T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1005 Esas
KARAR NO: 2023/740
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/05/2023 (Ara Karar)
NUMARASI: 2023/237 E.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/07/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/90 D.İş sayılı dosyasına verilen dilekçe ile ilgili Mahkemenin 22.03.2023 tarih ve 2023/90 D.İş sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılması talep edildiği görülmüştür. Davalı/ihtiyati haciz talep eden vekili Av. ...'ın 17.02.2023 tarihli dilekçesi özetle; Borçlunun müvekkiline vermiş olduğu ... Sincan Şubesine ait 10/03/2023 keşide tarihli ve ... seri numaralı 254.000,00 TL bedelli çek süresi içinde bankaya ibraz edildiğini, karşılığı olmadığı için arkasının yazdırıldığını, söz konusu çekin İstanbul ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edildiğini, açıklanan nedenlerle ve rehinle de teminat altına alınmamış olan alacağı için İİK'nun 257. Maddesinde aranılan şartların gerçekleştiğini, bu nedenle ihtiyati haciz isteme zorunluluğunun doğduğunu, alacağı karşılığında borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı/ihtiyati hacze itiraz eden vekili Av. ...'nin 01.02.2023 tarihli dilekçesi özetle; Müvekkil şirket ve diğer takip borçluları yönünden ihtiyati haciz kararı verilmiş ise de söz konusu ihtiyati haciz kararının müvekkil şirket yönünden kaldırılması gerektiğini, ihtiyati hacze konu edilen çekin müvekkil şirket tarafından ... lehine düzenlenip kargoya teslim edildiğini, kargo sürecinde çekin çalınması neticesinde ciro edilerek tedavüle sokulduğunu ve gerek ihtiyati haciz talebine gerekse kambiyo takibine konu edildiğini, müvekkil şirketin bütün banka hesaplarına taşınır taşınmaz bütün mallarına ihtiyati haciz konulması neticesinde tarafınca ihtiyati tedbir talepli olarak İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/237 Esas sayılı dosyasına alacağın %15 oranında teminat yatırıldığını ve İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına dosya borcunun tamamını karşılayan miktarın depo edildiğini, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/04/2023 tarihinde vermiş olduğu ara kararla takibin müvekkil şirket yönünden İİK 72/3 maddesi gereğince durdurulmasına karar verdiğini, müvekkil şirket ile alacaklı arasında hiç bir ticari ilişki bulunmadığını, bu itibarla mahkemece 22/03/2023 tarihinde verilen ihtiyati haciz kararının uygulanmasında hukuki yarar bulunmadığından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dosya Davacı/ihtiyati hacize itiraz eden vekili Av. ...'nun 01.02.2023 tarihli dilekçesi özetle; İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/90 D. İş sayılı ihtiyati haciz kararının taraflarına tebliğ edilmediğini, takibe konu çekin dava dışı keşideci ... tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili lehine düzenlenerek kargo yoluyla müvekkil ...'a gönderildiğini, ancak müvekkiline ulaşmadan kargoda çalındığını, müvekkilinin eline hiç geçmeyen çekte, müvekkili adına taklit edilen kaşe ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, davalı/alacaklının müvekkili tarafından hiçbir şekilde tanınmadığını, bu sebeple müvekkili aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının hukuka ve ilgili kanun hükmüne aykırı olduğunu, haksız ihtiyati haczin icrası sebebiyle müvekkilinin banka hesapları haciz konulduğunu, ticari faaliyetlerini yürütemeyen müvekkilinin son derecede zor durumda olduğunu, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz ettiklerinden davalar sonuçlanıncaya kadar alacaklının mahkememiz nezdindeki teminatı üzerine tedbir konularak teminatın alacaklıya iade edilmemesine karar verilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle, itirazlarının kabulü ile, müvekkili yönünden de ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, icra takibine itiraz etmeleri ve alacaklıya karşı çek iptal davası ve menfi tespit davası açmış olmaları nedeniyle itiraz ve davaları sonuçlanıncaya kadar teminatın tedbiren alacaklıya ödenmemesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa karşı yükletilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 02/05/2023 tarihli ara kararıyla; "Davalı hamil hakkında hırsızlık suçları nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği, bu durumda davalının ağır kusurlu olmadığını ve haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiği anlaşıldığından, talebin kabulü ile, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.04.2023 tarih 2023/90 D.İş sayılı ihtiyati haciz kararının itiraz eden ... Tic. Ltd. Şti. ve ... yönünden kaldırılmasına," karar verilmiştir. Davalı-ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; -İcra İflas Kanunu’nun 265.maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebeplerinin sınırlı olarak sayıldığını, buna göre ihtiyati hacze yalnızca ihtiyati haczin sebebi, yetki ve teminat bakımından itiraz edilebileceğini, ihtiyati haciz talebine itiraz edenin dilekçesi incelendiğinde İİK Madde 265'te sınırlı olarak sayılan sebeplerin bulunmadığını, ayrıca İİK madde 257 "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" hükmünü içerdiğini, bu madde hükmünden de anlaşılacağı üzere vadesi gelmiş ve bir rehin ile bağlanmamış olan alacaklar için ihtiyati haciz talebinin her zaman istenebileceğini, -Kabul anlamına gelmemekle beraber, çekin çalındığı iddiasının menfi tespit davasının konusu olduğunu, mahkemenin bu konudaki varsayımlarının ancak menfi tespit davasının konusunu oluşturmakta olup İhtiyati Hacze itirazın konusu kapsamında bulunmadığını, itiraza konu çek incelendiğinde ciro silsilesini kopuk olmadığını, müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, eğer çek çalıntı ise çekin çalıntı olduğu hususunu bilmesinin madden ve hukuken imkansız olduğunu, -Söz konusu çekin, müvekkiline ciro yolu ile geçtiğini, borçlu ile yetkili hamil arasında başka cirolar da bulunduğunu, çekte ciro silsilesinin düzgün olup ve müvekkilinin iyiniyetli çekte yetkili ve yasal hamil olduğunu, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/237 E, sayılı dosyasından verilen 02/05/2023 T ara kararın kaldırılmasına ve itirazın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. Davacı-ihtiyati hacze itiraz eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İki ayrı davacı yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiğini ancak davalı yanın, ara kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde davacılardan sadece ... San. Tic. Ltd. Şti. yönünden İstinaf yoluna başvurduğunu, istinaf başvuru dilekçesinde davacı taraf olarak sadece davalı şirketin olduğunu, diğer davacı müvekkili ... olmadığını, dolayısıyla müvekkili ... yönünden verilen ihtiyati haczin kaldırılması kararının, süresi içinde istinaf yoluna başvurulmadığı için kesinleştiğini, yine de müvekkilinin herhangi bir hak kaybına uğramaması adına istinafa cevap verdiklerini beyan etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK)355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava İİK 72. maddesine göre açılan menfi tespit davasıdır. Menfi tespit davası açılmadan önce, davacı aleyhine karşı taraf ... tarafından değişik iş dosyasıyla ihtiyati haciz isteminde bulunulduğu,, talebin önce kabulüne karar verildiği, Menfi tespit davasının açılmasıyla itiraz üzerine ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiği, kaldırılan karara karşı davalı tarafça ihtiyati haciz kararı verilmesi için istinaf isteminde bulunulduğu anlaşılmıştır. Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin kaldırılması kararına karşı ihtiyati haczin verilmesi talepli istinaf istemine ilişkindir. İİK'nun 257/1. fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
İİK'nun 258. maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür. İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder. İİK’nun 258. maddesi uyarınca alacak davası açılmadan önce talep edilen ihtiyati hacze, İİK'nun 50. maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. İİK'nun 50. maddesi ise HMK'nun yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapmıştır. Talep dayanağı çekin son hamil ... tarafından ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilen çekin ödeme yasağı nedeniyle tahsil edilemediği görülmüştür. Somut olayda ihtiyati haciz kararı, kambiyo senedine dayalı olarak verilmiştir. İtiraz eden vekili; dayanak çekin lehdara gönderilirken yolda çalındığını, ihtiyati haciz talep edenin yetkili hamil olmadığını, müvekkilinin kaçma ve mallarını kaçırma ihtimalinin bulunmadığını ileri sürmüş olup, bu itirazlar İİK'nun 265. maddesinde sınırlı olarak gösterilen itiraz sebeplerinden birini teşkil etmedikleri gibi, ihtiyati hacze itiraz yargılamasında değerlendirilebilecek hususlardan da değildir. Ayrıca dosyada davalı yönünden açılmış ve kesinleşmiş bir kararın da bulunmadığı anlaşılmıştır. Söz konusu çek hakkında çalındığı ve sahtecilik iddiasıyla soruşturma açılmış olması, ihtiyati haciz alacaklısının bu yönüyle yetkili hamil olmadığı ve çekin usulsüz bir şekilde sahte kaşe ve imza ile ciro edildiği iddiası yargılamayı gerektirip menfi tespit davasında ileri sürülebileceğinden muterizlerin itirazlarının İİK' nın 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı, dosyada mübrez talep dayanağı çek kapsamından, İİK'nun 257/1. ile İİK'nun 258 maddesinde aranan şartların mevcut olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu anlaşılmıştır. Bu nedenlerle ihtiyati haciz itirazına yönelik red kararı verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesi nedeniyle istinaf sebepleri yerinde görülmüştür. Mahkemece bu gerekçelerle ihtiyati hacze itirazının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi hatalı olmuştur. Davacı taraf her ne kadar kendileri yönünden istinaf isteminde bulunulmadığı iddiasında ise de, ara kararın istinaf edildiği, davacılar yönünden bir ayrım yapılmadığı, başlık kısmında davacı ismine yer verilmemesinin istinaf edilmediği gerekçesi olmayacağı anlaşılmıştır. Bu nedenle istinafa başvuran talep eden davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece Mahkemesinin itirazın kabulüne dair ek kararının kaldırılarak, ihtiyati hacze itirazın reddine kesin olmak üzere yeniden karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı talep eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, 2- İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/237 Esas sayılı dosyasından verilen 02/05/2023 tarihli ara kararın 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, 3- İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.04.2023 tarih 2023/90 D.iş sayılı kararı ile verilen ihtiyati haczin kabulüne dair karara ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... tarafından yapılan itirazın reddine, 4-İstinaf talebi kabul edildiğinden talep eden tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 5-Yargılama için talep eden tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 50,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 542,00 TL'nin ileride haksız çıkan taraftan tahsiline, 6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi uyarınca kararın tebliği ve harç tahsil işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına, 8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 2004 Sayılı İİK'nın 258/(3). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 06/07/2023