T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/82 Esas
KARAR NO: 2023/66
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/07/2021
NUMARASI: 2020/498 E. - 2021/561 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/01/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu çekin müvekkil şirketin hiçbir ilgisinin bulunmadığı İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün dosyasında yazılan talimat ile Büyükçekmece ... İcra müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasından yapılan istihkaklı haciz nedeniyle icra ve fabrikanın makinelerinin muhafaza altına alınacağı, icra tehditi altında alındığını, alacaklıya herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibine konu çek yönünden borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddialarının yerinde olmadığını, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya borcuna mahsuben söz konusu çekin verildiğini, protokol tarihinin 26/02/2019, icra takibinin 03/04/2019 tarihi olduğunu, icra takibinin davacı tarafından itiraz edilmeksizin kesinleştiğini, davacının işbu davada ileri sürdüğü iddialarını yaklaşık 2 yıla yakın süre geçmesine rağmen bu tarihe kadar dile getirmediği, haksız açılan davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; "26/01/2021 tarihli duruşmanın 5 nolu ara kararı ile eksik harcın ikmali hususunda davacıya kesin süre verildiği ancak davacının kesin süre içerisinde harcı ikmal etmediği; bu nedenle dava dosyasının 25/03/2021 tarihli celsede HMK 150. Maddesi uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, HMK 150/5 hükmü uyarınca işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde yenilenmeyen davaların sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılacağına ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kaydın kapatılacağına dair düzenleme bulunduğu, mahkememizce dosyanın işlemden kaldırıldığı tarih olan 25/03/2021 tarihinden itibaren 3 aydan fazla zaman geçtiği ve dosyanın yenilenmediği anlaşılmakla HMK mad. 150/5 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar," verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 26.01.2021 tarihli celse ile eksik harcı tamamlamak için gelecek celseye kadar taraflarına süre verildiğini, 25.03.2021 tarihli duruşmadan önce 25.03.2021 tarihli adli yardım dilekçesi ile müvekkilinin eksik harcı ödeyecek gücü olmadığını adli yardım talebinin kabul edilmesini talep ettiklerini, bu dilekçelerinin değerlendirilmediğini, 25.03.2021 tarihli duruşmada eksik harcın verilen kesin süre içerisinde yatırılmadığından dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini, Davalı yanın dava konusu çekin icra tehditi altında alındığını açıkça cevap dilekçesinde ikrar ettiğini, davalı yanın esas borçlusu olan ...'ın şirketle ilgisi olmadığını, yapılan haczin haksız ve kötü niyetli olduğunu, şirket babasından şirketin son yetkilisi ...'a geçtiğini, Müvekkili ... Tic. Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu iddia eden ...'e ... Bankası Büyükçekmece Şubesi 29.03.2019 vadeli 424.000 TL bedelli çek yönünden herhangi bir borcu olmadığını, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından talimat ile Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. Sayılı dosyasından yapılan istihkaklı haciz nedeniyle icra ve fabrikanın makinelerinin muhafaza altına alınacağı icra tehditi altında alındığını, Müvekkil şirket'in Alacaklı ile ne tanışıklığı ne bir ticareti ve en ufak bir ilgisi olmadığını, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasının borçlusu ...'ın borcuna istinaden şirkete hacze gelindiğini, ... isimli şirket yaklaşık 30-40 yıllık babadan oğula geçen bir aile şirketi iken, Sanık ...'ın o tarihte arkadaşı olması dışında bir ilgisi olmayan ...'ın şirketin yetkilisi ...'ın bilgisayarından e devletine girip imar barışına başvuru yapmasından bir bağlantı kurarak ikinci defa fabrikaya hacze geldiğini ve 26.02.2019 tarihinde dava konusu çek müvekkil şirket tarafından 1 ay ödeme süresi verilmek suretiyle fabrikanın çalıştırılmasına mani olunmaması, siparişlerin yetiştirilmesi adına alacaklı vekiline haciz tehditi ve korkusu adına teslim edildiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davanın konusu, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu çek yönünden borçlu olunmadığının tespitine ilişkin İİK'nın 72/3'e göre açılan menfi tespit davasıdır. Mahkemece, 25/03/2021 tarihli ara kararıyla her ne kadar davacı tarafından adli yardım talep edilmiş ise de, bir önceki celse harcın ikmali için ara karar kurulduğu ve kesin süre verildiği göz önünde bulundurularak adli yardım talebinin mahkeme ara kararının yerine getirilmesi halinde incelenebileceğinden ve kesin süre içinde harcın ikmal edilmediği görülmekle dosyanın HMK'nın 150. maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasını, 3 aylık süre içinde harç ikmal edilerek yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin belirtildiği akabinde 3 aylık sürenin dolumu ile 06/07/2021 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. 26/01/2021 tarihli 1 nolu celsede eksik harcın ikmali için 492 Sayılı Harçlar Kanununun 30. maddesi gereğince harç ikmali için bir sonraki celseye kadar kesin süre verildiği, davacı vekili tarafından 2. celse tarihi ile aynı tarih ancak duruşma saatinden öncesinde dilekçe ibraz edilerek adli yardım talebinde bulunulduğu, mahkemece adli yardım talebinin kabulü veya reddi yönünde herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, 25/03/2021 tarihli ara kararı ile dosyanın harç yatırılmadığı gerekçesiyle dosyanın yenileneceğine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi hukuken yerinde değildir. 6100 Sayılı HMK'nın 334. ve devamı maddelerinde adli yardıma ilişkin hükümler düzenlenmiştir. 6100 Sayılı HMK'nın 335. maddede adli yardımın kapsamı düzenlenmiş olup tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici muafiyet sağlanmıştır. HMK'nın 337. maddesinde adli yardım talebinin incelenmesi usulü düzenlenmiştir. Mahkemece adli yardım talebi değerlendirmeden ve buna ilişkin prosedür işletilmeden harç yatırılmadığı gerekçesiyle davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmesi akabinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hukuken yerinde değildir.Tüm bu nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, adli yardım talebinin değerlendirildikten sonra hüküm kurulması için dosyanın ait olduğu mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/07/2021 tarih, 2020/498 E. 2021/561 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. ve 362/1/g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 19/01/2023