T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1853
KARAR NO: 2024/91
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 26/09/2023
NUMARASI: 2023/424 E. - 2023/762 K.
DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/01/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının borçlu aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla ilamlı icra takibi başlattığını, müvekkili şirkete ise haciz ihbarnamesinin geldiğini, davacının haciz ihbarnamesine itirazını PTT yolu ile gönderdiğini, ancak yasal süre içerisinde ulaşmadığı için icra dairesince dikkate alınmadığını ve dosya borçlusu olarak müvekkili şirketin icra takibine eklendiğini ancak davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığını, İcra dosya borçlusu ...'nin müvekkili şirketten alacağının bulunmadığını, şirket adına kayıtlı taşınır taşınmaz mal ve banka hesaplarının üzerine haciz konulduğunu, müvekkilinin ticari hayatının olumsuz yönde etkilendiğini beyanla; konulan hacizlerin kaldırılmasını ve icra dosyasının müvekkili yönünden yargılama süresince durdurulmasını, davalılara herhangi bir borcunun olmadığının tespiti ile davalı alacaklının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkilinin aleyhine 13/09/2022 tarihinde Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/813E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, anılan dosyada 06/12/2022 tarihinde görevsizlik kararı verilerek iş bu kararın kesinleşmiş olduğunu, dosyanın Bakırköy 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/87 sayısına kaydedildiğini, davacının aynı alacak için müvekkiline karşı aynı zamanda iş bu davayı açtığını, bu nedenle, tarafları ve konusu aynı olan dava için derdestlik itirazında bulunmakla, derdestlik itirazından dolayı ikinci açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "Davanın HMK'nın 114/1-I ve 115/2 maddeleri gereğince derdestlik nedeniyle usulden REDDİNE," karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dosya borçlusu olarak icra takibine eklenmesinin hukuka aykırı olduğundan bahisle menfi tespit davası açıldığını, iş bu davanın ilk olarak 13/02/2023 tarihinde Bakırköy 30. İş Mahkemesi 2023/50 Esas sayılı dosyası üzerinden açıldığını ve görevli mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verdiğini, dosyayı Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderdiğini, yerel mahkemece, davası, konusu ve taraflarının dava ile aynı olduğuna karar verdiği Bakırköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/87 Esas sayılı davanın açılış tarihinin ise, 03/03/2023 tarihi olduğunu, bu sebeplerle Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/424 Esas sayılı dosyasından vermiş olduğu usulden ret kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap:Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın derdest olarak açılan davanın Bakırköy 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/87 sayılı davadan önceki tarihte açıldığı iddiasıyla karara itiraz ettiğini, halen devam eden Bakırköy 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/87 sayılı davasının daha önce açıldığını, bu sebeplerle davalı tarafın istinaf taleplerinin gerçeği yansıtmadığını belirterek istinaf taleplerinin reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava İİK 89.maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece, tarafları ve konusu aynı olan Bakırköy 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/87 esas sayılı dosyasının halen derdest olduğu gerekçesi ile derdestlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. 6100 Sayılı HMK'nun 114'üncü maddesiyle derdestlik dava şartı kabul edilerek maddenin (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir. Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısı, hukukî korunma sürecini başlatmış olduğundan artık onun aynı davayı yeniden bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmamaktadır.Dava, görevsiz mahkemede açılmış ve görevsizlik kararı üzerine süresinde başvuru yapılarak görevli mahkemeye gönderilmişse görevli mahkemeye gelen dosya görevsiz mahkemede açılan davanın devamı niteliğinde olduğundan davanın görevsiz mahkemede açıldığı tarih de dava tarihi olarak kabul edilir. Somut olayda, derdestliğe konu Bakırköy 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/87 E. Sayılı dosyası ile eldeki dosyanın taraflarının, konusunun ve dava sebebinin aynı olduğu uyuşmazlık konusu değildir. Çözümlenmesi gereken husus hangi davanın önce açıldığı ve buna bağlı olarak hangi davanın derdestlik nedeniyle görülemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Davacı tarafından ilk olarak 13/09/2022 tarihinde Bakırköy 6.ATM'nin 2022/813 E. sayılı dosyası ile dava açıldığı, bu mahkemece 06/12/2022 tarihinde verilen görevsizlik kararı ile dosyanın Bakırköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/87 E. Sayısına kaydedildiği, halen derdest olduğu dolayısıyla derdest olan bu davanın açılış tarihinin görevsiz mahkemede açıldığı 13/09/2022 tarihi olduğu görülmektedir. Buna karşılık eldeki davanın ise ilk olarak 13/02/2023 tarihinde Bakırköy 30. İş Mahkemesi 2023/50 Esas sayılı dosyası üzerinden açıldığı ve görevsizlik kararı ile, inceleme konusu esas numarasını aldığı davanın açılış tarihinin görevsiz mahkemede açıldığı 13/02/2023 tarihi olduğu görülmektedir. O halde, eldeki davanın Bakırköy 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/87 E. Sayılı dosyası ile halen derdest olan davadan sonra açıldığı, derdestlik dava şartı nedeniyle davanın usulden reddi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, ilk derece mahkemesi kararına yönelik davacı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/09/2023 tarih ve 2023/424 E., 2023/762 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.18/01/2024