T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1515
KARAR NO: 2025/195
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/06/2021
NUMARASI: 2019/316 Esas - 2021/544 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/02/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin uluslararası nakliyat, dağıtım ve depolama alanında faaliyet gösterdiğini, davacı şirketin davalı şirketinin yüklerinin muhtelif ülkeler ile Türkiye arası ihracat ve ithalat nakliyesini gerçekleştirdiğini, bu sebeple davalı firmaya 6 adet fatura düzenlediğini, faturalara istinaden toplam 19.762,83-TL tutarında nakliye hizmetinin sunulduğunu, faturalar karşılığı alacağın ödenmediğini, müvekkili şirketin davalıya söz konusu borcunu ödemesi için taleplerde bunulduğunu, ancak sonuç alınamadığını, bunun üzerine davalı aleyhine Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davacı şirketin dava konusu alacağının ileride tahsilinin temini için davalının menkul gayrimenkul malları ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati tedbir karar verilmesini, neticeten; itirazın iptali ile takibin devamına, davalının % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin, ambalaj sektöründe faaliyet göstermekte olup, büyük üretici ve ihracatçı firma olarak, sektöründe tanınmış bir firma olduğunu, bu bağlamda yurtdışı ihracatının bir kısım nakliyesini de davacı şirket ile yaptığı taşıma sözleşmeleri ile gerçekleştirdiğini, davalı şirket ile davacı şirket arasında imzalanan taşıma sözleşmesine istinaden, davalı şirkete ait emtiaların taşınması hususunda sözleşme akdedilmiş olup bu bağlamda davalı şirketin ... (Polonya) şirketine ve ... şirketine gönderdiği yükler davacı şirket tarafınca taşındığını, ancak davalı şirketin gönderdiği bu emtialar, davacı şirketin taşıma sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmesel yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmeyerek, kusurlu davranışları ile taşınma sırasında hasara uğrattığını, taşıma sırasında meydana gelen hasar alıcı müşteriler tarafından kabul edilmediğini ve davalı şirket hasar bedelleri kadar yapılan kesintiler sebebiyle zarara uğradığını, davalı şirketin ... şirketine, 03.07.2018 tarihinde İstanbul'dan Polonya'ya, davacıya ait ... plakalı araç ile gönderilen yükün ıslanması sebebiyle emtialarda hasar oluştuğunu, bu taşımada 59.000 adet ürünün kullanılmaz bir halde bulunduğu bilgisi müşteri tarafından davalı şirkete bilgi geçildiğini, taşıma sırasında yükün ıslanması ile oluşan hasar sebebiyle alıcı müşteri ... şirketi, davalı şirkete 2.983,50-Euro' luk kredi kesintisi uygulamış olup davalı şirketin bu miktar kadar zararı bulunduğunu, bu husus davacı şirkete gönderilen e-mailler ile ve ayrıca Bakırköy ...Noterliğinin 17.12.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarı ile de bildirildiğini, keza, davalı şirketin uğradığı bu zarar, yine davalı şirketin kestiği 03.12.2018 tarih ve ... nolu fatura ile 16.715,06-TL olarak davacı şirkete fatura edildiğini ve e-fatura olarak tebliğ edildiğini, bu taşıma ile ilgili olarak davacı şirket ile yapılan tüm görüşmelerde davacı şirkete ait elektronik postalardan da anlaşılacağı üzere davacı şirket hasarı kabul etmekte ve uğradığı kesinti kadar zararı ödeyeceğini ifade ettiğini, nitekim bu görüşmeler üzerine davalı şirket olayı hukuki boyuta taşımadığını ve mahsuplaşmak suretiyle sorunu çözmeye çalıştığını, diğer hasarlı taşıma ise, yine davalı şirketin ... şirketine, 30.06.2018 tarihinde, İstanbul'dan İngiltere'ye davacı şirketin ... plakalı araç ile gönderdiği emtialara ait kolilerin, taşınma sırasında ezilmesi, kötü ve üst üste istiflenmesini, kolilerin parçalanması nedeniyle, paletlerin dağıldığını ve bozulmuş olduğu müşteri tarafından tespit edildiğini ve CMR belgesine bu husus dere edildiğini böylece bir kısım emtianın hasara uğradığı bu şekilde tespit edildiğini, kötü istiflenmeden kaynaklanan ezilmeler, dağılmalar, kolilerin parçalanmasını ve bozulmaların olduğu açıkça görüleceğini, davalı şirketin müşterisi olan ... firması kendi müşterisine malları bu şekliyle teslim edemeyeceğini belirterek hasarlı kolilerin İngiltere'de yeniden paketlenmesi, adrese yeniden gönderilmesini ve yeniden kolileme işçiliği ile birlikte 231 Pound + 673 Pound toplam 904 Pound zararı olduğu gerekçesi ile bu miktar parayı davalı şirketten talep ve tahsil ettiğini, davalı şirket alacağında kesintiye uğradığını ve ödemek zorunda kaldığı bu zararlarını davalı şirket kestiği ... nolu 03.12.2018 tarihli 673 Pound 5.924,83-TL fatura ve ... nolu 03.12.2018 tarihli 231 Pound 1.493,72-TL faturalarla davacı nakliye firmasına yansıtma faturası olarak kesmiş olup, söz konusu faturalar davacı şirkete e-fatura olarak tebliğ edildiğini, davalı şirketin davacı şirkete keşide ederek gönderdiğini, Bakırköy ...Noterliğinin 17.12.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarında da ifade ettiği gibi, hasardan doğan zararlarını davacı şirkete kestiği faturalarla talep ettiğini, ancak bu ihtar semeresiz kaldığını, Neticeten; Haksız mesnetsiz ve hukuka aykırı davanın reddine, dava ve takibinde kötü niyetli olan davacının, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ,...Tüm dosya kapsamı dosyada alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirilmesinde dava konusu davacının davalıyla yapmış olduğu ticari ilişki çerçevesinde 6 adet 19.072,72-TL tutarlı fatura alacaklarının tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali davası olup davacının 2018 yılı ticari defterinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının incelenen kendi ticari defterlerinde takibe konu 6 adet 19.072,72 TL tutarlı faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yanın takip tarihi (13.02.2019) itibariyle kendi ticari defterlerinde davalı yandan 19.072,72-TL dayanak faturalardan dolayı cari hesap bakiye alacaklı olduğu, davalının 2018 yılı ticari defterinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının incelenen kendi ticari defterlerinde davacı tarafından düzenlenen takibe konu 6 adet 19.072,72 TL tutarlı faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Davalının takas mahsup için dayanak yaptığı yansıtma faturalarına konu zarar ziyan iddialarını CMR m.17/1 ve CMR m.23 maddeleri kapsamında hasar tespiti ve ihbarı suretiyle hasarın davacının taşıması sürecinde meydana geldiği konusundaki ispat külfeti davalı üzerinde olup , dosya kapsamınca doğrudan taşıyıcıya yapılan yazılı bir ihbara, tutulan tutanağa ilişkin bir delil davalı tarafça sunulmamıştır. Davalı tarafı iddialarını ispat edememiştir. Bu kapsam davacının davalıdan 19.072,72-TL talep edebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına davalının itirazının 19.072,72-TL'lik kısmının iptali ile 19.072,72-TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihi itibariyle ticari faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, Davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin alacak likit olduğu anlaşılmakla kabulü ile asıl alacağın %20'si olan 3.814,54-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca malların ... ( Polonya) ve ... ( İngiltere) de bulunan şirketlere taşınması sırasında, davacı tarafça sözleşmesel yükümlülüğün kendisine yüklediği şekilde hareket etmediğini ve yeterli dikkat ve özen gösterilmeksizin davranarak yükün ıslanmasına ve emtialarda hasar oluşmasına sebebiyet verdiğini, Yerel mahkemece CMR m.17/1 ve CMR m.23 kapsamında hasarın ispat külfetinin davalı şirket üzerinde olduğunun vurgulandığını, ne var ki dosya geneli incelendiğinde malı hasarlı olarak teslim alan dava dışı 3. Şirketler ... ve ... firmaların malları teslim alırken hasarlı kaydı tuttuğunu ve bunu tutanak altına aldığını, bu tutanak ve ilgili görsellerin hem davacı firmaya mail yazışmaları ile hem de mahkemeye sunulduğunu, davacı şirketin başta bu durumu ikrar ettiğini, ancak sonrasında hiçbir şekilde haberi yokmuş gibi davranarak dava açtığını, davacının sözleşmesel yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmediğini ve davalı şirketçe, davacı şirketin kusuru sonucu ortaya çıkan zararın CMR konvansiyonuna uygun şekilde bildiriminin yapıldığının anlaşılmakta olduğunu, bu sebeple Yerel Mahkeme’nin vermiş olduğu kararın usul ve yasaya aykırı ve bozulması gerektiğini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE:Dava; taşıma sözleşmesinden kaynaklanan navlun alacağının tahsili istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.İstinafa konu uyuşmalık temelde; davalı tarafın takas definde bulunduğu, uyuşmazlık konusu taşımalar dışındaki başka taşımalarda oluştuğunu iddia ettiği hasarlar dolayısıyla düzenlediği yansıtma faturalarından kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı noktalarındadır. Taraflar arasında uzun süreli taşıma ilişkisi bulunduğu, davalıya ait çeşitli mamullerin değişik ülkelere farklı tarihlerde taşındığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafın 6 adet faturadan kaynaklı alacağı bulunduğu iddiasıyla Büyükçekmece İcra müdürlüğünün ... E. Dosyası ile 6 adet fatura borcun sebebi gösterilerek 19.070,72 TL asıl alacak ve 692,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.762,83 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatılmış, takip talebine navlun ücretine ilişkin fatura suretleri eklenmiş, davalının borca itirazı üzerine takip durmuş ve eldeki itirazın iptali davası açılmıştır. Davalı taraf takip konusu navlun alacağının doğduğu taşımalar dışındaki 2 taşımada meydana gelen hasardan kaynaklı düzenlediği yansıtma faturalar nedeniyle borcunun bulunmadığının bilakis kendi alacağı bulunduğunu savunmuştur. Takas define konu taşımalar Türkiye ile Polanya ve Türkiye ile İngiltere arasında gerçekleştiğinden uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. CMR 17/1. Maddesine göre taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. 17/2. Madde, "Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz." şeklindedir. 17/3. Maddede de; taşımacının, taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve ihmallerinden dolayı sorumlu olduğu ifade edilmiştir. CMR 29. maddesi de aynen "Hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu dışlayan veya sınırlayan yahutta kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. 2. Bilerek kötü hareket veya kusur taşımacının vekil veya çalışanları tarafından yahutta taşıma işinde kullanıldığı başka kişiler tarafından görevleri sırasında işlenmiş ise, aynı hüküm uygulanır. Bundan başka, böyle bir durumda adı geçen vekiller, çalışanlar ve diğer kişiler, kişisel sorumlulukları yönünden birinci paragrafta belirtilen bu bölüm hükümlerinden yararlanamazlar." düzenlemesi bulunmaktadır. 30. maddesinde; 1. Alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur. Açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır. Bu durumda kural olarak, taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır. Bir başka deyişle taşıyıcının kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir. Sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcının kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludur. Polonya ülkesine yapılan taşımada hasara ilişkin alıcı ve taşıyıcı tarafından düzenlenmiş bir tutanak bulunmadığı, davacı ile davalı arasındaki e-mail yazışmalarından hasarın; davacının acentesi tarafından yükün alıcıya teslim edilmeden önceki aktarım/ elleçleme aşamasında meydana geldiği, davacı tarafça ürünün ambalajında dıştan görünen ıslanma hasarının derhal taşıyana bildirilmesi gerektiği, dıştan anlaşılmayan hasarların ise 7 gün içinde ihbarının gerektiği, ihbarın hasar tarihinden 5 ay sonra yapıldığı, bu durumda hasarın meydana geldiğinin ve hasar miktarını ispat yükünün taşıtana düştüğü, dosyaya kazandırılan kök ve ek rapor ile Polonya ülkesine taşınan yükün "Kapak" olduğu, hasarlandığı idda edelin kapaklara ait resimlerin dosyada bulunmadığı, kapakların dış ambalajı olduğu belirtilen karton kutuların bir kısmının ıslanarak şekillerinin bozulduğu belirlenmiş ambalajlardan kapakların iç ambalajına veya kapaklara ulaştığı belirlenemediği gibi ıslak karton ambalajların net olarak sayısı da belirlenememiştir. İngiltere taşımasına ilişkin hasar kaydını CMR taşıma senedine itirazi kayıt olarak işlendiği, buradaki hasar iddiasının ürünün kendisinde değil ambalajlarının hasarlanması nedeniyle, yeniden ambalajlanması için gerekli malzeme ve işçilik bedeline ilişkin olduğu, ambalaj istiflenmesinden kaynaklı olarak yükün alt kısımda bulunan palet üzerindeki ambalajların ezilerek hasara uğradığının iddia edildiği, mevcut belgelerden esas taşıma emtiasının ambalaj malzemesi olduğu, bu ürünlerin dosyada mevcut resimlerde görünmediği, sadece yükün altında palet üstünde kalan bazı dış karton ambalajların ezilerek şekli bozulmuş olduğu, dosyadaki resimlerden ambalajlamanın gereği gibi yapılmış olduğu, ürün ambalajlarının nerede nasıl ve kaç adedinin hasara uğradığının belirlenemediği, dolayısıyla dış ambalaj hasarına yönelik yenileme için gerekli işçilik ve malzemenin Türkiye rayiçlerline göre hesaplanmasının da mümkün olmadığı belirlenmiştir. Bu durumda ilk derece mahkemesince takas defilerine ilişkin iddiaların ispatlanmadığı, birbiri ile uyumlu tarafların ticari defter kayıtlarına göre takas defi dışında kalan 6 faturaya ilişkin olarak davacını davalıdan takip tarihi itibarıyla 19.070,72 TL alacağın bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 487,82 TL harcın, alınması gerekli olan 1.302,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye 815,03 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.20/02/2025