T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/955
KARAR NO: 2023/662
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/03/2023 (Ara Karar)
NUMARASI: 2023/50 E.
DAVANIN KONUSU: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 15/06/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili 23/01/2023 tarihli dilekçesinde özetle; Dava konusu menkul mallardan 2 adet otomatik bantlı baş kesme makinası, ... marka, 2022 model, model tipi :..., seri no: ...(1. makina) seri no: ... (2. makina), 1 adet direk kapmalı ... ayak blok kesim makinası, ... marka, model tipi: ..., seri no: ..., 2022 model, 1 adet direk kapmalı ... ayak blok kesim makinası, ... marka, model tipi: ..., 2022 model ,seri no: ..., 1 adet direk kapmalı ST 1800 4 ayak blok kesim makinası, ... marka, model tipi: ..., 2022 model, seri no: ... ve 1 adet direk kapmalı ... ayak blok kesim makinası, ... marka, model tipi: ..., 2022 model, seri no:... 'in tedbir yoluyla müvekkili şirket tarafından geri alındığını, dilekçe ekinde sunulan 17.02.2023 tarihli ekspertiz raporunda bu mallar için 2.700.000,00-TL olarak değer belirlendiğini, bu çerçevede bu dava ile iadesi talep edilen ve finansal kiralama konusu olan araç hakkında eksperitz raporunda belirtilen bedel olan 2.700.000,00-TL üzerinden mahkememize sunulacak teminat mektubu mukabilinde işbu araç hakkında müvekkili şirkete tasarruf yetkisi verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 24/02/2023 tarihli ara kararıyla; "Somut olayda davanın, finansal kiralamaya konu malın iadesine ilişkin olduğu, ihtiyati tedbir talep eden tarafından sunulan bilgi ve belgeler (İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/46 D.İş sayılı dosyası, finansal kiralama sözleşmesi, fatura ve ruhsatlar, ihtarname, ödeme planı, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap dökümleri, ekspertiz raporu vs.) incelendiğinde, alacağın varlığı, miktarı ve muaccel olduğu hususunda kanaat uyandırıcı nitelikte olduğu ve bu haliyle de bu aşamada tasarruf yetkisi kararı verebilmek için yaklaşık ispat koşullarının da oluştuğu, kiralama konusu mallar üzerinde olarak davacı/kiralayan şirketin tasarruf yetkisi kullanamamasından kaynaklı değer kayıpları oluşabileceği ve iş bu haliyle davacı/kiralayan tarafından mallar üzerinde tasarruf yetkisi kullanabilmesi hususunun elzem olduğu anlaşıldığından ve ayrıca davanın da finansal kiralamaya konu malın iadesi davası olduğu göz önünde bulundurularak, talep edilen ve ekspertiz raporu ile de tespit edilen rayiç değer olan 2.700.000,00-TL üzerinden teminat alınması suretiyle tasarruf yetkisi talebinin kabul edilmesi kanaati oluşmuş olup, talebin kabulüne" karar verilmiştir. İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunulan 10/01/2023 tarihli dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ..., ... ve ... nolu finansal kiralama sözleşmelerine konu, davalıya teslim edilen emtiaların, sözleşme gereği kira bedelinin ödenmediğini, keşide edilen ihtarnamenin tebliğini müteakip sözleşme şartı 60 günden fazla süre geçmiş olmasına rağmen davalının edimini yerine getirmediğini, emtiayı iade etmediğini, sözleşmenin fesih şartının gerçekleşmesi nedeniyle, müvekkiline ait emtianın taraflarına teslimi için, teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/01/2023 tarihli, 2023/46 D. İş Esas ve 2023/34 D. İş Karar sayılı kararıyla; "1-Talep eden vekilinin, İhtiyati Tedbir isteminin F.K.S.57/e Maddesi gözetilerek TEMİNATSIZ olarak KABULÜNE, 2-Finansal Kurumlar Birliği’nin ... tescil tarihli, ... tescil numaralı, ... sayılı finansal kirala sözleşmesi kapsamında; 2 adet ... MARKA, ... TİPİNDE, 2022 model 3500 KG TAŞIMA KAPASİTELİ 4500 MMÇ ... ASANSÖRLÜ, HAVA LASTİKLİ ... MOTORLU ÇATAL KAYDIRMA ATASMANLI FORKLİFT ŞASİ SERİ NO:... , MOTOR NO:..., ... plakalı ŞASİ SERİ NO:..., MOTOR NO:..., ... plakalı, -Finansal Kurumlar Birliği’nin 23/03/2022 tescil tarihli, ... tescil numaralı, ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında; 1 adet ... 4 AYAK BLOK KESİM MAKİNASI ... MARKA MODEL TİPİ:MTL ... SERİ NO:... MODEL, 1 adet ... AYAK BLOK KESİM MAKİNASI ... MARKA MODEL TİPİ:MTL ... 2022 MODEL SERİ NO:..., 1 Adet DİREK ... AYAK BLOK KESİM MAKİNASI ... MARKA MODEL TİPİ:MTL ... 2022 MODEL SERİ NO:..., 1 adet DİREK ... AYAK BLOK KESİM MAKİNASI, ... MARKA MODEL TİPİ:... 2022 MODEL SERİ NO:..., 1 adet ... AYAK BLOK KESİM MAKİNASI ... MARKA MODEL TİPİ:... 2022 MODEL SERİ NO:..., 1 adet DİREK ... AYAK BLOK KESİM MAKİNASI ... MARKA MODEL TİPİ:... 2022 MODEL SERİ NO: ..., 2 adet OTOMATİK BANTLI BAŞ KESME MAKİNASI, ... MARKA 2022 MODEL MODEL TİPİ :... SERİ NO:... (1. MAKİNA) SERİ NO:... (2. MAKİNA), 2 adet ..., ... MARKA, 2022 MODEL, MODEL TİPİ:... SERİ NO:... (1.MAKİNA) SERİ NO:... (1.MAKİNA), 1 adet 10.00 LT ARITMA TESİSİ, MODEL TİPİ:... MUTMAK MARKALI MODEL :2022 SERİ NO:..., 1 adet 40 TONLUK BLOK ÇEVİRME MAKİNASI MUTMAK MARKALI MODEL TİPİ: ... MODEL :2022 SERİ NO:..., 1 adet 30 TON ... VİNÇ MARKA: ... MODEL: 2022 SERİ NO: ...,-Finansal Kurumlar Birliği’nin 15/02/2022 tescil tarihli, ... tescil numaralı, ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında; 3 adet HMSM 2015 PALETLİ MERMER SONDAJ MAKİNESİ, ... MARKAŞASİ NO:..., ..., ...:...,... MODEL " mallara standart aksesuarları ile birlikte kiracı aleyhine açılacak dava sonuna kadar karşı taraftan alınarak talep edene teslimine dair İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA," karar verilmiştir. İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili tarafından sunulan 28/02/2023 tarihli dilekçesinde özetle; İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 2023/46 D.İş sayılı dosya üzerinden verilen ihtiyati tedbir talebinin kabulü kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davada yer verilen taşınırların talan edildiğini ve herkesin yağmalandığını, bu sebeplerle müvekkilinin taşınırlarına ilişkin bu şekilde dava açılmasının haksız ve kötüniyetli olup ihtiyati tedbirin kabulü kararı verilen davada davacı tarafın hukuki yararı bulunmadığını, tüm bu nedenlerle itirazlarının kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 23/03/2023 tarihli ara kararıyla; "Taraflarca dosyaya sunulan ve Mahkememizce de celbedilen finansal kiralama sözleşmesi, ihtarnameler, faturalar, cari hesap kayıtları, ödeme planı, fatura ve ruhsat fotokopisi ve İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/01/2023 tarihli, 2023/46 D. İş Esas ve 2023/34 D. İş Karar sayılı dosyasının incelenmesine, finansal kiralama konusu malların dava konusu olmasına, finansal kiralama sözleşmesi, ihtarnameler, faturalar ve cari hesap kayıtlarına göre 6100 Sayılı HMK'nun 389 ve devamı maddeleri gereğince yaklaşık ispat ve ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkin şartların bu aşamada gerçekleşmiş olmasına göre, davalı/ihtiyati tedbire itiraz eden tarafın itirazının reddine" karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Söz konusu davada yer verilen taşınırların talan edildiğini ve herkes yağmalandığını, bu sebeplerle müvekkilinin taşınırlarına ilişkin bu şekilde dava açılmasının haksız ve kötüniyetli olup ihtiyati tedbirin kabulü kararı verilen davada davacı tarafın hukuki yararı bulunmadığını buna ilişkin olarak Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda da bulunulduğunu, dilekçelerini de Ek'te ibraz ettiklerini, ilk derece mahkemesi'nin itirazın reddi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Geçici hukuki korumalardan olan İhtiyati tedbir, 6100 sayılı HMK'da 389 ve devamı. maddelerinde düzenlenmiştir.HMK'nın 389.maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 390.maddesinde; "İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. (2)Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.(3)Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde ihtiyati tedbirin şartları , 3. fıkrada ihtiyati tedbir talep eden tarafın, “davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda” olduğunu hükme bağlamaktadır. 6361 sayılı Finansal Kiralama ve Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 31/3. Maddesinde de; “Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.” şeklinde Finansal Kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulanmak üzere özel düzenleme yapılmıştır. İhtiyati tedbir talebinin mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı, hakkın elde edilmesinin imkansız hale geleceği, hakkın elde edilmesinde gecikme nedeniyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması ihtimalinin mevcut olduğu hallerde ihtiyati tedbir şartlarının var olduğu kabul edilerek uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İhtiyati tedbirde hakkında ihtiyati tedbir kararı alınacak hakkın bulunması ve HMK.nın 389. maddesinde belirtilen sebeplerin olması gerekir.İhtiyati tedbir isteyen taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve ihtiyati tedbir türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden de haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Somut olayda, ihtiyati tedbir istenen Finansal Kiralama sözleşmesine konu malın, finansal kiralama sözleşmesinin kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle feshedildiğinin tespiti ile sözleşmeye konu gayrimenkul malın davacıya teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve Finansal Kiralama Kanunu 31/3.maddesi gereğince, sözleşmeye konu malda tasarruf etmelerine izin verilmesini istemiş olması nedeniyle sözleşme konusu malın dava konusu olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin 40. Ve 52. maddesinde; davalının sözleşmenin feshi halinde kiralananı üç gün içinde tam ve sağlam olarak geri vereceğini kabul ettiği, sözleşmenin 57/d maddesinde ise ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz için teminat yatırma zorunluluğunun bulunmadığının kararlaştırıldığı, yine dava dilekçesine ekli belgelerden finansal kiralamaya konu malın aleyhine tedbir istenen tarafa teslimine ilişkin belge sunulduğu, ayrıca ihtiyati tedbir isteyen tarafından gönderilen ihtarnamenin 04.11.2022 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarnamede 60 günlük sürenin verildiği, talep tarihi itibariyle 60 günlük ve ayrıca verilen 3 günlük sürenin de dolmuş olduğu görülmüştür. 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 33/1 maddesi uyarınca sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu hüküm altına alınmıştır. HMK'nun 389 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için talep edenin iddialarını yaklaşık olarak ispatlaması gerekir. Somut olaya bakıldığında, sözleşme, ihtarname ve yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında ihtiyati tedbir isteyenin iddialarını yaklaşık olarak ispatladığı anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece, ihtiyati tedbir talebinin kabulünün dosya kapsamına uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/03/2023 tarih ve 2023/50 E. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL istinaf karar harcı davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 15/06/2023