T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/211
KARAR NO: 2021/431
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 14/10/2016
NUMARASI: 2014/731 E. 2016/749 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ : 15/04/2021
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili ile davalı arasında Afyon ili, ... İlçesi, ... Köyü, ... Mevkii ... parselde tapuya kayıtlı olan taşınmaz için Emirdağı Tapu Sicil Müdürlüğü nezdinde 15.01.2008 tarihli ... yevmiye noIu 15 yıl süreli 45.000,00 TL bedelli intifa sözleşmesi ve intifa resmi senedi düzenlendiğini, Rekabet Kurulu Kararı sonrası 15 yıl olan intifa süresinin 5 yıla indirgenmesi sonucu, 05.07.2013 tarihinde müvekkiline gönderilen yetki belgesi sonrasında sözleşmenin sona erdirildiğini, intifa hakkının tapuda terkin edilinceye kadar geçen dönem için hesaplanan bedelin ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin iyi niyetli olarak sadece kullanılan süreye isabet eden tutarı talep ettiğini, intifa hakkının tesis tarihi olan 15.01.2008 ile 25.05.2008 tarihi arasındaki intifa bedelinin 16.125,00 TL olup, davalı tarafça ödenmediğinden Üsküdar .... Noterliği'nin 23.05.2013 tarih ve ... yevmiye noIu ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtara rağmen bedelin ödememesi üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası icra takibi başlatıldığını, davalı takibe haksız itiraz ettiğinden takibin durduğunu, itirazın iptaline, kötü niyetli itiraz sebebiyle davalının % 20"den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Müvekkilinin 5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, taraflar arasında 10.12.2007 tarihinde bayilik protokolü ile 14.01.2008 talihinde 5 yıl süreli akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesi akdedildiğini, bayilik protokolünün 3.maddesi uyarınca davacı tarafından Afyonkarahisar ili, ... İlçesi, ... Köyü, ... mevkii, ... Pafta ve ... Parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde Turkuaz Şirketi lehine 15 yıl süreli intifa hakkı ile 1.000.000 TL bedelli ipotek tesis edilmesi ve 150.000 TL tutarlı banka teminat mektubu verilmesinin, protokolün 5.maddesi uyarınca davacı tarafından 3.maddede belirtilen teminatların verilmesi ve intifa hakkının tesis edilmesi halinde, davacıya 150.000 TL nakit hibe ile 250.000 TL tutarında akaryakıt hibesi verilmesinin taahhüt edildiğini, Emirdağ Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 15.01.2008 tarihli ... yevmiye no.lu resmi senedi ile 15 yıl süreli intifa hakkı ve 15.01.2008 tarih ve 123 yevmiyeli resmi senedi ile ipotek tesis edilerek, 150.000 TL tutarında banka teminat mektubunun müvekkiline verildiğini, protokolün 15.maddesi uyarınca davacı bayi tarafından davalı şirkete banka teminat mektubu masraf bedeli 3.000,00 TL, İpotek ve intifa masraf bedeli 11.867,60 TL olmak üzere toplam 14.867,60 TL bedelli 16.07.2008 tarihli ve 351 numaralı fatura keşide edildiğini ve fatura karşılığında davalının davacı bayiye 20.08.2008 tarihinde 5704 litre akaryakıt verdiğini, bayilik sözleşme süresinin sona ermesi sebebiyle, 14.01.2013 tarihinde yenilendiğini, protokol ve bayilik sözleşmelerinde müvekkili tarafından davacıya 45.000,00 TL intifa bedeli ödeneceğine dair taahhüdün bulunmadığını, müvekkilinin davacıya İntifa ile ilgili tek ödeme yükümlülüğünün intifa senedi işlemi masrafları karşılığı akaryakıt verilmesi olduğunu, müvekkili tarafından protokol uyarınca toplam 400.000,00 TL tutarında hibe ödemesi ve toplam 14.867,60 TL tutarındaki masraf ödemesinin davacı şirkete yapıldığını, bu suretle yükümlülüğün yerine getirildiğini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun olan davanın reddine, takibin iptaline, davacının takipte haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle red olunan kısmın %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesince; "Davanın, taraflar arasında yapılan intifa hakkı sözleşmesinden kaynaklanan ve intifa resmi senedi düzenlenmesi nedeni ile 15 yıllık süre için 45.000,00 TL olarak öngörülen intifa bedelinden bayilik süresinin 5 yıla indirilmesi sonucu 15/01/2008-25/05/2008 dönemi intifa bedeli 16.125,00 TL asıl alacak 16.271,57 TL işlemiş faiz ki toplam 32.396.57 TL tutarındaki alacağın takip tarihinden itibaren faizi, icra giderleri, avukatlık ücreti ile tahsili için İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nde 31.05.2013 tarihinde başlatılan ... Esas sayılı icra takibinde, ödeme emrinin 01.07.2013 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 04.07.2013 tarihli itirazı üzerine takibin durduğu ve davanın yasal süre içinde açıldığı, tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan inceleme sonucu; davalı tarafından davacıya Petrol İstasyonu işletme bayiliği verilirken Afyon Karahisar ... İlçesi ... Köyü yeni Yer mevkiinde kain ... parsel nolu taşınmazda petrol istasyonu ve tesislerin tamamı için davalı lehine 45.000,00 TL bedel ile intifa hakkı tesis edildiği, ancak intifa hakkı tesisinde belirlenen bedelin davacı tarafından davalıya ödendiğine dair her 2 taraf ticari defterlerinde herhangi bir kayıt bulunmadığı, intifa hakkı sözleşmesinde belirlenen bu tutarın sözleşme bedeli olarak yazılmış olduğu, 14/01/2008 tarihli bu sözleşmede davalının davacıya 45.000,00 TL ödemesine veya davacının davalıdan 45.000,00 TL aldığına/alacağına dair bir beyan ve bilgi de bulunmadığı tespit edildiğinden,İntifa hakkı sözleşmesinde belirlenen 45.000,00 TL bedelin davalı lehine intifa hakkı tesisi ile ilgili olduğu, davacının, davalıdan 15 yıl süre ile yapılan bayilik sözleşmesi süresince petrol ürünleri alım satımı ile ilgili olarak davalının davacıyı müşteri -bayi olarak kendisine bağladığı, davalıdan herhangi bir bedel tahsil etmediği, aksine bayi olarak petrol istasyonu açan davacıya bayilik sözleşmesi ile yatırım bedeli verdiği sabit olup, her 2 taraf ticari defter kayıtları ile kanıtlanamadığı gibi davacının, davalı ... AŞ ye intifa hakkı sözleşmesi uyarınca iddia ettiği üzere 45.000,00 TL ödeme yaptığına dair bir makbuz, dekont ibraz etmemesi nedeni ile kanıtlanamayan davanın reddine" karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesi ile; Emirdağ Tapu Sicil Müdürlüğü'nde düzenlenen 15/01/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile ... İlçesi, ... Köyü Yeniyer Mevkiinde kain ... parsel numaralı taşınmazda 15 yıl süreli ve 45.000,00 YTL bedelli intifa sözleşmesi imzalanarak intifa resmi senedi düzenlendiğini, davalı taraftan kullandıkları süreye ilişkin intifa bedeli talep edildiğini, intifa bedelinin ödenmesi gerektiğini kanıtlama yükümlülüğünün davacı tarafa, intifa hakkını kullanan davalı taraf olduğundan, ödendiğini kanıtlama yükümlülüğünün davalı tarafa ait olduğunu, intifa bedelinin sözleşmede ve resmi akitte açıkça belirlendiğinden, intifa hakkı ödenmesi gerektiğini kanıtladıklarını, davalı tarafın ikrarı ve tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi ile davalı tarafça intifa bedelinin ödenmediği tespit edilmesine rağmen, kanıtlanmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin dosya kapsamına aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasını, davanın kabulü ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK)355. Maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Taraflar arasındaki 10/12/2007 tarihli "Bayilik Protokolü" ile bayilik ilişkisinin başladığı, 14/01/2008 tarihli "Akaryakıt İstasyonu Çalıştırma Sözleşmesi" düzenlendiği, 5 yıl süreli sözleşme ve protokoldeki süre sonunda 20/05/2013 tarihinde 5 yıl süreli "Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi" akdedildiği, 05/07/2013 tarihli Rekabet Kurulu Kararları neticesinde gönderilen vekaletname ile sona erdiği tespit edilmiştir.Taraflar arasındaki "Bayi Protokolünün" 5.maddesinde; ..., bayi adına yukarıda belirtilen intifa, ipotek ve teminat mektubunun alımını ve akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesini imzalamasını müteakip, KDV dahil 150.000,00 TL nakit, bayilik lisansının yayınlanması ile istasyonun faaliyete girmesini müteakip, bayiye aylık taahhütleri paralelind, bir bayi alımına karşılık bir hibe olmak üzere KDV dahil 250.000,00 TL bedelli motorin cinsi akaryakıt hibesi verecektir, düzenlemesine yer verildiği, intifa hakkı sözleşmesinin "sözleşme konusu ve amacı" bölümünde; ... parsel numaralı taşınmaz üzerinde kurulu bulunan tesislerin tamamı üzerinde ... lehine 45.000,00 TL bedelle 1. derecede 1.sıradan 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmesi, istasyonda münhasıran ... mallarının satılmasını teminden ibarettir...bayilik sözleşmesinin ayrılmaz bir cüzüdür, düzenlemesinin bulunduğu tespit edilmiştir.Taraflar arasında 14/01/2008 tarihli intifa hakkı tesisi sözleşmesi uyarınca; intifa veren, bayilik hakkına malzeme hakkına hangi isim altında olursa olsun kendisine kullandırılan her türlü krediye veya ... karşı oluşacak herhangi bir borcuna karşılık olmak üzere Afyonkarahisar ili, ... İlçesi, ... Köyü, ... mevkii, ... Pafta ve ... Parselde kayıtlı taşınmazın istasyon ve tesisler üzerinde ... Şirketi lehine 45.000,00 TL bedelle 15 yıl süreli intifa hakkı tesis etmeyi kabul ve taahhüt ettiği, 15/01/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain ... parsel numaralı taşınmazda 15 yıl süreli ve 45.000,00 YTL bedelli intifa hakkı tesis edildiği, 19/07/2013 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile intifa hakkının terkin edildiği tespit edilmiştir. Davacının Üsküdar .... Noterliği'nin 23.05.2013 tarih ve ... yevmiye noIu ihtarnamesi ile bayilik sözleşmesinin 20/05/2013 tarihinde kendiliğinden sona erdiğini, bayilik sözleşmesi uyarınca ariyet olarak verilen tüm demirbaşların teslim alınmak üzere ihtar tebliğinden itibaren 15 gün içinde hazır edilmesini, bayilik sözleşmesini teminen verilmiş olan 150.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun iadesini, ... Parselde kayıtlı 15/01/2008 tarihli ... yevmiyeli 1.000.000,00 TL tutarlı ipoteğin çözülmesini, aynı tarih ve ... yevmiyeli intifa hakkının kaldırılmasını, intifa süresine isabet eden 16.125,00 TL intifa bedelinin tebliğden itibaren 3 gün içinde ödenmesini istediği görülmüştür. Davacı tarafça, davalı aleyhine, aralarındaki intifa hakkı sözleşmesinden kaynaklanan intifa resmi senedi ile 15 yıllık süre için 45.000,00 TL olarak öngörülen intifa bedelinden bayilik süresinin 5 yıla indirilmesi sonucu 15/01/2008-25/05/2008 dönemi intifa bedeli ihtara rağmen ödenmediğinden bahisle 16.125,00 TL asıl alacak 16.271,57 TL işlemiş faiz toplamı 32.396,57 TL tutarındaki alacağın tahsili için 31.05.2013 tarihinde, İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyası ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin 01.07.2013 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 04.07.2013 tarihli itirazı üzerine takibin durduğu ve davanın yasal süre içinde açıldığı tespit edilmiştir. Davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporundan, davacı ... San. Tic. Ltd. Şti. nin, ....'den fatura karşılığı mal alıp, fatura tutarlarını ödediği, davalı şirketin davacı şirkete intifa sözleşmesi yada resmi senet ödemesine rastlanmadığı, davalı ticari defterleri üzerinde yaptırılan incelemede, VUK hükümlerine ve mevzuata uygun tutulduğu, ticari defterlerin birbirini teyit ettiği, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 ve 2014 yılı defterlerinin davalı lehine delil vasfının bulunduğu, davalının kayıtlarına göre, davacıdan takip tarihi itibarı ile 7.350,79 TL tutarında alacaklı olduğu, taraflar arasında 15 yıllık intifa süresi için 45.000,00 TL bedel ile intifa sözleşmesi akdedildiği, ödeme şekli konusunda açıklık bulunmadığı, davacının davalıdan intifa sözleşmesi uyarınca alacağı olmadığının tespit edildiği görülmüştür.Davacı taraf, intifa hakkının 15 yıl için tesis edilmesine rağmen, süre dolmadan Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi sona erdiğinden bahisle kalan süre için intifa bedeli talep etmektedir.Taraflar arasında bayilik ilişkisinin başladığı, 10/12/2007 tarihli "Bayilik Protokolü" ile 14/01/2008 tarihli "Akaryakıt İstasyonu Çalıştırma Sözleşmesi" ve 20/05/2013 tarihinde yenilenen "Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi"nde tesis edilen intifa hakkı sebebiyle davacı tarafa intifa bedeli ödeneceğine ilişkin hüküm bulunmadığı, tarafların ticari defterlerinde ticari ilişki süresince intifa hakkı ödendiğine dair kayıt olmadığı, "Bayi Protokolünün" 5. maddesindeki ..., bayi adına yukarıda belirtilen intifa, ipotek ve teminat mektubunun alımını ve akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesini imzalaması müteakip, KDV dahil 150.000,00 TL nakit, bayilik lisansının yayınlanması ile istasyonun faaliyete girmesini müteakip, bayiye aylık taahhütleri paralelinde bir bayi alımına karşılık bir hibe olmak üzere KDV dahil 250.000,00 TL bedelli motorin cinsi akaryakıt hibesi vereceği düzenlemesi uyarınca davalının, 20/02/2008 tarihinde 141/Giden Havale/ ... Petrol 50.000,00 TL, 26/02/2008 tarihinde 152/Giden Havale/ ... Petrol 50.000,00 TL, 03/03/2008 tarihinde 161/Giden Havale/ Aydınlar Petrol 50.000,00 TL ki toplam 150.000,00 TL nakit hibe yaptığı, 19/11/2008 tarihinde 400.000,00 TL ters virman yapmak suretiyle davacının borcunu silmek suretiyle 5. maddedeki taahhüdünü yerine getirdiği, ayrıca 16/07/2008 tarihinde 14.867,60 TL ipotek tesisinde davacı tarafça ödenen masraf bedelinin de, davalı tarafça, kesilen fatura karşılığı davacı tarafa ödendiği, sözleşme ve protokoller ile bilirkişi raporunun incelenmesinden tespit edilmiştir. İntifa hakkı sözleşmesinin "sözleşme konusu ve amacı" bölümünde; ... parsel numaralı taşınmaz üzerinde kurulu bulunan tesislerin tamamı üzerinde ... lehine 45.000,00 TL bedelle 1. derecede 1.sıradan 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmesinin, istasyonda münhasıran ... mallarının satılmasını teminden ibarettir...bayilik sözleşmesinin ayrılmaz bir cüzüdür, düzenlemesi ve "Bayi Protokolünün" 5. Maddesindeki davalı ...'ün taahhüdü birlikte değerlendirildiğinde, intifa hakkının davalı tarafça hibe edilmesi taahhüt edilen 150.000,00 TL nakit ve 250.000,00 TL tutarlı ürün bedeli ile ödenmesi karşılığı verildiği ve davalı tarafça bu taahhütlerin yerine getirildiği anlaşıldığından, davacı tarafın istinaf talebinin yerinde olmadığından reddi gerekmiştir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/10/2016 tarih ve 2014/731 E. 2016/749 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- Davacıdan alınması gerekli 59,30 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 27,90 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye GELİR KAYDINA, 3- Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5- Davacı tarafça yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde İADESİNE,6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 15/04/2021