T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1676
KARAR NO: 2023/1562
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 14/09/2023
NUMARASI: 2023/989 E. - 2023/1013 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/12/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz isteyen alacaklının adresi Esenler olduğu, karşı taraf borçlu adreslerinin ise Bahçelievler, Beylikdüzü ve Pendik olduğu, yetkili merci Bakırköy Ticaret Mahkemeleri olduğu, ihtiyati haciz isteminin usulden reddi gerektiği, müvekkili şirketin ... Faktoring ile ne de borçlu ... ile ticari ilişkisi mevcut olmadığı, müvekkili şirketin diğer borçlu ... San. Ve Ltd. Şti. İle arasında ticari ilişki mevcut olduğu, müvekkili şirketin diğer borçlu şirketten alacağı olduğu, ihtiyati haczin icrası sebebiyle müvekkili şirketin araçları haczedilmiş olduğu, hesaplarına bloke konulduğu, müvekkili şirket zarara uğratıldığı, alacaklıya karşı açılacak hukuk davasına teminat olması ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz etmiş olduğundan davalar sonuçlanıncaya kadar teminat üzerine tedbir konularak teminatın alacaklıya iade edilmesine karar verilmesini talep ettikleri, borçlu ... Tic. Ltd. Şti. Müvekkili şirkete borçlu olduğu, iş bu haksız haciz ile de müvekkili şirket zarara uğramaya devam ettiği, bu sebeple iş bu itirazı yapma zorunlulu olduğu, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, takibin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati haciz talep eden vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağa konu çekin keşide yeri İstanbul olduğu, ihtiyati haciz kararına konu çekte lehtar olan borçlu ... San. ve Tic. Ltd. Şti. İle yapılan faktoring sözleşmesinde yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri ve icra daireleri olduğu kararlaştırıldığı, müvekkili iyi niyeli meşru hamil olduğu, İİK madde 265 ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak sayılmış olduğu, müvekkili şirket ile ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında 19/12/2022 tarihli Genel Faktoring Sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşme kapsamında müşteri ... Tic. Ltd. Şti. Kendi müşterisi borçlu ... Dış Tic. Ltd. Şti.'den olan 08/03/2023 tarihli faturaya dayalı alacaklarını 09/03/2023 tarihli alacak bildirim formu ile müvekkili şirkete devir ve temlik ettiğini, bu alacağın ödeme aracı olarak aynı tarihte keşideci ... Tic. Ltd. Şti. Cirantalar ... Tic. Ltd. Şti. Olan 09/09/2023 tarihli 200.000,00-TL bedelli ... çek numaralı çeki müvekkili şirkete ciro ve devir ettiğini, dava ve takip konusu çek belirtilen faktoring sözleşmesine binaen müvekkili şirket tarafından temlik alınan alacağın ödeme aracı olarak iyi niyet esaslarına dayalı yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak devir alındığı, müvekkili şirket çekte yetkili, meşru ve iyi niyetli hamil olarak bulunmakta olduğu, borçlunun ihtiyati hacze itirazı haksız olduğu, itiraz edenin itirazı bu sebepler dairesinde olmadığı, ihtiyati hacze itiraz eden çekin keşidecisi olup haklarında ihtiyati haciz talep edilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı, itiraz edenlerin ihtiyati haczi kaldırılması taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince 14.09.2023 tarihli 2023/989 D.İş 2023/1013 D.İş Karar sayılı kararında özetle; "Talep ve ekleri incelendiğinde talep dayanağı çek, sözleşme ve ihtarname TTK nda gösterilen unsurları taşıdığı, usulüne uygun olarak düzenlendiği ve vadesinde ödenmediği anlaşılmakla" yerinde görülen talebin kabulüne, İhtiyati haciz isteminin KABULÜ ile 194.000,00-TL alacağın temini bakımından İİK 257 vd.maddeleri uyarınca borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ,İcra İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine, %15 teminat (29.100,00-TL) alınmasına" karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince 11.10.2023 tarihli ek kararında özetle; "İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda HUMKnun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. Kaldı ki uyuşmazlığa konu çekte keşide yeri İstanbul'dur. Bu nedenlerle itiraz eden vekilin yetkiye ilişkin ihtiyati hacze itirazının reddine karar vermek gerekmiş ve sair taleplerin ve itiraz sebeplerinin ihtiyati hacze itiraz sebepleri arasında sayılmadığından" ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir. İtiraz eden borçlu vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının İstanbul ... İcra Müd. ... Esas asyılı dosyası ile icra takibine konduğunu ve uygulandığını, mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihtiyati haciz isteyen alacaklının adresinin Esenler olduğunu, karşı taraf borçlu adreslerinin ise Bahçelievler, Beylikdüzü ve Pendik olduğunu, yetkili mahkemenin Bakırköy Ticaret Mahkemeleri olduğunu, alacaklının yetkisiz ticaret mahkemesinden talepte bulunduğunu, müvekkil şirketin ne alacaklı ... Faktoring ile ne de borçlu ... ile ticari ilişkisi mevcut olduğunu, alacaklı ile ticari ilişkisi olmadığını, diğer borçlularla organik bağı olmadığını, müvekkil şirketin diğer borçlu ... San. Ve Ltd. Şti ile arasında ticari ilişki mevcut olup, müvekkil şirketin diğer borçlu şirketten alacağı olduğunu, müvekkil şirketin araçlarının haczedildiğini, zarara uğratıldığını, alacaklıya karşı açacakları hukuk davasına teminat olması ve İstanbul ... İcra Müd ... E sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz etmiş olduklarından dava sonuçlanıncaya kadar mahkemece teminat üzerine tedbir konularak teminatın alacaklıya iade edilmesine karar verilmesi gerektiğini, borçlu ... Tic Ltd Şti'nin müvekkil şirkete borçlu olup işbu haksız haciz ile müvekkil şirketin zarara uğramaya devam ettiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; borçlu tarafın öne sürdüğü iddialarının hukuki olmadığını, dayanaksız iddialar olduğunu, müvekkilin yetkili meşru hamil olduğu keşidecisi ... Dış Tic. Ltd.Şti, cirantalar ... Tic. Ltd.Şti olan 09/09/2023 tarihli 200.000TL bedelli ... çek nolu çeke ilişkin sayın ihtiyati haciz taleplerinin mahkemece kabul edildiğini, itirazları üzerine mahkemece itirazlarının reddedildiğini, dava ve alacak konusu çekin keşide yeri incelendiğinde İstanbul olduğunun açıkça görüldüğünü, müvekkilin iyi niyetli meşru hamil olduğunu, borçlunun istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İhtiyati haciz ve ihtiyati hacze itiraz 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 257. vd maddelerinde düzenlenmiştir. İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun İcra ve İflâs Kanunu'nun 258.’nci maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 50.’nci maddesi uyarınca belirlenmesi gerekir. Anılan maddenin birinci fıkrası "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri (HUMK.'nun 9-27) kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir." hükmünü haiz bulunduğundan, bu hususta Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye ilişkin kurallarının göz önünde bulundurulması gerekir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar için TBK’nun 89/I ve HMK’nın 10. maddelerinin uygulama yeri bulunmamaktadır. Çeke dayalı alacaklarda yetki, borçlunun yerleşim yeri, ödeme yeri, ödeme yeri gösterilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer, keşide yeri, keşide yeri gösterilmemiş ise keşidecinin ad ve soyadı yanında yazılı olan yer, ciranta aleyhine ihtiyati haciz talep ediliyorsa, cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı verebilir. Dairemizin değişen görüşüne göre, ödeme vasıtası olan ve aranacak borçlardan olan çekin ibrazından sonra çek niteliği ve kambiyo hukukundan kaynaklanan alacağın niteliği değişmez, kısacası ibraz sonucunda çek borcu götürülecek borca dönüşmez. Bu nedenle çek hamili alacaklının ikametgahı yer mahkemesi yetkili olmaz. Çeke dayalı alacaklarda çek ibraz edilse ve karşılıksız kalsa dahi zamanaşımına uğrayana kadar çekin sağladığı üstün hakları muhafaza etmektedir. Yani ibrazı halinde dahi aranılacak alacak vasfını kaybetmez. Aksi takdirde TTK'nun çeke sağladığı hakların uygulanması mümkün olmaz. Bu nedenle; alacaklının ikametgahı Mahkemelerinin yetkili olduğu iddiası doğru değildir. Bu nedenle bu yöndeki istinaf isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Somut olayda ihtiyati hacze konu çekin düzenleme yerinin İstanbul olduğu, bu nedenle İstanbul ATM'nin görevli ve yetkili olduğu anlaşıldığından mahkemece netice itibariyle ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen karar isabetlidir. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/09/2023 tarih ve 2023/989 E., 2023/1013 K. sayılı kararına karşı itiraz eden borçlu vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL istinaf karar harcı istinaf eden borçlu tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf eden borçlu tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/12/2023