T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2496
KARAR NO: 2024/279
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 08/07/2020
NUMARASI: 2019/159 E. - 2020/125 K.
DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 15/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... B başvuru numaralı 15/10/2008 tarihinden itibaren TPMK patent siciline tescil edilerek 20 yıl süreyle korunan "Çikolata Yastığı Üretimi İçin Bir Makina" buluş başlıklı patent konusu ürünün ... unvanlı tacir tarafından patent hakkı ihlal edilmek ve haksız rekabet etmek suretiyle kullandığının taraflarınca anlaşıldığını, müvekkilinin 2000 yılından beri faaliyette bulunan ve kağıt çikolata yastığı ürünü için incelemeli patente dayalı olarak üretim ve ticaret yapan bir firma olduğunu, konuyla ilgili profesörlerden teknik uzman görüşü ve hukuki mütalaa alındığını, açıklanan nedenlerle müvekkilinin sınai mülkiyet hakkına tecavüze konu üretilen ürünlerin, bunların üretiminde münhasıran kullanılan vasıtaların ya da patenti verilmiş usulün icrasında kullanılan vasıtaların ve böylece ihlalin tespitine, ... firmasının kullanımında olan www...com alan adlı site kullanımının ... Firması'nın buluş ve ürün adının aynı olup olmadığının TTK'nun 55/1(1)(a)(a) de yer alan iltibas halini oluşturup oluşturmadığı hususlarının tespitini, talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun talep ve iddialar olduğunu, davacı tarafın iddiasını kendi talepleri üzerine hazırlanan 25.03.2019 tarihli özel mütalaaya dayandırdığını, davacı tarafın delil tespiti amacı ile açmış olduğu Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/240 D.İş sayılı davada hazırlanan bilirkişi raporunda sonuç olarak çikolata yastığı üretiminde kullanılan makine düzeneğinin dava konusu ... nolu tescilli patentin koruma kapsamını belirleyen ana istemindeki on iki unsurdan üçünü içermediği; böylece incelemesi yapılan davalıya ait makinenin ... sayılı incelemeli patentin koruma kapsamı dışında kaldığı, davacının patent hakkına tecavüz teşkil etmediği görüş ve kanaatine varıldığını, patent hakkına ihlal ile suçlanan ürünün, patentin koruma kapsamına girdiği ifade edebilmek için söz konusu suçlanan ürünün, bağımsız istem içerisinde yer alan tüm unsurlara sahip olması gerektiğini, raporda da patentin istem unsurlarının üçünün davalıya ait makinede olmadığı tespit edildiğinden patent hakkına tecavüz ve ihlal olmadığı bu yöndeki dava ve tespit istemlerinin reddi gerektiğini, haksız rekabet yönündeki talep ve iddialar açısından ise çikolata kağıt yastığının mucidinin davacı olmadığı, kağıt yastık ibaresinin marka veya patent koruması bulunmadığı, kağıt yastık ibaresinin herhangi birinin tekeli ile sınırlandırılmasının mümkün olmadığını, bu bakımdan alan adı kullanımının iltibas veya haksız rekabet teşkil etmediğini, davalı tarafça taklit edilen ürün, iltibas, aldatıcı reklam, davacı firmaya yönelik kötüleme vb. Eylemlerin söz konusu olmadığını, sunulan uzman görüşünde patent koruması altına olan ürünün, ürünü üreten makine olduğunun anlaşılamadığını, davacının çikolata yastığı ürününün patenti sahibi olduğu hatalı kanısı ile görüş bildirmiş olduğu bu nedenle dikkate alınamayacağını, davalıya ait makinenin ... sayılı incelemeli patentin koruma kapsamı dışında kaldığı, davacının patent hakkına tecavüz teşkil etmediği nedenleri ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Somut olayda yukarıda belirlenen ilkeler ışığında yapılan değerlendirmede mevcut heyet raporunun istemler üzerinde usulüne uygun, yeterli ve gerekçeli olduğu, davalıya ait üründe bulunmadığı belirlenen 1 no'lu ana isteme ait motor, fan ve düzeltici tablanın ürünü tamamen farklılaştırarak tecavüzün unsurlarını kaldırdığı, mevcut raporun istemler üzerindeki incelemesinin hüküm kurmaya elverişli ve yeterli oluşu; sunulan mütalaa nedeniyle yeni rapor talebinin esasa katkı sunmayarak yargılamayı uzatacağı kanaatiyle davacının davasının reddine" karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Prof. Dr. ... tarafndan tanzim olunan 25.03.2019 tarihli teknik uzman görüşü, Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan hukuki mütalala, Beşiktaş .... Noterliği’nin 14/03/2019 tarih ve ... yev. ve ... yev. nolu e-tespit tutanakları dikkate alınarak tespit yapılması gerektiğini, söz konusu raporların patent hakkına tecavüz edildiğini ortaya koyduğunu, Prof. Dr. ... Tarafından Hazırlanan Hukuki Mütalaada davalı tarafça vaki tecevüze karşı başvurulubilecek yasal yolların ortaya koyulduğunu, 25.03.2019 tarihli Prof. Dr. ... tarafından tanzim olunan Teknik Uzman Görüşü’nde yapılan tespitler çerçevesinde, ... Firması’nın, ... Anonim Şirketi’nin, “Çikolata Yastığı üretimi İçin Bir Makina” buluş başlığı ile Türk Patent ve Marka Kurumu’nun (Türk Patent Enstitüsü), ... sayısı ile 15.10.2008 tarihinden itibaren 20 yıl süre ile yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması konusunda yapılan inceleme sonucunda verilen incelemeli patent hakkını ihlal ettiğinin tespit edildiğini, ... firmasının www...com alan adı kullanımının, ...’nın buluş ve ürün adının aynısı olması sebebiyle, bu fiilin de TTK 55/(1)(a)(4) de yer alan iltibas halini oluşturduğu ve haksız rekabet teşkil ettiğinin dosyaya sundukları e-tespit tutanakları ile ortada olduğunu, Yerel Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda 04/06/2020 tarihli raporunda sonuç olarak davalının müvekkillerinin patent haklarını ihlal etmediğine dair kanaat bildirdikleri ancak 04/06/2020 tarihli Bilirkişi raporu ile dosyada sundukları teknik mütalaa ve bilirkişi raporu arasındaki çelişki gözetilmek suretiyle yeni teşkil edilecek bir heyetten rapor alınmak suretiyle mevcut mübayenetin giderilmesi gerektiğini, davalarının kabulü ile, ... firmasının, müvekkili firmanın sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil eden fiillerinin önlenmesi ve durdurulmasına, tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınmasına, Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilerek üretilen tecavüze konu ürünlere, bunların üretiminde münhasıran kullanılan vasıtalara ya da patenti verilmiş usulün icrasında kullanılan vasıtalara, Türkiye sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dâhil, bulundukları her yerde elkonulmasına ve bunların saklanmasına, ... firmasının www...com alan adlı site kullanımının -... Firması’nın buluş ve ürün adının aynısı olması ve de yukarıda açıkladığımız diğer haksız rekabet teşkil eden sebeplerle- durdurulmak suretiyle haksız rekabetin men’ine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının dosyaya sunduğu 25.03.2019 tarihli özel mütalaada açıkça ihtimal sözcüğü geçtiğini, teknik uzman görüşü olduğu iddia edilen özel mütalaada müvekkiline ait firmadan bir kutu çikolata sipariş edildiği ve içinden çıkan çikolata yastığı ile davacıya ait çikolata yastığının görsel olarak karşılaştırıldığının anlaşıldığını, Patent koruması altında olan incelemesi yapılan çikolata yastığı ürünü değil çikolata yastığı üretimi için makine olduğunu, makineler incelenmeksizin ortaya çıkan ürünler benziyor o halde benzer makine ile üretilmiş olabilir demenin sadece bir tahmin olduğunu, raporda üretim metodları ve üretim safhalarının benzerlerinin başka firmalar tarafından kullanılması halinde patent ihlali olacağı yönünde görüş bildirilmesinin bizzat somut bir ihlalin tespiti olmadığını, Davacı tarafından sunulan 25.03.2019 tarihli ikinci özel mütalanın ise yine davacı tarafından sunulan diğer mütalaadaki tecavüz ihtimali görüşüne binaen başvurulabilecek kanuni yolları sıraladığını, Davacı tarafın bedelini ödeyerek aldığı ve tahminden öteye gidemeyen bu mütalaanın karşısında ise tecavüz olmadığını tespit eden 3 farklı rapor bulunduğunu, Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/240 D.iş sayılı davada hazırlanan 14.06.2019 tarihli bilirkişi raporu, Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/159 E. sayılı dosyada 04.06.2020 tarihli bilirkişi heyet raporu, İstanbul Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/223 D. İş sayılı davada hazırlanan 26.11.2019 tarihli bilirkişi raporunda, çikolata yastığı üretiminde kullanılan makine düzeneğinin dava konusu TR ... no.lu tescilli patentin koruma kapsamını belirleyen ana istemindeki on iki unsurdan üçünü içermediği; böylece incelemesi yapılan davalıya ait makinanın TR ... sayılı incelemeli patentin koruma kapsamı dışında kaldığı, davacının patent hakkına tecavüz teşkil etmediği görüş ve kanaatine varıldığını, Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/240 D.iş sayılı davada hazırlanan 14.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda ve 04.06.2020 tarihli bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporda da davalının davacının patent haklarını ihlal etmediği hususlarının bildirildiğini, İstanbul Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/223 D. İş sayılı dosyasında hazırlanan 26.11.2019 tarihli raporda da tarafların internet siteleri incelendiğini, müvekkiline ait https://....com internet sitesinde ... nolu " çikolata yastığı üretimi için bir makine" buluş başlıklı patent belgesinin koruma kapsamında herhangi bir ürün tanıtımının yapılmadığı sonuç ve kanaatine varıldığını, dosyada yer alan birden fazla bilirkişi raporunda patentin istem unsurlarının üçünün müvekkiline ait makinede olmadığı tespit edildiğinden patent hakkına tecavüz ve ihlal olmadığının açık olduğunu, davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın, davacı ... Tic. A.Ş. Adına kayıtlı, ... başvuru numaralı, 15.10.2008 tescil tarihli “Çikolata Yastığı Üretimi İçin Bir Makina” buluş başlıklı patent konusu ürününün, davalı ... tarafından patent hakkı ihlal edilmek ve haksız rekabet etmek suretiyle kullandığının tespiti ile tecavüzün önlenmesi ve haksız rekabetin meni talepli olduğu anlaşılmıştır.Patente tecavüz, patentle korunan istemlerde yer alan unsurların tümünün birebir kullanılması suretiyle “aynen tecavüz” şeklinde veya patentle korunan istemlerde korunan unsurların tümü veya bir kısmı yerine bunlara eşdeğer unsurların kullanılması suretiyle “eşdeğer yoluyla tecavüz” şeklinde gerçekleşebilir. Tecavüz incelemesinde öncelikle istemlerdeki unsurların birebir kullanılıp kullanılmadığı tespit edilmeli, bu şekilde bir kullanım yok ise istemlerdeki unsurların eşdeğeri sayılabilecek unsurların varlığı araştırılmalıdır.Dosya içerisinde dava konusu buluşa ilişkin, Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/240 D.iş sayılı dosyasındaki 14.06.2019 tarihli bilirkişi raporu, 04.06.2020 tarihli bilirkişi heyet raporu, İstanbul Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/223 D. İş sayılı dosyada hazırlanan 26.11.2019 tarihli bilirkişi raporu bulunduğu görülmüştür. 04.06.2020 tarihli bilirkişi raporunda;" Çikolata yastığı adlı ürünün davacı adına tescilli patent hakları kapsamında olmadığı, yine davacı adına ... no ile tescilli "Çikolata yastığı üretimi için bir makine" başlıklı buluş kapsamındaki yer alan istemler ile davalıya ait makineler üzerinde yapılan inceleme neticesinde; davacı adına ... no ile tescilli patentin ana (1 nolu) isteminin 12 unsurdan olduğu (U1-U12), yapılan incelemede davalıya ait ürün üzerinde 1 nolu ana istemine ait tüm unsurların üründe mevcut olmadığı, yani kazan üzerinde konumlandırılmış bir motor (U02), Fan(U03) ve düzeltici tabla (U08) unsurlarının mevcut olmadığını, bu nedenle davalının davacının patent haklarını ihlal etmediği " yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça dosyaya sunulan 25.03.2019 tarihli ... tarafından düzenlenen mütalaada; "... Tic. Firmasının üretmiş olduğu çikolata yastığı ürünler detaylı olarak incelendiğinde yukarıdaki resimlerden de anlaşılacağı üzere bu ürünlerin ... Tic. A.Ş firmasının üretmekte olduğu ürünlere hem yapısal hem de görsel olarak oldukça benezemektedir. Bu durum teknik olarak ... Tic. Firmasını ... Tic. A.Ş firması ile aynı üretim metodlarını kullandıkları ihtimalini işaret etmektedir" denildiği, davacı vekilinin istinaf dilekçesinde uzman raporu ile mahkemece alınan bilirkişi raporlarının mübayenet teşkil ettiği ileri sürülmüşse de; tecavüz incelemesinde, davacı adına tescilli ... sayılı patent belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminde korunan unsurların tümünün suçlanan davalı ürününde bulunup bulunmadığının tespiti gerektiği, uzman görüşünde ise usulüne uygun inceleme yapılmadığı, her iki tarafça üretilen ürünlerin görsel ve yapısal olarak karşılaştırıldığı, ürünlerin benzer olmasından ötürü aynı üretim metotlarının kullanıldığı sonucuna varıldığı, usulüne uygun inceleme yapılmadığından dikkate alınamayacağı anlaşılmıştır. Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/240 D.iş sayılı dosyadaki bilirkişi raporunda "...dava konusu ... no.lu tescilli patentin koruma kapsamını belirleyen ana istemindeki on iki unsurdan üçünü içermediği; böylece incelemesi yapılan davalıya ait makinanın ... sayılı incelemeli patentin koruma kapsamı dışında kaldığı, davacının patent hakkına tecavüz teşkil etmediği " açıklanmıştır. Tüm dosya kapsamı itibariyle, çikolata yastığı adlı ürünün, davacı adına tescilli patent hakları kapsamında olmadığı, patent hakkı kapsamında olan konunun makina olduğu, yine davacı adına ... no ile tescilli "Çikolata yastığı üretimi için bir makine" başlıklı buluş kapsamındaki yer alan istemler ile davalıya ait makineler üzerinde yapılan incelemelerde ve alınan raporlarda, davacı adına ... no ile tescilli patentin ana (1 nolu) isteminin 12 unsurdan olduğu (U1-U12), yapılan incelemede davalıya ait ürün üzerinde 1 nolu ana istemine ait tüm unsurların üründe mevcut olmadığı, kazan üzerinde konumlandırılmış bir motor (U02), Fan(U03) ve düzeltici tabla (U08) unsurlarının mevcut olmadığı, bu nedenle davalının davacı patentine tecavüz etmediği, alınan raporların açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, özel mütalaanın da ürün incelemesine ilişkin olması ve kesin kanaat içermemesi nedeniyle hükme esas alınmamasında aykırılık bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 08/07/2020 tarih ve 2019/159 E. 2020/125 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 373,30-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 15/02/2024