T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1312
KARAR NO: 2025/245
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/02/2021
NUMARASI: 2020/294 Esas - 2021/93 Karar
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/03/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, www...com sitesinde ... Güvencesiyle davalı tarafından 08.03.2020 tarihinde dava konusu ... plaka nolu aracı satın almak için davalıyla görüşmeye gitmiş olduğunu, dava konusu aracı ekspertize götürmek istediğini belirtmiş olup davalı tanıdığı ekspertiz olduğunu söylediğini ve aracı davalının tanıdığı olan ... Ekspertize götürmüş olduğunu, ekspertiz raporu sonucunda araçta bir sorun ortaya çıkmadığını, müvekkilinin 10.03.2020 tarihinde davalının beyanları ve ekspertiz raporuna güvenerek ... plaka nolu aracı 75.000,00 -TL'si kayıtlı, 15.000,00-TL'si elden olmak üzere 90.000,00-TL.ye Sultanbeyli ... Noterliğinin ... yevmiye nosu ile satın aldığını, müvekkilinin dava konusu araç ile yoldayken aracın motor arızası verdiğini, araçtaki büyük motor sıkıntısı sebebiyle gizli ayıbı öğrendiğini, müvekkilinin Bakırköy ... Noterliği aracılığıyla ihbar ve ihtarıyla davalıya bildirimde bulunmuş olduğunu, davalının Sultanbeyli ... Noterliğinin ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile cevap vermiş olduğunu, müvekkilinin işbu ticari araca ihtiyacı olduğundan dolayı müvekkilinin aracın motorunu tamir ettirmek zorunda kaldığını, 09.07.2020 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile, işbu dava konusu aracın gizli ayıplı olması sebebiyle aracın iadesi ve satış bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi iadesini, müvekkilinin işbu ayıp sebebiyle uğramış olduğunu doğrudan zarar olan 21.682,50-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli olarak düzenlenen bilirkişi raporunun incelenmesinde; 09.03.2020 tarihli ekspertiz firmasınca düzenlenen raporda; aracın 267.805 km'de olduğunun, ön kaputunun değişmiş, arka sol çamurlukta lokal boya bulunduğu, orjinal ... gücünün 130,56 performansın %84 olduğunun belirtildiği, her ne kadar davacı taraf araçta motor arızası meydana geldiği iddia edilmiş ise de; aracın arızalanması üzerine götürüldüğü ... isimli iş yeri tarafından düzenlenen iş emri formunda değişimi yapılan yedek parça kalemlerinin parça kodunun bulunmadığı, motor rektifiyesi ve bağlantılı yedek parçaların değişimi ile motorla ilişkisi olmayan bir kısım işlemlerin yapıldığının görüldüğü, dosya kapsamında dava konusu arıza ile ilgili motor sökülmeden evvel arızanın tespitine ilişkin uzman kişilerce araçta montaj haldeki motor bloğu ve bağlantıları üzerinde inceleme yapılarak düzenlenmiş herhangi bir tespit raporu bulunmadığı, davacı tarafça dosyaya sunulan video görüntülerinde ... plakalı aracın göründüğü ancak aracın şase nosunun görünmediği motor arızasına ilişkin kontrol panelinde herhangi bir ikaz vb. Durumun video kaydında bulunmadığı, aracın motor bölümünün komple sökülmüş olduğu, arıza tespitine ilişkin ve km bilgisine dair herhangi bir görüntünün bulunmadığı, bu haliyle davacı tarafın satın aldığı araçta hangi nedenlerle motor arızası meydana geldiği ya da gerçekte arızalı olup olmadığı hususlarının dosya kapsamı itibariyle tespit edilemediği, davacının seçimlik haklarını kullanabilmesi için öncelikli olarak aracın satım sırasında ayıplı olduğunun ispat edilmesinin gerektiği anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine, ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, 09.03.2020 tarihinde aracı görmeye gitmiş olup aracı beğendiğini ama emin olmak için dava konusu aracı ekspertize götürmek istediğini belirtmiş olup davalı tanıdığı ekspertiz olduğunu söylemiş ve aracı davalının tanıdığı olan ...z’e götürmüşlerdir. 09.03.2020 tarihinde yaptırılan ekspertiz raporu sonucunda araçta bir sorun ortaya çıkmamıştır. Müvekkil 10.03.2020 tarihinde davalının beyanları ve ekspertiz raporuna güvenerek ... plaka no.lu aracı 75.000,00-TL’si kayıtlı, 15.000,00-TL’si elden olmak üzere 90.000,00-TL.’ye Sultanbeyli ... Noterliği’nin ... yevmiye no.su ile satın aldığını, davacının, aracı satın aldığı tarihten sadece 1 gün sonra, 11.03.2020 tarihinde dava konusu araç ile yoldayken araç motor arızası vermiş olup dava konusu araç çekici ile servise götürüldüğünü, davacının, araçtaki büyük motor sıkıntısı sebebiyle gizli ayıbı öğrenmiş ve 14.03.2020 tarihinde Bakırköy ... Noterliği’nin ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile; “…İşbu yazılı bildirimim ile muhataba yasal seçimlik haklarımdan satış bedelinin iadesini ve aracın geri alınması talebinde bulunduğumu beyan ediyorum. Aksi halde yasal, yargısal müracaat haklarımı kullanacağımı, uğradığım her türlü zararın ve bu uğurda sarfedeceğim bütün giderlerin yasal gecikme faizi ile birlikte talep ve tahsil etmek zorunda kalacağımı ihbar ve ihtar ederim” şeklindeki ihbar ve ihtarıyla davalıya TTK m.23 kapsamında süresi içerisinde bildirimde bulunduğunu, davacının 16.03.2021 tarihinde aracı çekici ile ... yetkili bayiine götürmüş olup bayiinin düzenlemiş olduğu formda motordan ses geldiği ve motorun yatak vurduğunun (EK-1) tespit edildiğini, davacıya ortalama 50.000,00-TL. civarında masraf çıkacağı şifahen bildirilmiş olup müvekkil bunun üzerine aracı ikitelli sanayide bulunan ... Otomotive götürdüğünü, davacının hem gizli ayıp sebebiyle aracı aldıktan 1 gün sonra mağdur olmuş hem de davalı tarafından talebi kabul edilmeyince araç ticari olduğundan dolayı aracı tamir ettirerek 21.682,50-TL. daha zarara uğradığını, bilirkişi raporunda yeterli inceleme yapılmadığı gibi hukuki değerlendirme yapıldığını, ... Otomotivin dosyaya mezkur raporunda aracın yolda arıza verip çekici ile çekilmesinden sonra serviste yapılan tüm işlemlere yer verildiğini, ayıp bulunmayan bir aracın 1 gün sonra 21.682,50-TL.’lik masraf çıkartması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ... Otomotivin e arşiv faturasında yapılan işlemlere yer verilmiş olup bilirkişi raporunda motorda rektifiyesi ve bağlantılı yedek parçalar değişmiş olduğuna yer verilmiş olmasına karşın davamızın reddine karar verilmesi ile hukuk düzeni mağdur durumda olan davacıyı korumadığını, davacının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, oysa ki, hem bilirkişi raporunda hem yerel mahkemenin gerekçeli kararında dosyaya sunulan video kayıtlarına ilişkin müvekkil aleyhine açıklamalara yer verildiğini, şöyle ki, davacının aracı servisteyken bir vatandaş olarak kendi insiyatifi ile cep telefonunun kamerası ile bazı işlemleri videoya çektiğini, buradaki amacın, mağdur olan davacının sesini duyurma çabası olup bu video da dosyaya bir yararı olması amacı ile sunulduğunu ancak hem bilirkişi raporunda hem de yerel mahkemenin gerekçeli kararında sanki davacının işbu videoyu çekmesi hukuken zorunluymuş gibi videoda yer almayan hususlar bakımından davacı aleyhine kanaat oluşturulmuş olup bu durumun kabul edilemeyeceğini, sonuç olarak, davacının aracı satın almasından sadece 1 gün sonra yolda iken aracında motor arızası meydana gelmiş ve araç yolda kalmış araç çekici ile yetkili ... servisine götürülmüş ve aracın motorla ilgili sorunu olduğu, ses geldiği ve motorun yanak vurduğu tespit edildiğini, bunun akabinde davacının ihtarname ile bildirim yükümlüğünü süresi içinde meydana getirmiş ancak davalıdan almış olduğu cevabi ihtarname üzerine geçim kaynağı olan aracını ... Otomotive götürmüş ve arızalarının giderilmesini sağlattığını, bunlarla ilgili bütün evraklar dosyaya mezkur olup davacının mağdur durumda olduğunu, davalının işbu satmış olduğu dava konusu araçtaki ayıbı bilmediğinin kabul edilemeyeceğini ki; araçta gizli ayıp söz konusu olduğundan satıcı işbu gizli ayıbı bilmese dahi bundan sorumlu olacağını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, satılanın ayıplı olduğu iddiasıyla satılanın iadesi ve satış bedelinin ödenmesi ile uğranılan zararın tazmini davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, satışa konu aracın ayıplı olup olmadığı noktasındadır. Dava dışı ... Ekspertiz servisinde aracın 09/03/2020 tarihindi ekspertizi yapıldıktan sonra taraflar arasında yapılan Sultanbeyli ... Noterliğinin 10/03/2020 tarih ve ... YN'lu araç satış sözleşmesi ile ... plakalı aracın 75.000,00 TL bedel ile davacıya satışı yapılmıştır. Davacı tarafından davalı muhatabına çekilen Bakırköy ... Noterliğinin 14/03/2020 Tarih ve ... YN'lu ihtarnamesi ile, aracın ayıplı olduğu ve satış bedelinin iadesi ile aracın geri alınmasını ihbar ve ihtar edilmiştir. Davacı tarafça, davalıdan satın alınan aracın ayıplı olduğunu, aracın ekspertiz raporuna güvenilerek alındığını beyanla satış bedelinin iadesi ile aracın geri alınmasına ve uğranılan zararın tazminine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. Öğretide ayıp satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır(Yargıtay HGK'nın 24.05.2017 tarih, 2017/19-1633 E.- 2017/1013 K. Sayılı kararı). Satış sözleşmesinde, satıcı zapttan ve ayıptan ari bir şekilde satılanın, mülkiyetini geçirmek amacıyla, zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür. Satılanın ayıplı olması halinde alıcı TBK'nın 227/1. maddesinde düzenlenen seçimlik haklarını kullanabilir. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise, alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklı tutulmuştur. Somut olayda, ... Otomotiv tarafından 26/03/2020 tarihli iş emri düzenlenmiş, ancak iş emrine herhangi bir şikayet veya arıza tespiti kaydı düşülmemiştir. ... Otomotiv tarafından davacıya düzenlenen 31/03/2020 tarihli fatura düzenlenmiş ve iş emrinde olduğu gibi parçalar listelenmiştir. Bu belgelen arasında arızanın kaynağına ilişkin bir tespit bulunmamaktadır. ... Otomotiv -... tarafından el yazısıyla yazılan beyana ilişkin belge 11/03/2020 tarihli olup, ... Otomotiv tarafından düzenlenen iş emri ve fatura ile uyuşmamaktadır. Davacı tarafça istinaf dilekçesi ekinde sunulan 16/03/2020 tarihli çekici faturası ve ... servisine ait olduğu anlaşılan 16/03/2020 tarihli iş emrine delil listesinde yer verilmemiştir. Ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanabilmesi için, ayıbın satış sözleşmesi tarihinde mevcut olması gerekir. Davacı tarafça, ekspertiz yaptırıldıktan sonra satın alınan araçta meydana gelen motor arızasının, satım anında mevcut bir ayıptan kaynaklandığını ispata yarar dosyada bir delil bulunmamaktadır. Motor rektifiyesi yapılması ve bağlantılı yedek parçaların değişmesi tek başına motor arızasına satış anında mevcut bir ayıbın neden olduğunu ispata elverişli değildir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 03/03/2025