T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1193 Esas
KARAR NO: 2023/617
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/05/2023
NUMARASI: 2023/342 E. -
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/07/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket yetkilisi ... tarafından 2022 yılı Kasım ayında devamlı olarak ticari ilişki içerisinde olduğu dava dışı ... Ticaret Ltd. Şti'nin alacağına mahsuben ... Kargo vasıtasıyla 3 adet çek gönderildiğini, ancak çeklerin kaybolduğunu, müvekkilinin çeklerin kaybolması sonrası, aralarındaki ticari ilişkiye de güvenerek dava dışı ... firmasına borcunu nakden ödemiş olup herhangi bir borcu bulunmadığını, Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/38 e. Sayılı dosya kapsamında çek iptali davası açıldığını ve söz konusu dosya kapsamında çekin ibrazında ödenmemesine yönelik ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı ... Sistemleri'nin, dava dışı ... Ticaret Ltd Şti'nin kaşesini sahte olarak yaptırıp, sahte imza ile üçüncü bir kişiye çeki devir ve temlik ettiğini, daha sonra dava dışı ..., ..., ... isimli şirketler vasıtasıyla ''iyiniyetli üçüncü şahıs'' görünümü kazanmak suretiyle çeki kötüniyetli olarak temlik ettiğini, çeki ciranta sıfatıyla cirolayan şirketlerin tamamı sahte ve paravan şirketler olup sadece ''iyiniyet görüntüsü'' sunmak amacıyla sahte ciro silsilesi oluşturulduğunu, davalı şirket ve diğer cirantaların (Yüceler hariç) çok sayıda insana ait çekleri kargo şirketleri vasıtasıyla çalarak büyük bir dolandırıcılık ağı kurduğunu, TTK 792 hükmü gereğince davalının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek müvekkilinin karşı yana borcunun bulunmadığının tespitine, bu kapsamda İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasında borçlu olmadığının, takibe dayanak senetlerin borçlusu bulunmadığının tespitine, çekin iadesine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... E sayılı dosyası kapsamında icranın tamemen eski hale iadesine, davalı tarafın kötüniyetli olması sebebiyle takibe konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, ayrıca İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasında ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmesinin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir. İstinaf başvurusuna konu karar: İlk Derece Mahkemesinin 26/05/2023 Tarihli Ara Kararı ile Mahkemece "... Dava, keşideci tarafından kambiyo senedine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. Davacı, dava dışı lehdar ... Ticaret Ltd. Şti ile olan ticari ilişkisi nedeni ile dava konusu çeki verdiğini kabul etmekte ve dava dışı lehdar ... Ticaret Ltd. Şti'nin imza ve kaşesinin sahteliğine dayanmaktadır. Davalı ... Ticaret Anonim Şirketi, dava konusu çeke ciro yoluyla hamil olmuştur. Görünüşe göre ilk ciro çekin lehdarı ... Ticaret Ltd. Şti imzası ile yapılmıştır. Davacı keşideci kendi imzasını inkar etmemektedir. Çek metnine göre ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmamaktadır. Davacı, dava dışı lehdara ödeme yaptığını ileri sürmüş ise de, keşideci ile lehdar arasındaki şahsi defilerin davalı hamile karşı ileri sürülebilmesi için davalı hamilin senedi iktisabında kötüniyetli olduğunun kanıtlanması gerekir. Dosya kapsamına, delil durumuna ve davalının kötüniyetli hamil olduğunun henüz yaklaşık olarak ispat edilmemiş olmasına göre davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine ..." gerekçesiyle talebin reddine karar vermiştir. İleri sürülen istinaf sebepleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dosya kapsamı incelendiğinde çekin arka yüzünde cirosu bulunan dava dışı ..., ..., ... ve davalı ... Sistemleri aleyhinde her birinin ayrı ayrı ve farklı müştekiler, farklı adliyelerden olmak üzere toplamda 50 civarında savcılık soruşturması bulunduğunu, Dosyaya sunulan delillerde görülen üzere soruşturmaların Resmi Evrakta Sahtecilik, Nitelikli Dolandırıcılık, Nitelikli Hırsızlık kapsamında yürütüldüğü ayrıca tüm dosyalarda çeklerin çalındığından bahisle lehtarın sahte kaşe ve sahte imzası ile çeklerin tedavül ettirildiği, daha sonra haklarında yüzlerce savcılık dosyası olan paravan şirketler vasıtasıyla ''iyiniyet görünümü'' oluşturmaya çalışıldığından yakınıldığını, Davalı şirket aleyhine sadece İstanbul Adliyesinde 208 adet menfi tespit- imzaya itiraz kapsamında çalıntı çeklerden kaynaklı hukuk davası açıldığın, İlgili dava dosyaları da incelendiğinde tamamında aynı ciro silsilesi yoluyla çeklerin tedavül etttirilip vatandaşların mağdur edildiğini, Deliller incelendiğinde davalının kötüniyetli, ağır kusurlu olduğu hususunda'' kesin ispat'' derecesinde delil sunulduğnu. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk DAİRESİ 2018/1227 e. Sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde yerel mahkemece yaklaşık ispatın sağlanmadığını bu nedenlerle ihtiyati tedbir talebinin reddinin karar verilmesi usule aykırı olduğu, davalının cebren dosya alacağını tahsil etmesi halinde telafisi güç ve imkansız zararların doğacağını, ciro silsilesi yoluyla tedavül ettirilip bir diğer paravan şirket olan Bervenge İsimli şirket aleyhine açılan İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/222 e. Sayılı dosyası kapsamında ihtiyati tedbir kararı verdiğini, bu nedenlerle İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/342 e. Sayılı dosyası kapsamında verilen ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... e. Sayılı icra dosyasında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ederek kararı istinaf etmiştir. Raporu hazırlayan üye hakimin tespitleri: Dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olup, davacı; dava konusu çekin sahte olarak düzenlendiğini,çek nedeniyle karşı yana borçlu olmadığını iddia etmiştir. Talep, İlk Derece Mahkemesince istinaf kanun yolu başvurusuna konu 19/07/2023 tarihli ve 2023/342 Esas No sayılı İİK'nun 72/3.maddesine göre icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik davacı talebinin reddine ilişkin ara kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi talebinden ibarettir. İİK’nun 72’nci maddesinin 2’nci ve 3’üncü fıkralarına göre, “İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.-İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.” Bu hükümde, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulabileceği, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesine giren paranın takip alacaklısına ödenmemesine karar verilebileceği öngörülmüştür. Menfi tespit davasının amacının belli bir borçtan dolayı borçlu bulunmadığına ilişkin kesin hüküm ve dolayısıyla kesin hukuki koruma temin etmek olduğu göz önüne alındığında, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi şeklindeki ihtiyati tedbirin, asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte bulunmadığı açıktır. Davacının menfi tespit davasındaki dava dilekçesindeki talepleri değerlendirildiğinde İİK nun 72/3 fıkrasıyla ilgili talebinin bulunduğu anlaşılmaktadır.Dosya kapsamına göre; davacı tarafa ve üçüncü şahıs ile dava dışı şirketlere karşı davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas Numaralı dosyası ile 28/02/2023 tarihli 250.000 TL bedelli çek ile ilgili kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, anılan takibe karşı davacı tarafından icra takibine konu edilen çek ile ilgili olarak çek iptali davası ikame edildiği, çekin sahteliğine ilişkin yapılan suç duyurusuna ilişkin soruşturmanın devam ettiği, davalı ve ciranta şirketler hakkında benzer sebepli pek çok davanın bulunduğu, ihtiyati tedbir kararının verilmesi için tam bir ispat aranmadığı, işbu davanın icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davası olması, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi için kesin bir ispat aranmayıp yaklaşık ispatın yeterli olduğunun kabul edilmesi nedeniyle ve incelenen bu aşamadaki mevcut derdest dava dosya kapsamına göre, İİK 72/3 maddesi gereğince davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü için yasaca aranan gerekli ve yaklaşık ispata yeterli koşulların bulunduğu sonucuna varıldığından, yukarıda açıklanan hususlar gereğince, davacının istinaf talebinin kabulüyle İlk Derece Mahkemesi ara kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince kaldırılmasına ancak tespit edilen eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacının tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, 2-İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19.07.2023 tarih, 2023/342 E. Sayılı ara kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 3-İhtiyati tedbir talep eden davacının İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KABULÜ ile; 2004 Sayılı İİK'nın 72/3. maddesi gereğince borçlu tarafından gecikmeden doğan zararları karşılamak ve toplam alacağın %15'i oranında nakdi veya süresiz kesin banka teminat mektubu karşılığında ihtiyati tedbir yoluyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas Numaralı takip dosyası yönünden icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine, 4-Teminat yatırıldığında tedbir gereğinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, 5-6100 sayılı HMK'nın 393/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 1 hafta içinde teminat yatırılmadığı takdirde ya da teminat yatırılsa bile aynı süre içinde kararın infazı için ilgili icra dairesine başvurulmadığı takdirde iş bu tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılmasına, 6-İstinaf yargılaması için alınması gereken 269,80 TL istinaf karar harcından davacının yatırdığı 179,90 TL.peşin istinaf harcının mahsubu ile bakiye 89,95 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 7-İstinaf yargılaması için talep eden davacı tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 179,90 TL peşin istinaf karar harcı, 69,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 741,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 9-6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi uyarınca kararın tebliği ve harç tahsil işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere 26/07/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.