetinin asıl borca bağlı olduğunu, davalı bakımından asıl borcun muhatabının diğer davalı olduğunu, diğer davalı ile hiçbir ekonomik hukuki bağı kalmadığını, davalı ile olan acente distribütör ilişkisinin haklı olarak davalı tarafından sonlandırıldığını, bu keyfiyette tüm muhataplarına 28/10/2015 bildirildiğini, davaya konu makinenin ise 08/06/2016 tarihinde arızalandığını, asıl borç ilişkisi mevcut değilken bu davalı bakımından ortadan kalkan asıl borç ilişkisinin feri niteliğindeki dava konusu ilişkisinden davalının sorumlu olmasının mümkün olmadığını, antifriz kullanılması zorunlu olan bir makinenin kapalı devre sistemindeki suda antifriz olmaması sebebiyle meydana gelen arızadan davalının sorumlu tutulması mevcut kullanım hatasına ayıp diyebilmenin mümkün olmadığını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında ayıplı olarak teslim edildiği iddia olunan emtia nedeniyle satılanın onarılması veya ayıpsız misliyle değiştirilmesi ve uğranılan zararın tazmini davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, sözleşmeye konu ürünün ayıplı olup olmadığı ve davalılara husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği noktasındadır.Davacı şirket, davalı ... Parça Ve Otomotiv Sanayi Ltd. Şti.'den 07/10/2025 tarih ve 605531 nolu faturaya göre soğutma makinesini 163.813,50 TL bedelle satın almıştır.Davacı tarafça, satılanın ayıplı olması nedeniyle satılanın onarılması veya ayıpsız misliyle değiştirilmesi ve uğranılan zararın tazmini istemiyle eldeki dava açılmıştır. Davalılar diğer savunmalarının yanı sıra ayrı ayrı husumet itirazında bulunmuştur.Davalı ... Parça Ve Otomotiv Sanayi Ltd. Şti. ... firmasının acentesi olduğunu iddia etmiş ise de, dosya içerisindeki yazışmalara göre, bu davalının distribütör olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, bu davalı satılanın ayıplı olması halinde satıcı sıfatıyla ayıba karşı tekeffül hükümleri gereğince davacıya karşı sorumludur.Diğer davalı ... Makina Tic. A.Ş. ise 19/04/2016 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiş olup, dava konusu makinenin üreticisi veya satıcısı değildir. Yine dosyadaki yazışmalara göre satılana ilişkin garantiyi veren firmanın yurt dışında kurulu bulunan ... olduğu anlaşılmaktadır. Bu haliyle anılan davalının, davacıya karşı ayıba karşı tekeffül ve garanti nedeniyle sorumluluğu bulunmamaktadır. Davacı tarafça, davalı ... Makina Tic. A.Ş. ile bu şirketin kurucu ortağı ve üretici ... arasında fiili ve organik bağ bulunduğu, bu nedenle davalı ... Makina Tic. A.Ş.'nin de sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de, söz konusu şirketlerin farklı tüzel kişilikleri bulunduğu nazara alındığında bu husus tek başına davalı ... Makina Tic. A.Ş.'yi sorumlu tutmak için yeterli değildir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 120/1. Maddesi uyarınca davacı, yargılama harçlarını dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktü esas üzerinden alınacağı; 16. Maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu düzenlenmiştir. (1) sayılı tarifenin yargı harçlarına ilişkin A-III-1a düzenlemesine göre konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi harç alınır.Somut olayda eldeki dava, dava konusu makinenin onarılması veya ayıpsız misliyle değiştirilmesi ve uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup, zarar tazminine ilişkin değer bildirilerek harç yatırılmış olmakla birlikte makinenin onarılması veya ayıpsız misliyle değiştirilmesi yönündeki istem bakımından dava değeri bildirilmediği gibi harç da yatırılmamıştır. Dava konusu makinenin satışına ilişkin fatura tutarı 163.813,50 TL olup, bu miktar üzerinden Harçlar Kanununun 16/3-4 ve 30. Maddeleri uyarınca işlem yapılarak harcın tamamlanması halinde yargılamaya devam edilerek bir karar verilmesi gerekir. Hal böyle iken ilk derece mahkemesince harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilmesi doğru görülmemiştir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık sebebiyle sınırlı olarak -istinaf sebepleri incelenmeksizin- yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı ... Ve Otomotiv Sanayi Ltd. Şti. Vekili ve davalı ... Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davalı ... Ve Otomotiv Sanayi Ltd. Şti. Vekili ve davalı ... Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davalı ... Ve Otomotiv Sanayi Ltd. Şti. Vekili ve davalı ... Tic. A.Ş. tarafça yatırılan istinaf karar harcının istem halinde kendilerine ayrı ayrı iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.23/09/2025