T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/377
KARAR NO: 2026/997
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/10/2022
NUMARASI: 2021/199 Esas - 2022/814 Karar
DAVA: Tazminat (Kaldıraçlı Alım Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/05/2026
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi özetle; Davacının kendisine ait .... hesabında davalı ...AŞ. nezdinde ... numaralı hesap üzerinden bir dönem kaldıraçlı alım-satım işlemleri gerçekleştirdiğini, 31.12.2020-03.01.2021 tarihleri arasında hesaptaki parasının büyük bir kısmını kaybettiğini, bu süreçte davalı aracı kurum tarafından gerektiği gibi uyarılmadığını, eksik bilgilendirildiğini, teminatlandırma işlemlerinin gereği gibi yapılmadığını ve sonuç olarak davalı aracı kurumun ihmal ve kusuru ile zarara uğratıldığını, 31.12.2020 tarihinde davacı'nın ... numaralı hesabında mevcut teminat seviyesi %179 iken %137'lere gerilediği, o esnada davacının herhangi bir işlem yapmasına izin verilmediği, 03.01.2021 tarihinde davacı tarafından teminat seviyesinin düşüklüğüne ilişkin teminat seviyesinin yükseltilmesi adına satış talimatı verilmeye çalışılsa da "işlem kısıtlı" uyarısı verildiği ve herhangi bir işlem gerçekleştirilemediği, davacının devamlı işlem talimatı vermeye çalışmasına rağmen sürekli "ret" uyarısı ile karşılaştığı ve dakikalar içerisinde teminat seviyesinin sıfırlandığı ve hesabındaki birikmiş olan tüm parasını kaybettiği, bu miktarın yaklaşık olarak 230.000 USD'ye denk geldiği, davacı'nın mevzuat çerçevesinde "profesyonel yatırımcı" olmadığı, "genel yatırımcı" statüsünde olduğu, kendisine hiçbir uyarı yapılmadığı, kendisinin bilgisizliğinden yararlanılarak büyük ölçüde zarara uğratıldığı, davalı aracı kurumun davacının menfaatlerini korumadığı, davacıya karşı olan sadakat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, aydınlatma ve risk açıklama yükümlüğünün de ihlal edildiği, davalı aracı kurumun mevzuata aykırı işlemleri ve kötü yönetimi sonucunda davacıyı zarara uğrattığı iddia edilerek davalı aracı kurumun sözleşme ve mevzuata aykırı işlemleri sebebiyle davacının uğramış olduğu zararın tespit edilerek, HMK'nın 109. maddesi uyarınca kısmi dava olmak üzere, şimdilik 2.000 USD fiili ödeme günündeki kur üzerinden maddi tazminatın ve ihtar tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işleyecek devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalı aracı kurumdan tahsilini talep ve dava etmiştir
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; Davacının, mevzuat ve sözleşme ile uyumlu olarak 50.000-TL muadili döviz teminatı ile işlemlere başladığı, işlemlerde yaptığı zararlar neticesinde teminatında azalma meydana geldiği, teminat çekme nedeniyle oluşmayan azalma kapsamında işlemlerine devam edildiği, sonrasında teminatından para çekme işlemi neticesinde ise sistemin yeni işlem yapmaya mevzuat ve sözleşme kapsamında izin vermediği, başlangıç teminatının altında pozisyon taşındığı süreçte mevzuat ve sözleşme kapsamında para çekme nedeniyle işlem yapılmasına elverişli olmayan davacının sürdürme teminatının (%75) piyasa koşulları nedeniyle yetersiz seviyeye ulaştığı, teminat yetersizliği sebebiyle yeni pozisyon açamayan ve margin call talebi alan davacı tarafından bu kez açık pozisyonlarının kapatılmaya başlandığı, pozisyon kapatma işlemi ile teminat oranı stop-out seviyesinin de (%25) altına gerilediği, teminatın stop out seviyesinin altına düşmesi neticesinde Tebliğ ve sözleşme ile uyumlu olarak en zarardaki pozisyondan başlamak üzere Davacı'nın açık pozisyonlarının sistem tarafından kapatıldığı, davacı tarafın, 29.08.2019 tarihinde internet/sanal şube üzerinden onaylanmış tebliğ ve sözleşmeler kapsamında 50.000-TL muadili USD teminatı karşılığında kaldıraçlı alım satım işlemleri yapmaya başladığı, tebliğ ve sözleşme hükümleri ile uyumlu olarak, teminattan para çekimi olmaksızın ve sadece işlem zararlarından kaynaklanan teminat azalması neticesinde işlem yapmaya devam edebildiği, 31.12.2020 tarihinde saat 11:31 itibarıyla hesap teminatı (equity) 50.000,00 TL muadili döviz muadilinin altında (2.281,96 USD) iken saat 11:35 itibarıyla Davacının saat 11:04'teki talimatına istinaden 500.- USD teminat çekme talebi gerçekleştirildiği ve söz konusu işlem neticesinde III-37.1 Sayılı Tebliğ 27. Maddesi 4. Bendi ilk cümlesi gereğince yeni pozisyon açılmasına izin verilmediği, 04.01.2021 tarihinde saat 00:59 itibarıyla piyasa koşulları neticesinde davacının teminat seviyesinin, sürdürme teminatının (%75) altına düşmesi sebebiyle davacının e-posta adresine margin call gönderildiği, Margin Call talebi kendisine ulaşan davacı muhtelif yeni pozisyonlar açmak istemişse de hesapta yeterli teminat tutarı bulunmadığından işlem platformunun, Tebliğ ve sözleşme düzenlemeleri ile uyumlu olarak işlemlere izin vermediği, 31.12.2020 tarihinde Davacı'nın ... numaralı hesabında mevcut teminat seviyesi %179 iken %137'lere gerilediği, o esnada davacının herhangi bir işlem yapmasına izin verilmediği, 03.01.2021 tarihinde davacı tarafından teminat seviyesinin düşüklüğüne ilişkin teminat seviyesinin yükseltilmesi adına satış talimatı verilmeye çalışılsa da "işlem kısıtlı" uyarısı verildiği ve herhangi bir işlem gerçekleştirilemediği, davacı'nın devamlı işlem talimatı vermeye çalışmasına rağmen sürekli "ret" uyarısı ile karşılaştığı ve dakikalar içerisinde teminat seviyesinin sıfırlandığı ve hesabındaki birikmiş olan tüm parasını kaybettiği, bu miktarın yaklaşık olarak 230.000 USD'ye denk geldiği, teminat yetersizliği sebebiyle yeni pozisyon açamayan ve margin call talebi alan davacı tarafından bu kez açık pozisyonların kapatılmaya başlandığı ve saat 02:05:16 itibarıyla mevcut ... ID no.lu 0,01 kontrat ... açık satış pozisyonunun manuel olarak kapatılması ve söz konusu pozisyonun kapatılması neticesinde teminat oranının daha da düşerek %20,27 ile stop-out seviyesinin de (%25) altına gerilediği, teminatın Stop-out seviyesi altına düşmesi neticesinde tebliğ ve sözleşme ile uyumlu olarak en zarardaki pozisyondan başlamak üzere davacının açık pozisyonlarının sistem tarafından kapatılmaya başlandığı, davacının teminat oranının stop-out oranının altına düşmesine sebebiyet veren ilk kapama emri de dahil olmak üzere 04.01.2021 günü saat 02:05:16 ile saat 02:16:36 arasında gerçekleştirilen toplam 1.198 işlem kapaması neticesinde teminat oranının %25 stop-out seviyesinin üzerine çıktığı iddia edilerek davanın dava şartı yokluğundan reddine, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve arabuluculuk ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ... Davalı şirketin, Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine tabi olarak faaliyet gösteren ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından denetlenen, Kaldıraçlı Alım-Satım ve Yurt Dışı Türev Araçlar yetki belgelerine sahip bir aracı kurum olduğu, davacı müşterinin davalı aracı kurum nezdindeki yatırım hesabına yönelik; 29.08.2019 tarihi itibariyle Yatırım Hizmetleri Çerçeve Sözleşmesi, Kaldıraçlı Alım Satım Çerçeve Sözleşmesi, Kaldıraçlı İşlem Genel Müşteri Beyanı ile Çerçeve Sözleşme ekleri, Kaldıraç Oranlarına ve İşlem Teminatı Tutarlarına/Oranlarına İlişkin Beyan Formu ve Ücret, Komisyon ve Masraf Tarifesi"’ni İNTERNET/SANAL ŞUBE üzerinden okuyup onaylamış olduğu, davacının teminat hesabından 500 USD çekilmesi ve teminat değerinin 50.000-TL'nin altında bulunması sebebiyle, sermaye piyasası mevzuatındaki düzenlemelere uygun olarak, davacının tekrar teminatını 50.000-TL veya muadili seviyeye çıkarmadan yeni pozisyon açılmasına izin verilmemesinin, 37.1 sayılı "Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğdin "Kaldıraçlı işlemlerde kaldıraç oranı ve teminatlar başlıklı" 27 inci maddesinde yer alan "İşlemlere başlamadan önce veya başladıktan sonra hesaptan nakit çekilmesi veya başka bir kuruma virman yapılması suretiyle başlangıç teminat tutarının 50.000-TL veya muadili döviz tutarının altına düşürülmesi halinde pozisyon açılamaz." hükmüne (27/4) ve taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu, teminat hesabında birbirinden bağımsız alım satım yönlü pozisyonların birbirini %100 korumadığı piyasa şartlarında, ... kontratında 0,01 lot pozisyonun da kapatılmasıyla teminat değerinin %25 altına düştüğü ve tüm pozisyonların, en büyük zararlı pozisyondan başlamak üzere domino etkisiyle kapatıldığı, anılan işlemlerin, III-37.1 sayılı "Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ"in "Tezgahüstü türev araç işlemlerinde müşterilerden teminat alınması ile ilgili esaslar" başlıklı 25/Ç hükmünde düzenlenen başlangıç teminatı, sürdürme teminatı ve teminat tamamlama düzenlemeleri ile taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, davacının işlem talimatı vermeye çalışmasına rağmen sürekli "ret" uyarısı ile karşılaştığı ve dakikalar içerisinde teminat seviyesinin sıfırlandığı ve hesabındaki birikmiş olan tüm parasını kaybettiği, davalı aracı kuruma atf-ı kabil bir kusurun bulunmadığı, gerek davacının süreç içerisinde bilgilendirilmesinin gerek teminatlandırma işlemlerinin mevzuata uygun şekilde davalı kurum tarafından gereği gibi yerine getirildiğinin mahkememizce alınan iki ayrı heyet bilirkişi raporuyla tespit edildiği anlaşıldığından, davanın reddine," karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirket arabuluculuk görüşmelerine katılmadığından, davalı şirket lehine vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dosya kapsamına davalı tarafça matbu örnekleri sunulan sözleşmeler ile beyan formlarının bir örneğinin davacıya iletilmediğini, davacının içinde bulunduğu veya bulunabileceği olumsuz durumları tayin edemediğini, ne durumda ne yapıp ne yapamayacağı konusunda başvurabileceği başvuru evrakına erişemediğini, davalı şirketin söz konusu evrakın teslimine dair hiçbir belge sunamadığını, bu yöndeki itirazların da yerel mahkemede karşılık bulmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında da bu yükümlülükten hiç bahsedilmediğini, davalı şirketin davacıyı aldığı risk konusunda bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğini ve davacının uğradığı zararda davalının kusurlu olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :
Dava; taraflarca akdedilen Kaldıraçlı alım satım işlemleri çerçeve sözleşmesi, ek1 kaldıraçlı alım satım işlemleri risk bildirim formu, ...A.Ş. ve ...A.Ş yatırım hizmet ve faaliyetleri genel risk bildirim formu ve ekleri, sermaye piyasası araçları ürün bazlı risk bildirim formu, tezgah üstü türev ürünler risk bildirim formu kapsamında, kendisine bu evraklardan birer suret verilmediği, müvekkilinin aldığı risk konusunda aydınlatılmadığını iddia ederek yaptığı işlemler nedeniyle uğradığı zarardan davalının sorumlu olduğu iddiasına dayalı olarak açılan tazminat davasıdır.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 sayılı HMK'nın 342. maddesine göre, istinaf dilekçesinde başvuru sebepleri ve gerekçesinin gösterilmesi gerekli olup, HMK'nın 355. Maddesine göre de, istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde gösterilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. İstinaf süresi içinde olmak şartıyla ikinci bir dilekçe / ek beyan dilekçesi ile ileri sürülen hususlarda istinaf incelemesi konusu yapılması mümkündür. (Emsal Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2018/15518 E. 2019/9846 K. Sayılı ilamı) böyle bir durumda ikinci / ek istinaf dilekçesinin de karşı tarafa tebliği gerekir.
İstinaf dilekçesi ve istinaf süresi içinde verilen ek / ikinci dilekçe verilmekle kararı istinaf eden gösterdiği istinaf sebepleriyle bağlı olup, istinaf süresinden sonra bunları genişletmesi mümkün değildir. Buna göre süresinden sonra verilecek ikinci veya ek istinaf dilekçesi sunulması ve istinaf nedenlerinin genişletilmesi mümkün olmadığından davacı tarafın 16/06/2025 tarihli "istinaf dilekçemize ek beyanlarımızın sunulmamdır" konulu dilekçesinde belirttiği istinaf sebeplerinin değerlendirilme konusu yapılmamıştır. İstinaf incelemesi davacının süresinde verdiği 23/01/2023 tarihli istinaf dilekçesindeki sebepler ve kamu düzenine aykırılık yönünden yapılmıştır.
Taraflar arasındaki ilişkinin hukuki dayanağı; "Kaldıraçlı alım satım işlemleri çerçeve sözleşmesi,"dir. ...... (kaldıraçlı alım satım işlemi) ve VİOP (vadeli işlem ve opsiyon piyasası işlemi), kanunda açıkça yazılmasa da bankacılık sözleşmesi benzeri bir sözleşme niteliğinde olup, Yargıtay uygulamasında da bankacılık sözleşmesi kapsamında değerlendirilmektedir.
Taraflar arasında akdedilen Kaldıraçlı alım satım işlemleri çerçeve sözleşmesi, ek1 kaldıraçlı alım satım işlemleri risk bildirim formu, ...A.Ş. ve ...A.Ş yatırım hizmet ve faaliyetleri genel risk bildirim formu ve ekleri, sermaye piyasası araçları ürün bazlı risk bildirim formu, tezgah üstü türev ürünler risk bildirim formu, uygunluk testi ve diğer evrakların düzenlendiği, yatırım hizmetleri çerçeve sözleşmesi, ürün bazında risk bildirim formunu sanal şube üzerinden imzaladığı, aynı tarihli uygunluk testine girip çok yüksek riskli grup üyeleri'nde işlem yapma olanağı veren 5 notu ile sonuçlanması üzerine davacıya kaldıraçlı işlem yapma imkanı doğduğu, nitekim aynı tarih ile kaldıraçlı alım satım çerçeve sözleşesi, kaldıraçlı işlem genel müşteri beyanı ile çerçeve sözleşme ekleri, kaldıraç oranlarına ve işlem teminatı tutarlarına /oranlarına ilişkin beyan formu ve ücret, komisyon ve masraf tarifesinin yine internet/sanal şube üzerinde onaylandığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafın sözleşmenin kurulmasına dair “Tarafımıza hiçbir zaman ulaşmamış olsa da sözleşmenin imzalanmış olduğu düşünülmektedir” şeklinde beyanda bulunulduğu, kendisine bu evraklardan birer suret verilmediği, müvekkilinin aldığı risk konusunda aydınlatılmadığını istinaf sebebi olarak iddia edilmektedir.
Sanal şube üzerinden sözleşmenin “onaylıyorum” seçeneğinin tıklanması suretiyle onay verilerek oluşturulduğunun anlaşılması sonucu sözleşme ilişkisinin kurulmasında, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 49 ve 84'üncü maddelerine dayanılarak çıkarılan Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (RG: 30.01.2015 - 29253; Yürürlük: 30.04.2015) hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Sanal ortamda sunulan bilgiler ışığında, internet üzerinden gerçekleştirilen sözleşmeler mesafeli sözleşme niteliğinde olarak bu Yönetmelik çerçevesinde “kalıcı veri saklayıcısı” olarak kabul edilen elektronik posta, kısa mesaj, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve sanal ortam türü benzeri araçlarla birlikte “tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren her türlü araç veya ortam” olarak tanımlanmıştır (Yönetmelik md. 4/1-c). Bu araçların madde hükmünde sayılanlarla sınırlı olmadığı, hükümdeki “ve benzeri” ve “her türlü araç veya ortam” ibarelerinden anlaşılmaktadır.
Ayrıca konu Sermaye Piyasası Mevzuatı kapsamında da bulunduğundan 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile 111-37.1 sayılı Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ ve 1ll-39.1 sayılı Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları hakkında Tebliğe dayanılarak, Yatırım Kuruluşları Tebliği'nin 33 üncü maddesi, Yatırım Hizmetleri Tebliği'nin 40. maddesi uyarınca yapılması öngörülen sırasıyla “ uygunluk ve yerindelik testleri ile söz konusu maddeler uyarınca yapılacak, uyarı ve bildirimler gerektiğinde kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin sunulabilmesi ve ispat yükü yatırım kuruluşuna ait olmak kaydıyla yazılı veya elektronik ortamda yapılabilir.” hükmü mevcut olup bu hüküm ile sözleşmenin yanı sıra uygunluk ve yerindelik testlerinin de ispat yükü aracı kuruma ait olmak üzere elektronik ortamda gerçekleştirilebileceğine olanak sağlanmaktadır.
Buna göre, sözleşme içerikleri ve yapılacak işlemler konusundaki bilgilendirmenin sanal ortam ve e-posta yoluyla gönderilen bilgilendirme formları ve sözleşmeler ile yapıldığı, mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı, davacının sözleşme ve eklerini onaması üzerine 29/08/2019 tarihli Demo (deneme hesabı) hesabı açıldığı, hesapta doğru işlem yapma alışkanlığı oluşması için asgari 6 iş günü 50 işlem yapılması gerekiği hükümleri kapsamında davacı müşterini gerçek ortamdaki kaldıraçlı işlem hesabının açıldığı 09/09/2019 tarihine kadar 7 farklı iş gününde toplam 258 işlem gerçekleştirdiği, demo hesabının tebliğ hükümlerine uygun olarak kullanıldığı, davacının 01/01/2020 ile 31/12/2020 tarihileri arasında hesabına 166.050 USD teminat yatırıp teminatın 73.750 USD sini çektiği, yaptığı kaldıraçlı işlemlerden 74.309,31 USD artı bakiye oluşurken diğer yandan açık pozisyon nedeniyle zararı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda davacının yaptığı kaldıraçlı işlemler lehine sonuç doğururken itiraz etmeyip, aleyhine sonuç doğduğu anda sanal olarak imzaladığı bilgelendirme formu ile diğer evrakların kendisine verilmediğini iddia etmesi mümkün olmadığından davacının bu yönlere ilişen istinaf istemin reddi gerekmiştir.
Davacı tarafın davalının arabuluculuk faaliyetine mazeretsiz katılmamış olmasına rağmen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmış olması ve karşı taraf lehine vekalet ücreti verilmiş olmasının hatalı olduğu gerekçisiyle istinaf istemi bulunmaktadır.
Eldeki uyuşmazlığın karar tarihi olan 26/10/2022 itibarıyla 6325 sayılı yasanın yürürlükte olan 18/a-11 madde / fıkrası "(11) Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur.” Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır." şeklindedir.
Dava tazminat istemine ilişkin olup kısmi dava olarak 2.000 USD (14.964,00 TL) üzerinden harç yatırılarak açılmıştır. Karar tarihinde yürüklükte bulunan AAÜT'ye göre Asliye Hukuk Mahkemelerinde maktu vekalet ücreti 9.200,00 TL dir. Nispi ücret ise ilk 40.000 TL için %15 tir. Uyuşmazlıkta nispi vekalet ücreti 2.244,60 TL'dir. AAÜT 13/ (4) düzenlemesine göre Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. ilk derece mahkemesince de davalı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir. Ayrıca davacının yaptığı yargılama giderleri üzerinde bırakılmış ve arabulucu ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemenin kurduğu hüküm karar tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata uygun değildir.
Mahkeme hükmüne dayanak 6325 sayılı yasanın 18/a-11 hükmü ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi Esas Sayısı : 2023/160 Karar Sayısı : 2024/77 Karar Tarihi : 14/3/2024 olup R.G.Tarih-Sayı : 18/4/2024-32521 yayınlanan kararı ile; 6325 sayılı Kanun’un 18/A maddesinin (11) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “...bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur.” bölümü ile ikinci cümlesinin iptal edilmeleri nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür. V. HÜKÜM 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na 6/12/2018 tarihli ve 7155 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle eklenen 18/A maddesinin (11) numaralı fıkrasının; A. Birinci cümlesinin “...bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur.” bölümünün, B. İkinci cümlesinin, Anayasa’ya aykırı olduklarına ve iptallerine, karar verilmiştir.
Yasanın ilgili maddesi 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle değişikliğe uğramış ve yeni metin "(11) Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. (Değişik ikinci cümle:7/11/2024-7531/25 md.) Ayrıca bu taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.[8] haline dönüşmüştür.
Bu durumda Anayasa Mahkemesince Anayasaya aykırı olduğu belirlenen karar tarihindeki yasal düzenleme nazara alınarak hüküm kurulması imkanı bulunmamaktadır. Kanun koyucunun Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda yaptığı yeni düzenleme nazara alınarak hüküm kurulması gerekmektedir.
Buna göre davacı tarafından yapılan yargılama gideri toplamı 6.326,75 TL nin 6325 sayılı yasanın 18A/11 hükmüne yarısı olan 3.163,37 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Aynı hüküm gereği davalı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği 9.200,00 TL/2= 4.600,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine karar vermek gerekmekle birlikte dairimiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği davalı yararına 14.964,00 TL/2 = 7. 482,00 TL vekalet ücreti takdiri gerekmektedir. 1.320 TL arabuluculuk ücretinin 660,00 TL sinin davacıdan 660,00 TL davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, karar vermek gerekmektedir.
HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece kurulan hükmün yargılama giderlerine ilişkin bölümü isabetli görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, davacı tarafından yatırılan 255,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 476,45 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafça 326,75 TL posta/tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 6.326,75 TL yargılama giderinin 6325 sayılı yasanın 18/A-11 maddesi hükmü esas alınarak yargılama giderinin yarısı olan 3.163,37 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafça yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-6325 sayılı yasanın 18/A-11 maddesi hükmü gereği davalı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği 7. 482,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalıya verilmesine,
5-6325 sayılı HUAK'nın 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin 660,00 TL'sinin davacıdan 660,00 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacı tarafa; davalının yatırdığı avanstan artan kısmın kendisine iadesine,
7-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;
a-Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,
b-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 492,00 TL, posta gideri 100,00 TL olmak üzere toplam 592,00 TL yargılama masrafının davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine,
8-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 14/05/2026