T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2277 Esas
KARAR NO: 2024/34
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/02/2020
NUMARASI: 2019/318 E. - 2020/150 K.
DAVANIN KON: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/01/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kendilerinin gelir vergisine tabi özel yediemin işletmecisi olduklarını, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından yapılan haciz ve muhafaza işlemi sonucunda muhafaza altına alınan menkullerin davalı vekili tarafından kendilerine teslim edildiğini, teslim esnasında 21.11.2016 tarihli yediemin teslim zaptı-ücret sözleşmesinin imzalandığını, günlük 170-TI. ücret belirlendiğini, menkullerin uzun süredir davacı yedinden alınmadığını, peşinat olarak 9.000,00-TL ödenmesi dışında ödeme yapılmadığını, İcra takip tarihi olan 25/03/2019 tarihine kadar olan 853 günlük yedieminlik ücretinin tahsili amacıyla Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas savdı dosyasından başlatılan icra takibine yapılmış itirazın iptali ile alacağın %20 sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatının kendilerine ödenmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yedieminlik ücretinin takip masrafı olduğunu ayrı bir icra takibi ile talep edilemeyeceğini, muhafaza işlemi yapılan dosyadan talep edilebileceğini, İİK. 88/6 maddesi uyarınca yediemin ücretine ilişkin ihtilaflarda görevli mahkemenin icra tetkik mercileri olduğunu, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına itiraz edilirken kanunen yatırılması gereken 13.000,00'nin icra dosyasına yatırılarak kısmi itiraz yapıldığını ancak huzurdaki davada bu kısmi ödemenin dikkate alınmadığını, imzalanan sözleşmenin mutlak butlanla sakat olduğunu ve genel hükümlere göre karar verilmesi gerekliğini, alacaklı vekilinin depo seçme hakkı olmadığını, haczi yapan icra müdürlüğünün mallan tekel oluşturan bu depoya götürdüğünü, hür irade ile maddeleri ve hükümleri irdelenmeyen belgenin dayatılarak imzalatıldığını, alacaklı vekilinin hiçbir karan olmadan yediemin deposuna nakledilen mallarla ilgili imzalatılan varakaya sözleşme denilmesinin kamu düzenine aykırı olduğunu, hukuksuz olduğunu. Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği Ücret Tarifesi 4. Maddesi hükmü uyarınca ücretin mahcuz malın muhammen bedelinin %30'unıı geçemeyeceğini, mahcuz malın muhammen bedelinin onbin Türk Lirasının üzerinde ise on bin Türk Lirasının üzerindeki meblağ için hesap edilecek ücretin aşan miktarın yüzde yirmisini geçmeyeceğini, yani ücretin azami sınır ile bağlı kalarak belirlenmesi gerektiğini, haczedilen malların muhammen bedelinin 88.000,00 TL. olduğunu, 3 fotokopi makinası, kitap, kalem, kırtasiye malzemesi olduğunu ve kullanılamaz halde olduklarını, satışlarının mümkün olmadığını, malların sahibi borçlunun öldüğünü ve mirasçıların reddi miras yaptıklarından satış işlemlerinin uzadığını kabul anlamına gelmemek kaydı ile yediemin ücretinden hakkaniyet indirimi de yapılması gerekliğini, hakkaniyet indirimi de yapıldıktan sonra yediemine ödenen bedelin azami had sınırına ve hakkaniyete uygun olacağını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince; "Böylece mahkememizce toplanan tüm deliller muvacehesinde; 23.08.2016 tarih ve 29810 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği'nin 26/3.maddesinde yer alan "Depo işleticisine ödenecek ücret hesaplanırken malın depoda fiili olarak kaldığı tarihlerde yürürlükte olan ücret tarifeleri dikkate alınır. Lisans kapsamında kalan hizmetlerin yerine getirilmesine karar veren icra ve iflâs dairesi ve ilgili depo işleticisi Bakanlık tarafından belirlenen ücret tarifesine uymak zorundadır" hükmü uyarınca davacı yediemin deposu sahibi firmanın Bakanlık tarafından belirlenen ücret tarifesine uymasının yasal bir zorunluluk olduğu, mezkur sözleşmede de belirtildiği üzere mahcuz malların bölgede Adalet Bakanlığına ait yediemin deposu bulunmadığından davacıya ait depoya bırakılmak durumunda kalındığı, sözleşmenin maktu olup ücret kısmının elle doldurulmuş vaziyette olması ve kararlaştırılan ücretin fahiş olması nedeni ile ücretin Bakanlık tarafından belirlenen resmi tarifeye göre belirlenmesinin hakkaniyete ve adalete uygun olacağı, sözleşmeyle bunun üzerinde belirlenen fahiş ücretin mevzuatın amir hükmüne aykırı olması nedeni ile geçerli olmayacağı, bu kapsamda yaptırılan bilirkişi incelemesi ile resmi tarife uyarınca hesaplanan yediemin ücretinin davalının sözleşme esnasında yapılan 9.000,00 TL lik ödeme ve icra takibinden sonra davadan önce yapılan ödeme (itiraz konusu yapılmayarak kesinleşen kısım) toplamı itibariyle ödemiş olup bakiye alacağın bulunmaması nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekmiş, davacının sözleşme hükümlerinin geçerli olacağı inancı ile takip başlatması nedeniyle kötüniyetli olarak kabul edilemeyeceği kanaatine varılarak kötüniyeti sübut bulmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine," davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkeme tarafından oluşturulan bilirkişi heyetine karşı itirazları olmasına rağmen itirazların değerlendirmeye alınmadığını, usul ve yasaya aykırı olarak tespitlerde bulunarak dosyaya sunulan bilirkişi raporu esas alınarak karar verildiğini, 16.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda Büyükçekmece ... İcra Müdürülüğü'nün ... E.sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı borçlu tarafından yapılan itirazın süresinde olmadığına karar verildiğini, icra dosyası incelemesinde itirazın süresinde olduğunun anlaşıldığını, yerel mahkemenin yapması gereken hukuki yorumun bilirkişi tarafından yapıldığını, müvekkilin Adalet Bakanlığı'na bağlı olmayan özel depo sahibi olduğunu, bu nedenle taraflar arasında imzalanan sözleşmenin geçerli olduğunun kabul edileceğini, davalı tarafın menkul malların muhafaza altına alındığı tarihten icra takibinin açıldığı tarihe kadar herhangi bir itirazının bulunmadığı göz önüne alındığında sözleşmeyi zımnen kabul ettiğinin anlaşılacağını, asıl alacağın likit olup icra inkar talebinin kabul edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının özel yediemin olması hasebiyle kendini hiçbir kanun ve yönetmeliğe bağlı olmadığını iddia etse de Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği Ücret Tarifesi şartlarına açıkça bağlı olduğunu, tahkikat konusu davada ortada bir sözleşme olmadığını, matbu bir varaka olduğunu, sözleşme olduğu kabul edilse dahi sözleşme serbestisinin sınırları olduğunu ve işbu varakanın TBK 27 madde uyarınca sözleşmenin kesin hükümsüz olduğunu, bilirkişi raporunun tüm bu yönlerle izah edildiğini, davacının özel sözleşmenin bağlı olunan tüm yasaların üstünde olduğu iddiasının hukuk ile bağdaşmadığını, özel sözleşmeye üstünlük tanınmasının bu sözleşmenin bağlı olunan kanun emredici hükümlerine riayet etmesi şartına bağlı olduğunu, yedieminin hak ettiği ücretin taraflarınca fazlasıyla yatırılmış olup hiçbir hak ve alacağı olmadığını, inkar tazminatı istenemeyeceğini, tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 67 maddeye göre açılan itirazın iptali davasıdır. Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında alacaklı tarafından borçlu aleyhine, 136.010,00 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının "Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından haczedilerek 21/11/2016 tarihinde alacaklı vekili ile yediemin arasında imzalanan yediemin teslim zabtı(ücret sözleşmesi) uyarınca günlük 170,00 TL yediemin ücreti karşılığında muhafaza altına alınan ve hali hazırda depoda duran mahcuzların 21/11/2016 den 25/03/2019 tarihine kadar birikmiş 853 günlük alacağına tekabül eden 145.010,00 TL yediemin ücreti, -9.000,00 TL düşülmüştür" şeklinde açıklandığı, borçlunun itirazı neticesinde takibin durdurulduğu görülmüştür. Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, ...A.Ş.'nin dava dışı şahıstan olan alacağının tahsili için takip başlattığı ve borçlunun bir kısım mallarına haciz konularak muhafaza altına alındığı, ...Ltd.Şti.'ne ait yediemin deposunda muhafaza edilmesi konusunda taraflar arasında 21/11/2016 tarihli "Yediemin teslim zaptı-Ücret sözleşmesi"nin imzalandığı ve malların bugüne kadar bu yerde muhafaza altında tutulduğu anlaşılmıştır. 21/11/2016 tarihli "Yediemin teslim zaptı-Ücret sözleşmesi"nin incelenmesinde; davacı ile davalı arasında mahcuz malların davacı tarafa ait yediemin deposunda muhafaza altında tutulması hususunda tarafların anlaştıkları, ücret olarak günlük 170,00 TL ödeneceği ve 9.000 TL ücretin peşin olarak ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu görülmüştür. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve mahkemece davacı yediemin deposu sahibi firmanın Bakanlık tarafından belirlenen ücret tarifesine uymasının yasal bir zorunluluk olduğu, belirtilmek sureti ile davanın reddine karar verilmiştir.Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede davacı tarafın açık şekilde sözleşme konusu malı Adalet Bakanlığı'nın depo ve garajlarla ilgili yönetmeliğine göre teslim almayacağını belirttiği, günlük depolama ücretinin 170,00 TL olarak belirlendiği,853 gün depoda kaldığı, sözleşmenin serbestliği ilkesi uyarınca tarafların yedi emin ve depo ücreti konusunda sözleşme yapabilecekleri, sözleşmenin davalı yönünden bağlayıcı olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin yerleşik kararları gereği, mahcuzların değeri, depoda kaldığı sürenin uzunluğu, ortaya çıkan yediemin ücretinin miktarı göz önüne alınarak, TBK 51.maddeye göre hakkaniyet indiriminin yapılması gerekmektedir. Somut olayda; yedi emin ücretinin 170TLx853 gün=145.010,00 TL olduğu 9.000 TL nin davalı tarafından takip tarihinden önce ödendiği, bu ödemenin düşümü ile bakiye alacağın 136.010 TL. olduğu, mahcuzların değeri, depoda kaldığı sürenin uzunluğu, ortaya çıkan yediemin ücretinin miktarı göz önüne alınarak, TBK 51.maddeye göre %70 hakkaniyet indiriminin dosya kapsamına uygun olduğu, hakkaniyet indirimi yapıldığında davacının 43.503,00 TL. yedi emin ücret alacağı bulunduğu, takip tarihinden önce yapılan 9.000,00 TL, ödemenin düşümü ve itiraz tarihi itibarı ile 13.000,00 TL ödemenin düşümü ile bakiye yediemin alacağının 21.503,00 TL olduğu görülmüştür..13.000,00 TL'nin itiraz tarihi itibarı ile ödendiği davacının 13.000,00 TL yönünden itirazın iptali davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmıştır.13.000 TL yönünden davalı lehine vekalet ücreti ve mahkeme masrafına hükmedilmiştir. Hakkaniyet indiriminine konu olan kısım yönünden davalı lehine vekalet ücreti ve mahkeme masrafına hükmedilmemiştir.Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapılan itirazın kısmen iptaline takibin 21.503,00 TL üzerinden devamına, ana alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmesine, itiraz edilmeyen 13.000,00 TL dava yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,2- Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2020 tarih, 2019/318 E., 2020/150 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3- DAVANIN KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,- Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapılan itirazın kısmen iptaline takibin 21.503,00 TL üzerinden devamına, ana alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmesine-İtiraz edilmeyen 13.000,00 TL yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, -Bakiye alacağa ilişkin kısım yönünden davanın esastan reddine,4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.468,87 TL karar harcından peşin alınan 1.642,67 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 173,80 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine,4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 2.100,00 TL bilirkişi ücreti, 117,30 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 2.217,70 yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.334,00 ile 1.687,07 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 3.021,07 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,4/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan, yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,4/d- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 4/e- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 13.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 148,60 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 54,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 202,60 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/01/2024