T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1662
KARAR NO:2025/335
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
TARİHİ:22/06/2021
NUMARASI:2020/412 Esas - 2021/457 Karar
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:13/03/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ... Ltd.Şti'nin, ... Poliçesi ile müvekkili tarafından sigortalandığını, dava dışı şirketin çorap cinsi emtiaların Almanya'da bulunan ... firmasına fatura karşılığı satıldığını, dava dışı şirketin Tekirdağ'da bulunan tesislerinde bir tıra yüklendiğini, nakliyeci firmanın davalı olduğunu, fatura edilen malların Almanya'da bulunan ... tahliye edildiğini, ancak burada emtiaların ıslak olduğunun tespit edildiğini, hasar notu konulduğunu, bu hususta ekspertiz raporu düzenlendiğini ve hasarın 18.240,00 TL olarak tespit edildiğini, bu bedelin zarar görene ödendiğini, CMR belgesinde nakliyeci firmanın davalı taraf olduğunu ve davalının sorumlu olduğunu, bu nedenle davalı aleyhine ... sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ancak davalının takibe itiraz ettiğini, dava şartı olan arabuluculuğa müracaat edildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle davanın kabulüne, davalının takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız itirazlarının iptaline, davaya konu icra takibinin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davaya konu hasarın oluşmasında müvekkilinin sorumluluğunun ve kusurunun olmadığını, hasara ambalajlama yetersizliğinin sebep olduğunu, bu hususun ... Sigortası genel şartlarında teminat dışı bırakıldığını, müvekkil şirkete rücu edilemeyeceğinin muhakkak olduğunu, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, iddia edilen hasardan müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine, davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda,"SDR hesabı hususunda gerekli bilgi ve belgeleri sunmak üzere taraf vekillerine süre verilmiş, davalı tarafça dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgelerin de değerlendirilerek ek rapor sunulması için dosya aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 23.03.2021 tarihli ek raporda, yapılan hesaplamaya göre emtia miktarının 300,91 kg olarak esas alınması halinde 300,91 kg x 17.10.2018 yükleme tarihindeki SDR Kur 7,9363 x 8,33=19.832 TL CMR üst sınırı olduğu, hesaplanan 16.578,22 TL'nin CMR üst sınırı dahilinde olduğu rapor edilmiş, bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte olduğu, her ne kadar bilirkişi tarafından faiz yönünden bir değerlendirme yapılmamış ise de davacı tarafça ödemenin 24.06.2019 tarihinde yapıldığı, takip tarihinin 22.10.2019 olduğu, yerleşik içtihatlar uyarınca (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 05/04/2018 tarih 2016/8343 esas 2018/3844 karar sayılı ilamı) sigortacı tarafından yapılan ödeme gününün, rücu hakkının doğduğu gün olduğu ve ödeme gününden itibaren üçüncü kişiye başvuru hakkı doğacağından, temerrüt başlangıcının ödeme tarihi olarak esas alınması gerektiği, bu hali ile ödeme gününden takip tarihine kadar 3 ay 28 gün temerrüt faizi işleyeceği, bunun basit bir matematik hesabını gerektirmesi gerçekliği karşısında, hakimin yargılamayı en kısa sürede ve en az masrafla bitirmesine ilişkin usul ekonomisi ilkesi ve yargılamada hedef sürenin sağlanması da gözetilerek bilirkişilerden bu hususta ek rapor alınması cihetine gidilmeyerek, mahkememizce basit matematik hesabı yapılmak suretiyle davacının 16.578,22 TL asıl alacak için 3 ay 28 günlük sürede talep edebileceği işlemiş faizin 489,07 TL olduğu tespit edilmiş olup, icra takip tarihi itibariyle davalının davacıya toplam 17.067,29 TL (16.578,22 TL asıl alacak, 489,07 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere) borcu olduğu,3095 sayılı yasaya göre tarafların tacir olduğu dikkate alınarak faaliyetin ticari iş sayılması ve avans faizi talep edilebilmesi mümkün olmakla birlikte, davacı tarafça takip talebi ile yasal faiz talep edildiği ve taleple bağlılık ilkesi gereği yasal faize hükmedilebileceği tespitiyle beraber davanın kısmen kabulü ile ... sayılı takip dosyasında toplam 17.067,29 TL (16.578,22 TL asıl alacak, 489,07 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere) TL üzerinden takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Öte yandan davacı tarafça davalıdan icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş olup 16.578,22 TL asıl alacağın likid olması karşısında 2004 sayılı İİK'da yer alan İcra İnkar Tazminatının yasal koşulları oluştuğundan talebin kabulüne, ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin sorumlu olduğunun ispat edilmediğini, alıcının beyanı ile varsayım ve yoruma dayalı tespit ile müvekkilin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacının ve bilirkişilerin kesin hasar nedenini, hasarın miktarını ispatlaması zaruri olduğunu, buna karşılık, emtianın hasarın oluşumunda ambalajlama yetersizliğinden dolayı olduğundan, iddia edilen hasardan davalının kusuru bulunmadığı gibi ambalajlama yetersizliğinden dolayı davalı şirkete kusur atfedilmesinin kabul edilemeyeceğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı aleyhine ... Sayılı dosyası ile başlatılan takibe itiraz haklı olup, esasen davacı taraf, davalı şirket aleyhine takip başlatmakta açıkça kötü niyetli olduğundan değerin %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE:Dava, uluslararası karayolu taşımasına konu yükün alıcısına hasarlı ve eksik teslim edilmesi nedeniyle sigortalısının uğradığı zararı tazmin eden sigorta şirketi tarafından, ödediği zarar tutarını taşıyıcıdan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, zararın ambalaj yetersizliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı ve icra inkar tazminatının koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.Dava konusu taşımaya ilişkin ... nolu (CMR) .... Senedi, 17/10/2018 tarihinde, davacının sigortalısı ... Şti.'nin... firmasına ihraç ettiği ürünlerin Çerkezköy/Tekirdağ'dan Strom/Bremen'e taşınmasına ilişkin olarak, taşıyıcı sıfatıyla ... A.Ş. tarafından düzenlenmiştir.Alıcı tarafından CMR belgesi üzerine ürünlerin ıslanarak zarar gördüğü şerh edilmiştir. Ayrıca tahliye raporunda 17 kolinin eksik olduğu yazılmıştır.Davaya konu taşıma davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış olup, hasar ihbarında bulunulması üzerine, ekspertiz raporu alınmış ve tespit edilen hasar bedeli 18.240,00 TL olarak 24/06/2019 tarihinde sigortalıya ödenmiştir.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, ... sayılı takip dosyasında, "nakliyat hasar dosyasına istinaden rücuen tazminat alacağı" sebebine dayalı olarak 18.240,00 TL asıl alacağın, 1.169,36 TL işlemiş faizi ile birlikte tahsili istemiyle 22/10/2019 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine davalı yönünden takip durmuştur.Davacı taraf, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.CMR Konvansiyonu'un 1. Maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda davaya konu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.CMR'nin 17/1. Maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. CMR'nin 17/2,4. Maddesinde ise, taşımacının sorumlu tutulmayacağı haller düzenlenmiştir. Taşıyıcının anılan madde uyarınca sorumluluktan kurtulabilmesi için hasarın bu maddelerde sayılan bir halden meydana geldiğini kanıtlaması gerekir. Zira, taşıyıcının sorumluluğu ispat külfeti ters çevrilmiş bir kusur sorumluluğudur. Dava konusu zararın dayanağı eksik teslime ilişkin alıcının davacının sigortalısına kestiği 11/04/2019 tarih ve 2.462,60 Euro bedelli faturadır.Yani ıslak kolilere ilişkin bir zarar talep edilmemiş olup davacının ödediği hasar tutarı eksik teslime ilişkindir.Bu nedenle ambalaj yetersizliğine ilişkin CMR'nin 17/4-c maddesinin eldeki davada uygulanma yeri yoktur. CMR'nin 17/2 ve 17/4. Maddelerinde sayılan hallerden biri de ispat edilemediğine göre davalı, dava konusu zarardan sorumludur. Bu nedenle ilk derece mahkemesince hükümde yazılı olduğu gibi davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.İİK'nın 67/2. maddesi, itirazın iptali davasında, borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu (...) diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir, şeklindedir. Buna göre, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için takibe konu alacağın likit olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut olduğunda ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir.Eldeki davada, dava konusu tzminat alacağı likit (belirlenebilir) olmayıp, yapılan yargılama sonucunda belirlendiğinden icra inkar tazminatına hükmedilmesinin şartları oluşmamıştır.Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davacı yararına icra inkar tazminatına karar verilmesi yerinde görülmemiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesince davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 2-Davalının ... sayılı takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİ ile toplam 17.067,29 TL (16.578,22 TL asıl alacak, 489,07 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere) üzerinden takibin devamına, alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9,00 oranında yasal faiz uygulanmasına,3-Davacı tarafın şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,4-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.165,87 TL harçtan peşin alınan 311,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 854,37 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,5-Davacı tarafından yapılan 311,50 TL harç gideri, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti ve 52,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.163,50 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmı dikkate alınarak 2.033,69 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul edilen kısmı dikkate alınarak 1.240,80 TL'sinin davalıdan tahsili ile; 79,20 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 1.172,71 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,9-Davalı tarafından yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,10-Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine,11-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-Davalı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,b-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 162,10 TL, posta ve tebligat gideri 43,00 TL olmak üzere toplam 205,10 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 13/03/2025