T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/947
KARAR NO: 2024/1520
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/09/2019
NUMARASI: 2018/363 Esas - 2019/822 Karar
DAVA: İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/10/2024
Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilin ilaç tanıtım ve pazarlama faaliyetleri yaptığı, davalının turizm ve organizasyon faaliyeti yaptığı, müvekkil şirketin yurtiçi ve yurtdışı uçak biletleri-konaklama-transfer faaliyetleri için davalı şirket ile anlaştığı, uçak biletlerinin davalı şirkete eksiksiz ödendiği, müvekkil yılsonu değerlendirme toplantısı için davalı şirketten uçak bilet alımını gerçekleştirmesini talep ettiği, davalı şirketin uçak biletlerini aldığı, bir kısım uçak biletlerinin ertelenmesi üzerine, ertelenen süreç için yeniden uçak bileti alındığı, ertelenen bilet iptalinden kaynaklanan bedeller davalı tarafından karşılanacağı ve şirketimizden talep edilmeyeceğinin taahhüt edildiği, bu taahhüt yerine getirildiği, belirlenen konularda ticari ilişkinin devam etmemesi üzerine davalı şirket ertelenen uçak bedeli farklarını Seri ... sayılı 24.07.2017 tarihli 36.219,93TL bedelli faturayı düzenleyerek müvekkile gönderdiği, müvekkilin Seri ... sayılı 02.08.2017 tarihli iade faturası düzenlediği ve fatura asıllarını Bakırköy ... Noterliği'nin 03.08.2017 tarihli ... no'lu ihtarname ile iade ettiği ve anılan ihtarnamede davalı şirkete 1-29 Ekim 2017 tarihinde gidiş İstanbul-Honk Kong 01:35 uçağına 33 kişilik uçak bileti, 2-4 Kasım 2017 tarihinde dönüş Singapur-İstanbul uçağına 33 kişilik uçak biletleri 3-5 Ekim 2017 tarihinde gidiş İstanbul Moskova 10:55 uçağına 49 kişilik uçak bileti,4-9 Ekim 2017 tarihinde dönüş Saint Petersburg İstanbul 15-15 uçağına 49 kişilik uçak biletlerinin, şirket genel müdürü için aynı seyahatlerde kararlaştırılan Business Class uçak biletlerini alması ve gerekli bilgilendirmeleri yapması aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtar edildiği, davalı ön ödeme yapılan organizasyon biletlerini almayacağını beyan etmiş müvekkil organizasyonun iptal olmaması için 36.219,93 TL bedelin davalıya ödenmek zorunda kaldığı, davalının buna rağmen organizasyon biletlerini almadığı, müvekkilin davalı şirketin irtibatlı olduğu dava dışı ... Turizm'den biletleri almak zorunda kaldığı, müvekkilin 36.219,93 TL'nin tahsili amacı ile İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyası ile icra takibi yaptığı davalının icara takibine itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptali île takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekilince cevap dilekçesi sunulmamıştır
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..Dava dilekçesi ekinde yer alan davalı şirket çalışanı .. .e ait 11.07.2017 tarihli e-postada "... sizinle paylaştığımız üzere, tüm üst yönetimi karşımıza alarak ve kişisel olarak sıkıntı yaşamamıza rağmen, çalışmalarımızın artarak devam edebilmesi için ekteki ... no.lu faturanın tarafımızca iptalini gerçekleştirdik. Sizlere yardımcı olmak ve toplantıda söylediklerinize güvenerek çalışmalarımızın devam etmesi açıklaması ile bunun iznini aldık, ancak hemen akabinde tüm bilet alımları neden belirtilmeksizin tarafınızca durduruldu.... Ayrıca iptal edilen ... no.lu faturamızın iptal şartları ortadan kalktığı için yeniden düzenlenip tarafınıza iletileceğini bildirmek isteriz" beyanı yer almaktadır. Dava dilekçesi ekinde yer alan ... Bankasına ait 06.09.2017 tarihli dekont incelendiğinde takip konusu tutarın davacı tarafından davalı hesabına ödendiği anlaşılmaktadır. Davacı yan bu tutarı öderken, her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla şerhini düşmüş ve dava dilekçesinde bu ödemenin davalının talep edilen biletleri almaması sebebiyle yapıldığını belirtmiştir. Dosya kapsamında takip konusu alacağın varlığın ispata yarar anılan ancak mahkememizce ispat için yeterli görülmeyen yazışmalar dışında usulüne uygun bir delil yer almamaktadır. Bu nedenle davanın reddine " karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ... Tic. A.Ş, ... San. Ve Tic. A.Ş ile birleştiğini, Mahkemeye taraf düzeltilmesi talebinde bulunulmuş ise de, bu yönde bir karar oluşturulmadığını, davalı tarafın, yasal süresi içerisinde davaya cevap vermediğini, delillerini süresinde bildirmediğini, bu olguya rağmen davalı tarafın defterleri üzerindeki tüm itirazlarına rağmen bilirkişi incelemesi yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin yıl sonu değerlendirme toplantısı için davalı şirket vasıtasıyla uçak biletleri alındığını, bir kısım uçak biletlerinin ertelenmesi nedeniyle sonradan yeniden uçak bileti alındığını, ertelenen bilet iptalinden kaynaklanan bedellerin davalı şirket tarafından karşılanacağının ve müvekkili şirketten talep edilmeyeceğinin taahhhüt edildiğini ve bu taahhütün yerine getirildiğini, davalı şirket çalışanları ile şirket çalışanları arasında geçen mail ve mesajlaşma metinleri Mahkemeye ibraz edilmiş iken bu delillerin hiç birisinin değerlendirilmediğini, ticari ilişkinin devam etmemesinden sonra davalı şirketin ertelenen uçak bedeli farkları için faturayı düzenleyerek müvekkili şirkete gönderdiğini müvekkili şirket iade faturası düzenleyerek fatura asıllarını davalı şirkete iade ettiğini, aynı ihtarnamede, davalı şirkete ayrıntısı belirtilen uçak biletlerini alması ve gerekli bilgilendirmeleri yapmasının ihtar edildiğini, müvekkil şirket tarafından davalı şirkete iade faturası düzenlenmesinin ardından, davalı şirket daha önceki uçak bilet farklarını ödemesini, aksi halde ön ödemesi yapılan organizasyon biletlerini almayacağını beyan ettiğini, müvekkili şirketin de organizasyonun iptal olmaması için tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla 36.219,93-TL bedeli davalı şirkete ödemek zorunda kaldığını, belirlenen bu bedelin ödenmesine rağmen davalı şirketin organizasyon biletlerini almadığını, maddi olayın bu şekilde olmasına rağmen Mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, açıklanan nedenlerle İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10.09.2019 tarihli 2018/363 Esas 2019/822 Karar sayılı kararının istinaf kanun yolu ile incelenmesine ve kararın kaldırılmasına, davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, turizm ve organizasyon faaliyeti ile ilgili olarak tanzim edilen faturaya ilişkin ihtirazı kayıtla ödeme yapılması üzerine ödenen bedelin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller davanın reddine karar verilmiş davacı vekilince yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davalı tarafça tanzim edilen fatura nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı, ihtirazı kayıtla yapılan ödemeden sonra davacının ödenen bedelin iadesi talebinin yerinde olup olmadığı noktasındadır. Davacı tarafından davalı hakkında, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası ile "06.09.2017 tarihinde ödenen 36.219,93 TL tutarlı asıl alacak, cari hesap alacağı, ticari alacak, Şirketin iz birak toplantısı için iptal edilen uçak biletlerinin yeniden alınması nedeniyle karşılıklı anlaşma neticesinde talep edilmeyen ancak sonradan haksız talep edilen bedeller" sebebine dayanılarak 36.219,93 TL asıl alacak, 725,64 TL işlemiş faizin tahsili istemiyle 22.11.2017 tarihinde ilamsız takip başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 222. maddesine göre, Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Ayrıca ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın 2.fıkra hükmüne uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi halinde ticari defterler sahibi leline delil olarak kullanılamaz. Maddede sayılan şartların birlikte bulunması halinde ticari defterler kesin delillerdendir ve aksi ancak senet veya diğer kesin deliller ile ispatlanabilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 21/2. maddesinde, bir fatura alan kişinin aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Faturaya sekiz günlük süre içinde itiraz edilmemişse, TTK. m 21/2'ye göre, itiraz etmeyen kimse, fatura içeriğini kabul etmiş sayılır. Ancak sekiz gün içinde itiraza uğramayan fatura, taraflar arasında, aksi iddia ve ispat edilemeyen bir delil, geçici bir zaman için de olsa borçluyu sorumlu kılan bir ödeme emri de sayılmaz. İtiraza uğramayan fatura, içeriğinin aksi ispat edilebilir ticari bir belgedir. Ayrıca adına fatura düzenlenen, bu faturayı ticari defterlerine itirazsız olarak kaydetmişse, bu kayıt, fatura konusu sözleşmenin ve bu sözleşmedeki işin yapıldığı anlamına gelir. Borçlu taraf, faturaları ticari defterine işlemişse, borcun doğmadığını veya borcu ödediğini ispatlamak zorundadır. (Emsal Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.06.2003 tarih ve 2001/1 E., 2003/1 K. sayılı ilamı) Taraflar arasında uyuşmazlık konusu seyahat ve uçak biletleri konusunda yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte davacı ve davalı ticari defterlerinin incelenmesinden taraflar arasında hizmet ilişkisinin bulunduğu ihtilafsızdır. Dosya kapsamına göre davalı tarafça 24.07.2017 tarihinde tanzim edilen 876729 nolu 36.219,98 TL faturaya karşılık davacı tarafça 02.08.2017 tarihinde iade faturası düzenlendiği ve Bakırköy ... Noterliği'nin 03.08.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade faturasının davalıya gönderildiği, davalının Kadıköy ...Noterliğinin 11.08.2017 tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile davacının düzenlediği iade faturasına itiraz ettiği ve fatura aslının iade edildiğini bildirdiği anlaşılmaktadır. Taraf defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine göre usulüne uygun tutulan taraf ticari defterleri arasındaki fark, davacı tarafından düzenlenen ve davalı tarafından kabul edilmeyip, 11.08.2017 tarihinde Kadıköy .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile de iade edilen ... nolu iade faturasından kaynaklanmaktadır. Davacı tarafça dava dilekçesinde ticari defter ve kayıtlara delil olarak dayanılmış olup, ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan düzenlemeye göre mahkeme, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Bu düzenlemenin yanısıra Türk Ticaret Kanunu'nun 83. Maddesi gereğince de ticari uyuşmazlıklarda mahkeme tarafların ticari defterlerinin ibrazına resen de karar verebilir. Bu nedenle davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf istemi yerinde görülmemiştir. Davacı tarafça dosyaya sunulan ve davalı tarafça içeriği inkar edilmeyen davalı şirket çalışanına ait 11.07.2017 tarihli e-postada çalışmaların artarak devam edebilmesi için ... no.lu faturanın iptalinin gerçekleştirildiği ancak tüm bilet alımlarının neden belirtilmeksizin durdurulması nedeniyle iptal edilen ... nolu faturanın iptal şartları ortadan kalktığı için yeniden düzenlenip gönderileceği hususlarına yer verilmiş olup, davacı, davalı tarafça yeniden tanzim edilen 24.7.2017 tarihli ... sayılı faturaya istinaden 06.09.2017 tarihinde ihtirazı kayıtla 36.219,98 TL ödeme yapmıştır. Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK 6), diğer bir ifadeyle iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altındadır (HMK 190). Bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Somut olayda davacı, davalı tarafça tanzim edilen 24.07.2017 tarihli faturayı ticari defterlerine kaydetmiş ve TTK'nın 21/2.maddesinde yazılı sekiz günlük itiraz süresinden sonra iade faturası düzenlemiş olup, davalının iade faturasını ticari defterlerine kaydetmemesi nedeniyle davacının iade faturasının dayanağının usulüne uygun olduğunu ispatlaması gerekir. Bu konuda ispat yükü üzerine düşen davacı, iade faturası düzenlemesini haklı kılan sebepleri ve dayanağını dosya kapsamındaki delillere göre ispatlayamamıştır. Davacının iade faturasına konu bedeli ihtirazı kayıtla ödemiş olması tek başına davalıya yapılan ödemenin iadesini gerektirmediğinden, mahkemece davanın reddine karar verilmesi isabetli olmuştur HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 24/10/2024