T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2251 Esas
KARAR NO: 2024/63
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/07/2020
NUMARASI: 2019/1136 E. - 2020/255 K.
DAVANIN KONUSU: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/01/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin avukat olarak faaliyet göstermekte olduğunu, dava dışı ... A.Ş ile aralarında hukuki danışmanlık sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşme kapsamında tarafların hukuki danışmanlık hizmeti verilmesi ile icra ve dava dosyalarının takibinin yapılması, karşılığında ise aylık danışmanlık ücreti ödenmesi için anlaştıklarını, dava dışı ... A.Ş tarafından bahsi geçen aylık hukuki danışmanlık hizmeti bedelleri ile vekalet ücreti borçlarına mahsup edilmek üzere 10.12.2018 tarihinde; 11.02.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli, 18.02.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli, 25.02.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli, 04.03.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli, 11.03.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli 5 adet çekin aynı tarihli çek teslim belgesi ile müvekkiline teslim edildiğini, Müvekkili tarafından 12.09.2019 tarihinde ... numaralı 1.çekin tahsili için davalı banka Osmanbey Şubesi'ne gidilerek çek aslı ibraz edildiğini, karşılığının çıkmaması üzerine davalı banka tarafından çekin arkasına karşılıksız şerhi düşülerek müvekkile 2.000,00 TL çek yaprağı banka sorumluluk bedeli ödemesi yapıldığını, müvekkil tarafından 21.02.2019 tarihinde ... numaralı 2.çekin tahsili için davalı banka Mecidiyeköy Şubesi'ne gidildiğini, karşılığının bulunmaması nedeniyle banka tarafından müvekkile 2.000,00 TL çek yaprağı banka sorumluluk bedeli ödemesi yapılarak çek arkasına şerh düşüldüğünü, ... numaralı 3.çek ve ... numaralı 4.çek tahsili için ise 05.03.2014 tarihinde davalı banka Mecidiyeköy Şubesi'ne gidildiğini ve davalı banka tarafından ibraz tarihi itibarıyla hesapta yeterli tutar bulunmadığı müvekkile iletildiğini ve çeklerin arkasına çek üzerindeki imza ile banka kayıtlarındaki imzanın uyuşmadığı şerhinin düşüldüğünü, 20.03.2019 tarihinde 5.çek olan ... numaralı çekin tahsili için davalı banka Osmanbey Şubesi'ne gidildiğinde ise bu defa çekin karşılığının bulunmaması nedeniyle çek yaprağı banka sorumluluk bedeli müvekkiline ödendiğini, davalı banka tarafından ödeme yapılmaması üzerine ... ve ... numaralı çeklere ilişkin çek yaprağı sorumluluk bedelinin ödenmesi talebi ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu alacağın likit olduğunu, davalı bankanın borca ve faize itirazının müvekkilinin alacağına kavuşma sürecini uzattığını, davalının icra takibi ile talep edilen asıl alacak yönünden yapmış olduğu itirazlarının iptali ile asıl alacak miktarının %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin dilekçesinde her ne kadar çeklerin 10.12.2018 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini söylese de Türk Ticaret Kanunu'nda da açıkça belirtildiği üzere çeklerde üzerinde yazılı tarih esas alındığını, bu noktada, çeklerin keşide tarihlerinde ... A.Ş.'nin çeklerin altında imzası bulunan ... imza yetkisinin 28/01/2019 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanarak kaldırıldığının görüldüğünü, müvekkil bankanın çekteki keşideci imzasını ve imzanın geçerliliğini araştırma yükümlülüğü olduğunu, davacı tarafın iddialarının aksine müvekkil bankanın keyfi yada kötüniyetli bir uygulaması söz konusu olmayıp aksi yöndeki beyanların gerçek dışı olduğunu, burada müvekkil bankaya atfedilecek herhangi bir kusur yada hukuka aykırı durum söz konusu olmadığını, müvekkil bankanın bankacılık hukuku kuralları gereği hareket ettiğini, dolayısı ile müvekkil banka aleyhine ikame edilen işbu dava hukuka ve hakkaniyete aykırı olup karşı yanın iddiaları hukuki temellendirmeden yoksun olmakla itirazlarımız ve açıklamalarımız doğrultusunda davanın reddi gerektiğini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"....Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile dava dışı ... A.Ş arasındaki hukuki danışmanlık sözleşmesi gereğince dava dışı şirket tarafından vekalet ücreti borçlarına mahsup edilmek üzere ... A.Ş Mecidiyeköy Şubesi ... IBAN numaralı hesaptan keşide edilen; 25.02.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli ve 04.03.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli çeklerin 10/12/2018 tarihinde çek teslim belgesi ile dava dışı ... A.Ş yetkilisi ... tarafından davacıya verildiği, söz konusu çeklerin davalı bankaya ibraz edilmesi üzerine çeklerin karşılıksız çıktığı, davalı banka tarafından çeklerin yasal sorumluluk bedellerinin ödenmediği, davalı banka her ne kadar keşide tarihinde ... şirket yetkilisi olmadığı gerekçesiyle yasal sorumluluk bedellerinin ödenmediğini beyan etmişse de; çeklerin davacıya teslim tarihi olan 10/12/2018 tarihinde dava dışı şirketin yetkili temsilcisinin ... olduğu bu nedenle her 2 çek yönünden yasal sorumluluk bedelleri olan 2.000,00x2=4.000,00 TL'nin ödenmesi gerektiği ve çeklerin yasal sorumluluk bedellerinin ödenmesinden davalı bankanın sorumlu olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. 5941 Sayılı Kanunun 3. Maddesinin 7. Fıkrası gereğince bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın hamile ödemesinin geciktirilmesi halinde her geçen gün için binde üç gecikme cezası ödeyeceği düzenlemesine yer verildiğinden; söz konusu çekler bankaya 05/03/2019 tarihinde ibraz edildiği ve takip tarihi olan 29/07/2019 tarihine kadar 146 gün geçtiğinden her bir çek için çek bedeli üzerinden gecikme cezası 864,00 TL hesaplanmış ve davacının talep edebileceği gecikme cezası 864,00x2=1.728,00 TL olarak bulunmuştur. Davacı tarafından davalı hakkında başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına yönelik borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, alacağın likit olması nedeniyle asıl alacağın %20'si oranında (800,00 TL) icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine" karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;-Yerel mahkemece coronavirüs salgını nedeniyle duruşmanın bırakıldığı 07/07/2020 tarihli duruşmaya mesleki mazeretlerini içerir mazeret dilekçesi sunulduğunu ancak mahkemece mazeretin reddi ile müvekkili Bankaya yazılan müzekkere cevabının beklenmesinden vazgeçilerek davanın kabulüne karar verildiğini, tahkikatın bittiği ihtar edilmeksizin mazeretin kabul edilmemesinin ve yargılamanın sonlandırılmasının hukuka aykırı olduğunu, hukuki dinlenilme hakkına aykırı olduğunu,-Müvekkil bankanın çekteki keşideci imzasını ve imzanın geçerliliğini araştırma yükümlülüğü olduğunu, ibraz tarihi itibariyle çeklerin altında imzası bulunan ... imza yetkisinin sona erdiğini, Mahkemece deliller toplanmadan çeklerin teslim tarihi itibariyle imza yetkisinin bulunduğundan bahisle davanın kabulüne karar verildiğini, çeklerin keşide tarihlerinde ... A.Ş.'nin çeklerin altında imzası bulunan ...'ın imza yetkisinin dosyada mübrez 28/01/2019 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanarak kaldırıldığının görüldüğünü, ibraz tarihi itibariyle imza yetkilisinin imzasını taşımayan bir çeke ilişkin müvekkili Bankanın çek sorumluluk bedelini ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, çekteki imzanın keşidecinin imzası olup olmadığını ve şirket ortağı keşidecinin imza yetkisinin olup olmadığını Banka kendi kayıtlarında bulunan imza örneği ve imza sürküleri ile karşılaştırmak zorunda olduğunu, geçersiz bir çek olmasına rağmen çek meblağını öderse müvekkili Bankanın sorumluluğu doğacağını, -Davacı ile dava dışı çek keşidecisi arasında olan ticari ilişki ve ... A.Ş. tarafından imzalandığı iddia olunan "teslim belgesi"nin müvekkili Banka açısından bağlayıcı olmadığını, Müvekkil Bankanın "teslim belgesi" isimli yazının gerçek olup olmadığını, çeklerin davacıya ne zaman teslim edildiğini bilebilecek durumda da olmadığını, Müvekkili Bankaca çeklerin ibraz tarihi dikkate alınarak inceleme yapıldığını ve ibraz tarihi itibariyle imza yetkisinin sona erdiğinin tespit edildiğini, kararının kaldırılarak davanın müvekkili Banka yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davanın basit yargılama usulüne tabi bir davad olduğunu, sözlü yargılama aşaması olmadığından açık yargılamaya son verilerek hüküm tesis edildiğini, Davalı Banka vekilinin 07.07.2020 tarihli duruşmaya mazeret dilekçesi sunduğunu ancak Mahkeme mazeret dilekçesinin belgelendirilmediği ve gerekçelendirilmediği gerekçesiyle mazeretin reddine karar verildiğini, İlk derece mahkemesi tarafından davada bahsi geçen 5 adet çekin kim tarafın ibraz edildiği, ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin Davalı Bankaya 31.10.2019 tarihinde müzekkere gönderildiğini, Davalı Banka tarafından müzekkereye cevap verilmemesi üzerine Davalı Banka vekilinin de katıldığı 21.01.2020 tarihli duruşma tutanağı 8 numaralı ara karar ile bankaya tekit yazılmasına karar verildiğini ancak banka tarafından yine müzekkereye cevap verilmediğini, 5941 sayılı Çek Kanunu’nun geçici 3. maddesinin 5. fıkrası, yapılan son değişikliklerle “31/12/2020 tarihine kadar, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersizdir” halini aldığını, bu hüküm doğrultusunda, 31.12.2020 tarihine kadar hukukumuzda ileri tarihli çek düzenlemenin mümkün olduğunu, Çek Kanunu ile izin verilen bu halden dolayı dava dışı şirketin, ileri tarihte bankaya ibraz edilmek üzere 10.12.2018 tarihinde 5 adet çek düzenlediğini ve aralarındaki hukuki danışmanlık ilişkisinden doğan alacaktan dolayı bu çekleri Müvekkiline yine 10.12.2018 tarihinde teslim ettiğini ve çeklerin müvekkiline teslimine dair Çek Teslim Belgesi düzenlendiğini, hem çeklerin hem de Çek Teslim Belgesinin üzerinde şirketin 10.12.2018 tarihindeki yetkilisi ... imzası bulunduğunu, Davalının kötü niyetli olduğunu, Davalı Bankanın itirazlarının reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, çek sorumluluk bedellerinin tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, muhatap bankaya tahsil edilmek üzere ibraz edilen çekler üzerinde bankanın imza ve yetkili temsilci incelemesi yapıp yapamayacağı ve bankanın çek garanti bedellerinden sorumlu olup olmadığı hususuna ilişkindir. İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyası ile başlatılan icra takibinde, 11.02.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli,18.02.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli, 25.02.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli, 04.03.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli, 11.03.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı, 2.000,00 TL bedelli 5 adet çekin aynı tarihli çek teslim belgesi ile teslim edildiğini, çek asıllarının karşılıksız çıkması üzerine 1., 2. Ve 5. Çeklerin 2.000,00 TL yasal sorumluluk bedellerinin davalı banka tarafından ödendiği ancak 3 ve 4 numaralı çeklerin çek üzerindeki imzanın banka kayıtlarındaki imza ile uyuşmadığı gerekçesi ile ödenmediği, bu nedenle 3 ve 4 numaralı ... ve ... numaralı çeklerin yasal sorumluluk bedellerinin 5941 Sayılı Çek Kanunun 3. Maddesinin 7. Fıkrası gereğince her geçen gün için binde 3 gecikme cezası ile ödenmesi talebi içerdiği görülmüştür.Davalı taraf her ne kadar, savunma haklarının kısıtlandığını ileri sürmüş ise de, davanın basit yargılama usulüne göre yürütüldüğü, Basit yargılama usulünde tahkikat tamamlandıktan sonra, yazılı yargılama usulünde olduğu gibi sözlü yargılama için ayrı bir kesit öngörülmeyip bunun için ayrıca süre verilmeyeceğinden, hakimin tahkikatın tamamlandığı duruşmada hazır olan tarafın son beyanını alıp yargılamanın sona erdirip hükmünü tefhim etmesinde 6100 Sayılı HMK.nun 321. maddesi hükmüne aykırı bir yön bulunmadığı, 24/09/2019 tarihli celsede ilk derece mahkemesince yargılamanın basit yargılama usulüne uygun olarak yürütülüp tamamlandığı anlaşılmakla davalı vekilinin usule ilişkin aleyhe istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Çek kanunun 3/3.maddesine muhatap bankanın her çek yaprağı için belirli bir miktarı ödeme yükümlülüğü bulunduğu, bankanın verdiği çek yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya ibraz edilmesi gerektiği, somut olayda çeklerin davacı tarafından davalı bankaya ibraz edildiği, davalı tarafın, çekteki keşideci imzasının geçerliliği yönündeki savunmasına yönelik olarak ödeme için ibraz edilen çek üzerinde muhatap banka tarafından bir kısım incelemelerin de yapılması gerektiği, bu anlamda çekin yasal unsurları haiz gerçek bir çek olup olmadığı, süresinde ibraz edilip edilmediği, ibraz edenin meşru hamil olup olmadığı, emre yazılı çeklerde ciro zincirinin muntazam olup olmadığı, keşideciye atfen atılan imzanın keşideci yahut temsilcisine ait olup olmadığı, çekte ayrıca bir tahrifatın bulunup bulunmadığı ve başkaca bir ödeme engeli bulunup bulunmadığı hususlarında inceleme yükümlüğü altında olan muhatap bankanın, gerekli özeni göstererek ödemeye engel bir hususu tespiti hâlinde ödeme yapmaktan kaçınması gerektiği, Bankanın buna yönelik olarak inceleme yaptığı ve keşide tarihi itibariyle keşideci ...'ın imza yetkisinin 28/01/2019 tarihli Ticaret Sicil Gazetesine göre bulunmadığı ve Bankanın ödeme yapmadığı, ileri tarihli çek olduğuna ilişkin iddianın ise yargılama gerektiren bir husus olup, Bankanın bu konuda araştırma yapmasının beklenemeyeceğinden somut davada davalı banka yönünden kendisine izafe edilebilecek bir kusur durumu bulunmadığından mahkemece davalı hakkında açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği halde yukarıdaki şekilde karar verilmesi yerinde olmayıp davalı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür.Sonuç olarak; yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılarak dairemizce yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,2-İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/07/2020 tarih, 2019/1136 E. 2020/255 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2.maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-Davanın REDDİNE,4-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL karar harcından peşin alınan 97,82-TL'nin mahsubu ile 329,78TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4/b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, 4/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 5.728,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 148,60-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 25,00-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam173,60 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,7-İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas nolu icra takip dosyasına yatırmış olduğu 7.408,76-TL teminatın 2004 Sayılı İİK'nun 36/5. maddesi gereğince yatıran davalı tarafa talebi halinde iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/01/2024