T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1424 Esas
KARAR NO: 2021/1411
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/08/2021
NUMARASI: 2021/388 E. - 2021/383 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/11/2021
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: İtiraz edenler vekili itiraz dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine verilen ihtiyati haciz kararı neticesinde İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında kaydının yapıldığını, akabinde talimat yolu ile Van ... İcra Dairesi ... Talimat numarası ile müvekkili iş yerine hacze gelindiğini, ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkemenin tarafların ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi olan Van Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, Mahkemenin yetkisiz olduğunu, dayanak çekin karşılığının bankada depo edilmiş olduğunu, karşılıksız olmadığını, ihtiyati haczi gerektirecek bir durum olmadığını beyanla ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili karşı beyanında özetle; Müvekkilinin davaya konu çeki usul ve yasaya uygun şekilde ciro yoluyla iktisap etmiş olduğundan iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, itiraz eden borçlunun Mahkemenin yetkisine olan itirazlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, TBK 89.md gereğince alacaklı müvekkilinin yerleşim yerinin yetkili hale geldiğini, yetkili mahkemelerin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli son meşru hamil sıfatıyla işbu çeki icra takibine ve ihtiyati haciz istemine konu etmesinde hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığını, Mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, borçlunun ihtiyati haczi kararına itirazlarının İİK 265.md gereği reddi gerektiğini beyanla yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; "İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Ltd. Şti.'nin adresinin muhatap banka şubesinin ve dayanak çekin keşide yerinin Van olduğu, diğer borçlu adreslerinin de Mahkememiz yargı sınırlarında bulunmadığı, yukarıda açıkça izah edilen nedenlerle de, TBK 89.maddesinin ve yetkiye ilişkin faktoring sözleşmesinde yer alan düzenlemenin somut olayda uygulanma imkanın bulunmadığı, borçlunun seçim hakkını yerleşim yeri adresi yönüyle kullandığı ve itirazının yerinde olduğu sonuç ve vicdani kanaatine ulaşılarak, mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının itiraz eden borçlu yönünden kaldırılmasına" karar verilmiştir. İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; 1-Davaya konu ihtiyati haciz kararının İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından tatbik edildiğini, iş bu icra dosya borcunun, borçlular tarafından icra dosyasına yatırıldığını ve dosyanın infaz olduğunu, borçlular hakkında tatbik edilen tüm hacizlerin fek edilmek suretiyle kaldırıldığını ve dosya kaydının UYAP sisteminde kapatıldığını, mahkemece de takdir edileceği üzere, davacı/ borçlular tarafından dosya borcu ödendiğinden ve tatbik edilen hacizler fek edilip dosya kaydı kapatıldığından, davacıların işbu itirazlarının konusuz kaldığını, izah edilen nedenlerle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini yerel mahkemeden talep ettiklerini, yerel mahkemece konusuz kalan itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, esasa girilerek itirazın kabulüne karar verilmesinin isabetli olmadığını, istinaf incelemesi sonucu işbu kararın kaldırılması gerektiğini, 2- Müvekkilinin, davaya konu çeki usul ve yasaya uygun şekilde ciro yoluyla iktisap etmiş olup iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, 3- İtiraz eden borçlunun, mahkemenin yetkisine olan itirazlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, TBK md 89 gereğince, alacaklı müvekkilinin yerleşim yerinin yetkili hale geldiğini, yetkili mahkemelerin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, 4-Davacı borçlu her ne kadar davaya konu icra takibinde yetkiye itiraz etmişse de; takibe konu çekin muhatap bankaya ibraz edilmesinden sonra götürülecek borç haline dönüşeceğini, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksızdır işlemi gören çeklere dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine başvuracak alacaklılar TBK md 89/1 gereğince kendi yerleşim yeri icra müdürlüklerinde de icra takibine başvurabileceklerini, izah olunan nedenlerle davacı keşideci borçlunun yetkiye itirazlarının reddi gerektiğini, yetkili mahkemelerin müvekkilin yerleşim yerinin bulunduğu İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, 5- Müvekkilinin iyi niyetli son meşru hamil sıfatıyla işbu çeki icra takibine ve ihtiyati haciz istemine konu etmesinde hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığını, 6-İtiraz eden borçlunun, borçlunun banka hesabında çekin karşılığının bulunduğunu iddia ettiğini, çekin alonj kısmı incelendiğinde, muhatap banka tarafından yalnızca ödemeden men yasağı kararı olduğundan işlem yapılamadığı hususunun derç edildiği , çekin karşılığı olduğuna dair bir ibarenin yer almadığının görüleceğini, borçlu tarafın, bu iddialarını hiçbir belge ya da delil ile ispatlayamadığını, 7- Borçlunun itiraz nedenlerinin İİK md 265 'de sayılan itiraz nedenlerinden olmadığını, borçlunun, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebileceğini, borçlunun itiraz dilekçesi incelendiğinde yetki itirazının olmadığının ve ihtiyati haczin dayandığı sebeplere ilişkin bir beyanda ya da itirazda bulunmadığının anlaşıldığını, belirterek, bu nedenlerle İstinaf talebinin kabulü ile İstanbul 8 Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/388 D.iş ve 2021/383 K. ve 19/08/2021 tarihli ek kararının ortadan kaldırılmasına, haksız ve kötü niyetli itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, ihtiyati haczin kaldırılmasına dair İstanbul 8 Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/388 D.iş ve 2021/383 K. ve 19/08/2021 tarihli ek kararının ortadan kaldırılması talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesinin 2021/388 D.İş, 2021/383 Karar ve 08/06/2021 tarihli değişik iş kararı ile borçlular aleyhine 20.000,00 TL üzerinden %15 teminatla ihtiyati haciz kararı verilmiştir. Borçlu ... Ltd. Şti. Vekilinin, ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkemenin tarafların ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi olan Van Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, Mahkemenin yetkisiz olduğunu, dayanak çekin karşılığının bankada depo edilmiş olduğunu, karşılıksız olmadığını, ihtiyati haczi gerektirecek bir durum olmadığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılması talepli itirazı üzerine, ilk derece mahkemesince, ihtiyati hacze yapılan itirazın usulune uygun ve yerinde olduğu gerekçesiyle 19/08/2021 tarihli ek kararıyla, ihtiyati haciz kararının itiraz eden borçlu yönünden kaldırılmasına karar verilmiş, iş bu karar alacaklı vekilince istinaf edilmiştir.Alacaklının dava konusu çeki bankaya ibraz ettiği,... A.Ş. İstanbul Kurumsal Şubesi tarafından karşılıksızdır kaşesi vurulduğu, bunun üzerine alacaklı vekilinin başvurusu üzerine mahkemece, 2021/388 D.İş Esas, 2021/383 Karar ve 08/06/2021 tarihli değişik iş karar evrakı ile borçlular aleyhine 20.000,00 TL üzerinden %15 teminatla ihtiyati haciz kararı verildiği, yapılan yetki itirazı üzerine aynı mahkemenin ek kararla yetki itirazını kabul ettiği ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına mahkemenin yetkisizliğine karar verildiği, uyuşmazlığın, çekin ibrazıyla birlikte yetkili mahkemenin kim olacağı, borcun icra dairesine ödenip ödenmediği, talebin konusuz kalıp kalmadığına ilişkindir. Öncelikle, alacaklı vekilinin beyanı karşısında, davaya konu ihtiyati haciz kararının İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasında, dosya borcunun, borçlular tarafından dosyaya yatırılıp yatırılmadığı, borçlular hakkında tatbik edilen tüm hacizlerin fek edilmek suretiyle kaldırılıp kaldırılmadığı, dosya kaydının UYAP sisteminde kapatılıp kapatılmadığı araştırılmalı, borçlular tarafından dosya borcunun ödendiği ve uygulanan hacizlerin kaldırılıp dosya kaydının kapatıldığının anlaşılması halinde, davacıların itirazlarının konusuz kalacağı gözetilerek konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekeceğinden alacaklı vekilinin bu istinaf sebebinin yerinde olduğu görülmektedir. İcra takibinin devam ettiğinin anlaşılması halinde ise, 2004 Sayılı İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. Bu itibarla, Mahkemece, ihtiyati hacze konu çekin ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, ayrıca alacaklının kendi yerleşim yeri mahkemesinden talepte bulunduğu gözetilerek talep konusu çek yönünden ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan sebeplerle ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, dosyanın Mahkemece verilen 2021/388 D.iş E. ve 2021/383 K. ve 19/08/2021 tarihli ek kararının, mahkemece icra dosyasında takibin devam edip etmediği yukarıda açıklandığı şekilde araştırılarak duruma göre borcun ödendiği, hacizlerin kaldırıldığı ve dosyanın kapatıldığının anlaşılması halinde, konusuz kalan talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, ya da icra takibinin devam ettiğinin görülmesi halinde de, ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi için kararın, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, 2- İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/08/2021 tarih ve 2021/388 D.iş 2021/383 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran talep eden tarafından peşin olarak yatırılan 118,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine, 5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6- İstinaf yasa yoluna başvuran talep eden tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. ve 362/1/g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 18/11/2021