T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/310
KARAR NO: 2023/138
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/12/2022 tarihli (Ara Karar)
NUMARASI: 2022/784 E.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/02/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... San. İç ve Dış Tic. Ltd.Şti. müvekkili tarafından düzenlenen 06.10.2022 tarihli İstanbul Mobilya Fuarı'na katılmış ve sözleşme bedelini çek ile ödediğini, Müvekkiline teslim edilen ...A.Ş. Karabağlar Şubesindeki TR ... IBAN no.lu hesaba ait (3) adet çek müvekkilinin İzmir ofisinden İstanbul'daki merkezine gönderilirken kargoda kaybolduğunu, (kargo gönderim ve kayıp belgeleri) bunun üzerine İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/696 E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış olup ve çekler hakkında ödeme yasağı kararı alındığını, ... çek no.lu, 31.10.2022 tarihli, 39.0000,00-TL bedelli çekin kötüniyetli kişilerin eline geçerek bankaya ibraz edildiğini, fakat ödeme yasağı sebebiyle ödenmediğini, Bankaya ibraz edilen çek incelendiğinde müvekkilinin ...’ın kaşe ve imzasının taklit edilerek sahte ciro ile cirolandığının görüldüğünü, taraflarınca müvekkili adına sahte imza ve kaşelerle yapılan ciroya ilişkin olarak da suç duyurusunda bulunulduğunu, çek bedelinin ödeme yasağı sebebiyle ödenmemesi üzerine keşidecilerden ... San.İç ve Dış Tic.Ltd.Şti, müvekkili ve diğer cirantalara karşı icra takibi başlattığını, İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinde cironun taklit edilerek icra takibi yapıldığından imza itirazları üzerine icra takibi durdurulduğunu, ancak müvekkilinin alacağına istinaden verilen ... çek no.lu, 31.10.2022 tarihli, 39.000,00-TL bedelli çekin, çek keşidecisi ... tarafından çeki elinde bulundurana ödenmesinin muhtemel olduğunu, böyle bir durumda müvekkilinin alacağını alamaması gibi telafisi imkansız zararları doğacağını, bu nedenle İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına ilişkin olarak, teminat karşılığı icra veznesine yatan paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalılardan müvekkilinin sahte cirosu altındaki cirantalar -..., ... ve ... San.Tic.Ltd.Şti., ...’nun takibe konu çeke ilişkin olarak müvekkiline ve ... Dış Tic.Ltd.Şti.’den dava konusu çekten dolayı alacakları bulunmadığının tespitine ve çekin müvekkiline iadesine, müvekkilinin davalı ... Dış Tic.Ltd.Şti.'den olan fuar katılım sözleşmesine istinaden verilen ... Bankası A.Ş. Karabağlar Şubesi ... çek no.lu 31.10.2022 tarihli 39.000,00-TL bedelli çekden dolayı TL alacağı bulunduğunun tespitine ve alacağımızın ödenmesine karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu çek incelendiğinde; çekin müvekkile ciro yoluyla geçtiği ve davacı ile müvekkil arasında başka cirantalar bulunduğunun görüleceğini, müvekkilin çeki davacıdan almadığından çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını nedenle iyiniyetli olduğunu, müvekkilin, çekten doğan alacağın tahsili amacıyla iyiniyetle takip başlattığını, bu nedenle yapılacak inceleme neticesinde, çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı tespit edilse dahi müvekkilin tazminatla sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 02/12/2022 tarihli ara kararıyla; "İİK.72/3 maddesindeki "icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." düzenlemesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemezse de ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine karar verilebilceği anlaşıldığından, icra müdürlüğünden alınacak kapak hesabına göre, kapak hesabının %100'ünün icra dosyasına yatırılması ve kapak hesabının %15'si oranında nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun Mahkememize ibrazı karşılığında ihtiyati tedbirin kabulüne, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine" karar verilmiştir.Davacı vekilinin talep dilekçesinde özetle; Takip borçlusu (Çek keşidecisi) ... tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına haciz baskısı altında ödeme yapıldığını ve bu bedelin takipte alacaklı görünene ödenmesi halinde müvekkillerinin alacağını alamayacağını, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına ilişkin olarak, gerektiğinde teminatın arttırılarak veya mahkememizce belirlenecek teminat karşılığında çek keşidecisi ... tarafından icra veznesine yatırılan paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararının genişletilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 20/12/2022 tarihli ara kararıyla; "Davacı vekili tarafından teminata ilişkin ihtiyati tedbir kararının genişletilmesi talep edilmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan herhangi bir ödeme bulunmadığından talebin reddine" karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkilİ ile huzurdaki dosyanın davalılarından ... San. İ.ç vve Dış Tic. Ltd.Şti. arasında 06.10.2022 tarihli İstanbul Mobilya Fuarı'n katılım sözleşmesi akdedildiğini ve davalı tarafından sözleşme bedeli çek ile ödendiğini, ... çek no.lu,31.10.2022 tarihli, 39.0000,00-TL bedelli çek kötüniyetli kişilerin eline geçerek bankaya ibraz edildiğini, fakat ödeme yasağı sebebiyle ödenmediğini, çek bedelinin ödeme yasağı sebebiyle ödenmemesi üzerine davalılardan ... tarafından keşideci alacaklı olduğu ... Mobilya Tesktil San.İç ve Dış Tic.Ltd.Şti ve müvekkiline karşı icra takibi başlattığını, Bu icra takibi müvekkili bakımından zaten kaşe ve imza taklit edilerek sahte ciro ile cirolandığından istanbul 5. İcra Hukuk mahkemesi'nin 2022/987 E. sayılı dosyası ile tedbiren durdurulduğunu, huzurdaki davada talepleri üzerine mahkemece 02.12.2022 tarihinde verilen ara karar ile de icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verildiğini, verilen tedbir kararı icra takip dosyasına sunulduğunu, ancak tedbirin müvekkilinin ileride doğacak zararını karşılayacak ve önleyecek mahiyette olmadığını, bunun üzerine çek keşidecisi ... tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına haciz baskısı altında ödeme yapılması halinde ve bu bedelin takip alacaklı görünene ödenmesi halinde müvekkilimizin alacağını alamaması gibi telafisi imkansız zararları doğacağını, bu nedenle İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına ilişkin olarak, gerektiğinde teminatın arttırılarak- veyahut mahkemenin belirleyeceği teminat karşılığında Çek keşidecisi) ... tarafından icra veznesine yatan paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararının genişletilmesine karar verilmesi talep edildiğini, mahkemece talebimiz hatalı değerlendirildiğini ve icra dosyasına herhangi bir ödeme yapılmadığından taleplerini reddettiğini, tüm bu nedenlerle çek keşidecisi ... tarafından icra veznesine yatan paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararının genişletilmesine karar verilmesi talep etmiştir. Davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacı çekteki imzanın kendisine ait olmadığı iddiasıyla müvekkiline karşı borçlu bulunmadığının tespiti ile birlikte dava konusu çekin istirdatını talep etiğini ve İİK 72/3 gereğince icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir talebinde bulunduğunu, davacının tedbir talebinin kabul edildiğini dosyaya %15 oranında teminat yatırılması halinde icra dosyasına yatacak paranın alacaklıya ödenmemesine karar verildiğini, daha sonra davacı tedbir talebinin genişletilmesi talebinde bulunarak sadece kendisi tarafından yatırılan paranın değil, çekin keşidecisi olan ... Mobilya şirketi tarafından ileride yatırılması muhtemel paranın da alacaklıya ödenmemesini talep ettiğini, mahkeme ise icra dosyasına yapılan herhangi bir ödeme bulunmadığından davacının bu talebini reddettiğini, mahkeme kararı yerinde olup davacının istinaf başvurusunun sair sebepler doğrultusunda reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 2004 Sayılı İİK'nın menfi tespit ve istirdat davaları başlıklı 72.maddesinde; "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir. 2004 Sayılı İİK'nın 72. madde menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması, verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmaktadır. 2004 Sayılı İİK'nın 72. maddenin 3. fıkrasında "....İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." düzenlemesi yer almaktadır. Maddenin düzenleniş biçimi nazara alındığında, düzenlemeyle borçluya alacaklının gecikmeden doğan zararlarını karşılamak üzere teminat yatırarak, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödememesini isteme hakkı tanınmıştır. Davanın konusu, icra takibi başlatıldıktan sonra açılan menfi tespit davasıdır. Davacı tarafından takibe konu çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığı belirtilmek suretiyle müvekkile ve diğer davalı ... San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin takip konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, müvekkilin ... San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'den alacaklı olduğunun tespiti ve icra dosyasına yatırılacak paranın dava sonuçlanıncaya kadar teminat karşılığı alacaklıya ödeme yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiği, mahkemece 02/12/2022 tarihli ara kararı ile; "İcra takibinden sonra iş bu menfi tespit davası açıldığından, 2004 sayılı İİK 72/3.maddesi gereği ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, icra müdürlüğünden alınacak kapak hesabına göre, %100'ünün icra dosyasına yatırılması ve %15'i oranında nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun Mahkemeye ibrazı karşılığında, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir konulmasına" karar verildiği, bu karara karşı davacı vekili tarafından 14/12/2022 tarihli dilekçesi ile; "Takip borçlusu (Çek keşidecisi) ... tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına haciz baskısı altında ödeme yapılması halinde ve bu bedelin takip alacaklısı görünene ödenmesi halinde müvekkilinin alacağını alamaması gibi telafisi imkansız zararları doğuracağını, bu nedenle İstanbul ... icra müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına ilişkin olarak, gerektiğinde teminatın arttırılarak- veyahut mahkemenin belirleyeceği teminat karşılığında çek keşidecisi) ... tarafından icra veznesine yatan paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararının genişletilmesine karar verilmesini" talep ettiği, mahkemece istinafa konu 20/12/2022 tarihli ara kararı ile; "davacı vekilinin talebinin reddine" karar verilmiştir. Tedbir kararının davanın tarafları yönünden verilebileceği, mahkemece 02/12/2022 tarihli ara kararı ile icra veznesine yatacak paranın davalı alacaklıya ödenmemesine yönelik tedbir kararı verildiği, tedbir kararının üçüncü kişiye genişletilemeyeceğinden, dosyada ki belgelere, inceleme sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine mahkemece 20/12/2022 ara kararıyla tedbirin genişletilmesi talebinin reddine dair verilen kararın hukuken yerinde olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2022 tarih ve 2022/784 E. sayılı ara kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 23/02/2023