T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/409
KARAR NO: 2021/726
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/07/2017
NUMARASI: 2016/93 E. 2017/636 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleş. Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/06/2021
6100 sayılı HMK'nın 352.maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Bayi olarak davalı ile 18.09.2010 tarihinde 5 yıllık akaryakıt alım-satımına ilişkin sözleşme imzalandığını, daha sonra ... ve ... başlığını taşıyan ek protokollerin de 18.09.2010 tarihinde imzalandığını, kredili akaryakıt alımı için DBS (direk broçlanma sistemi) hesabı açtırdığını, ancak sözleşmenin 19.09.2015 tarihinde sona erdiğini, sözleşmenin sona ermesinden bir ay kadar sonra davalı şirket tarafından davacının DBS hesabından 93.741,41 TL'nin haksız yere kesildiğini, akaryakıt alımı dışında her ne sebep adı altında olursa olsun para çekilmesinin mümkün olmadığını, haksız olarak çekilen paranın iadesi için noterlikçe ihtarname çekildiğini, davalı tarafın ihtarnameye her hangi bir cevap vermediğini, yapılan kesintinin ariyet alacağı sebebiyle yapıldığını öğrendiklerini, taraflar arasında yapılan protokolün 14.maddesi gereğince tarafların ibralaştıklarını beyan ederek, 20.10.2015 tarihinde 33.630,00 TL ve 37.988,46 TL, 21.10.2015 tarihinde ise 22.122,95 TL olmak üzere toplamda 93.741,41 TL olarak yapılan haksız kesintinin ihtirnamenin tebliği tarihinden itiaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı tarafın DBS hesabının sadece kredili akaryakıt ürünü alımı için değil, doğmuş ve doğacak tüm borçlar için açıldığını, müvekkilinin tüm alacağını bu hesaptan tahsil ettiğini, dava dışı ... A.Ş. tarafından davaya ariyet olarak verilen ekipmanların davacı tarafından iade edilmediğini, bu ekipmanların davacıya fatura edildiğini, faturadan doğan alacakların dava dışı şirket tarafından iki adet temlik sözleşmesi ile davalı şirkete temlik edildiğini, davacının iddiasının aksine, davacının dayandığı protokollerde dava dışı ... A.Ş.'nin taraf olmadığını, taraf olmadığı bir konuda haklarından vazgeçmesinin sözkonusu olmadığını, VIU ünite bedellerinin ise protokolde yer almadığını, temerrüdün gerçekleşmemesi nedeniyle faiz talebinin yerinde olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; ''Dava dışı ... A.Ş. tarafından davacıya ariyet olarak verilen ekipmanların davacı tarafından iade edilmediği iddiası ile davacıya 20.10.2015 tarihli 33.630,00.-TL ile 37,988,46,-71. lik faturaların düzenlendiği, akabinde dava dışı şirketin doğan alacaklarını 20.10.2015 tarihli temlik sözleşmeleri ile davalıya temlik ettiği, davalı tarafından davacıya 15.10.2015 tarihli 22.122,95.-TL'lik V1U Ünite Bedeli açıklamalı faturanın düzenlenmiş olduğu, bu faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının tespit edildiği, dosyada mevcut 02.11.2015 tarihli teslim tutanağı ile davacının VIU ünitelerini davalıya teslim ettiği, bu kapsamda davacının davalı tarafından DBS hesabından çekilen 22.122,9.5-TL.lık bu tutarı davalıdan talep edebileceği, yine davalı tarafından davacının DBS hesabından 20.10.2015 tarihinde tahsil edilen 33.630,00.-TL ile 37.988,46.-TL'lik. tutarın dava dışı ... A.Ş. tarafından davacıya teslim edilen ariyetlere ilişkin olduğu, ancak dava dışı ... tarafından davacıya teslim edilen ariyetler ile davalı tarafından 09.10.2015 tarihli faturalar ile teslim edilen ariyetlerin aynı olmadığı ve ayrıca bu faturaların davacı tarafından ödendiği, davacının davalı tarafından teslim edilen ariyetlere ilişkin olarak herhangi bir borcunun olmadığı, dava dışı temlik eden ... A.Ş tarafından davacının ibra edildiği gerekçeleriyle, davanın kabulüne, 93.741,41TL'nin 18.12.2015 tamerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine'' karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Davacının ... A.Ş. tarafından kendisine teslim edilen ve iadesi gerçekleşmemiş 20.10.2015 tarihli 37.988,46 TL ve 33.630,00 TL meblağlı faturalara konu ekipmanları iade etmediğini, bedellerini de ödemediğini, Mahkeme kararında yer alan "... tarafından davacıya teslim edilen ariyetler ile davalı tarafından 09/10/2015 tarihli faturalar ile teslim edilen ariyetlerin aynı olmaması" hususunun davanın kabulüne değil, ancak reddine gerekçe olabileceğini, bu nedenle gerekçenin kendi içerisinde çelişkili olduğunu, Davacının dayandığı Protokoller'de dava dışı ... A.Ş.'nin taraf olmadığını, dolayısı ile ...'ın taraf olmadığı bir protokol ile haklarından vazgeçtiği ve davacı tarafı ibra ettiğinin kabulünün hatalı olduğunu, Davacı tarafından iade edilmeyen VIU Ünitelerin bedelini içeren 15.10.2015 tarihli 22.122,95 TL meblağlı fatura nedeniyle davalının alacaklı olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, davalı tarafça haksız olarak tahsil edildiği iddia edilen ve üç ayrı faturanın (20.10.2015 tarihli 33.630,00 TL ve 37,988,46 TL ile 15.10.2015 tarihli 22.122,95 TL bedelli) toplamını oluşturan 93.741,41 TL'nin davalıdan tahsili istemine yönelik alacak davasıdır. Davacı, davalı ile yapmış oldukları bayilik sözleşmesi kapsamında kredili akaryakıt alımı için açtırmış olduğu DBS (direk borçlanma sistemi) hesabından, sözleşmenin sona ermesinden sonra haksız yere kesinti yapıldığını iddia etmiş, davalı ise; yapılan kesintinin, dava dışı ... A.Ş. tarafından davacıya ariyet olarak olarak verilen malzeme ve ekipmanların teslim edilmemesi nedeniyle düzenlenen faturalardan kaynaklı alacağı temlik aldıklarını, yapılan tahsilatın dayanaksız olmadığını savunmuştur. Yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan ek raporda; ... A.Ş. tarafından davacıya teslim edilen ariyetler ile davalı tarafından 09.10.2015 tarihli faturalar ile teslim edilen ariyetlerin aynı olmadığı, davacı tarafından bu faturaların ödendiği, davacının teslim edilen ariyetlerle ilgili bir borcunun bulunmadığı tespitlerinde bulunulmuş, Mahkemece bu değerlendirme hükme esas alınmış, ayrıca ... A.Ş. tarafından davacının ibra edildiği kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de; dava konusunun dava dışı ... A.Ş. Tarafından davacı adına düzenlenen ve iki adet temlik sözleşmesi ile davalıya temlik edildiğinde tereddüt bulunmayan 20.10.2015 tarihli 33.630,00 TL ve 37,988,46 TL bedelli faturalar ile VIU ünite bedeli adına düzenlenen 15.10.2015 tarihli 22.122,95 TL bedelli toplamda üç adet faturadan ibaret olduğu şüphesizdir. Ancak ne var ki bilirkişi heyetince, ... A.Ş. tarafından davacıya teslim edilen ariyetler ile davacı tarafından 09.10.2015 tarihli faturalar ile teslim edilen ariyetlerin aynı olmadığı tespit edilmiş olmasına, 09.10.2015 tarihli faturaların davanın konusu olmamasına ve bu kabule göre, davacının, kendisine teslim edilen ariyetleri iade ettiğinin ispat edilemediği sonucuna varılacak olmasına rağmen davalı tarafından yapılan kesintinin haksız olduğu kanââtiyle karar verilmesi hatalı ve çelişkili görülmüştür. Diğer yandan Mahkemece, davacının ... A.Ş. tarafından ibra edildiği kabul edilmesine rağmen, hangi delillere göre sonuca ulaşıldığının karar yerinde belirtilmediği, dava dışı ... A.Ş.'nin, taraflar arasında yapılan protokole taraf olmadığı, protokolün ibra ile ilgili hükümlerinin dava dışı ... A.Ş. açısından bağlayıcı olup olmadığı hususlarının yine karar yerinde tartışılmadığı görülmüştür. Mahkemece yapılacak iş, dosyanın önceki bilirkişi heyetinden farklı bir bilirkişi heyetine tevdi ile; 20.10.2015 tarihli 33.630,00 TL ve 37,988,46 TL bedelli faturalar ile VIU ünite bedeli adına düzenlenen 15.10.2015 tarihli 22.122,95 TL bedelli faturaların içeriğini oluşturan malzeme ve ekipmanların nelerden ibaret olduğu, faturalar içeriğindeki malzemeler ile davacı tarafça teslim edildiği iddia edilen malzemelerin örtüşüp ötüşmediği, söz konusu bu faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususlarında rapor aldırıldıktan sonra davacı tarafça teslim edildiği iddia olunan malzemelerin, davalının teslim edilmediğini iddia ettiği malzemelerle aynı malzemeler olmadığı sonucuna varılması halinde teslim hususunun davacı tarafça ispat edilemediği dikkate alınarak fatura tutarlarına itibar edilmesi halinde varılacak sonuca göre karar verilmesi, dava dışı temlik eden ... A.Ş.'nin, taraflar arasında yapılan protokole taraf olmaması nedeniyle protokolün ibra ile ilgili hükümlerinin dava dışı ... A.Ş. açısından bağlayıcı olup olmadığı hususlarının karar yerinde tartışılması sonucunda varılacak sonuca göre karar verilmesidir. Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a/6. maddesi gereğince davalının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, 2- İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/07/2017 tarih ve 2016/93 E. 2017/636 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- Davalı tarafça tehiri icra talebi yönünden Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasına yatırılmış bulunan 150.000,00 TL bedelli teminat mektubunun 2004 Sayılı İİK'nun 36/5. maddesi gereğince yatıran davalı tarafa talebi ve isteği halinde iadesine, 5- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan 1631,40 TL istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine İADESİNE, 6- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 7- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 17/06/2021