T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2099 Esas
KARAR NO: 2023/1629
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/12/2019
NUMARASI: 2018/1032 E. - 2019/1008 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça, müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını ve müvekkile 10 örnek ödeme emri tebliğ edildiğini, davalı tarafça takip başlatıldıktan sonra İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1265 D.iş 2018/1260 K. sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alınarak müvekkilinin müşterisi olan ... Tic. Ltd. Şti.'ne Bursa ... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. sayılı dosyasından ihtiyati hacze gelindiğini, müvekkilinin icra takip dosyasında borçlu konumda olması ve müşterisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile olan ticari ilişkisinin zedelenmemesi adına icra tehdidi altında her türlü dava, hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla 14.341,49 TL tutarındaki bedeli ödemek durumunda kaldığını, takip dosyası dayanağı çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu, çekin kaybolması sebebiyle müvekkili adına Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1203 E. sayılı dosyası kapsamında çek iptali davası açıldığını, mahkemece ödemeden men yasağı kararı verildiğini, müvekkilinin çeki kaybetmeden önce ... A.Ş. emrine ciroladığını, davalı ... dava konusu çekin meşru hamili olmadığını, çekte ... A.Ş.'nin cirosu bulunmadığını, ciro silsilesinde kopukluk bulunduğunu beyan ederek; müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ödenen 14.341,49 TL 'nin ödeme tarihi olan 31/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte müvekkiline geri ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili dava dışı ... ile faktoring sözleşmesi imzalandığını bu sözleşmeye istinaden dava dışı ... kaynaklanan alacağa ilişkin olan faturaların dayanak gösterilerek müvekkili şirkete dava konusu çekin verildiğini, davacının da çeki ciranta olarak imzaladığını, davacının iddialarının doğru olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "Davacının davasının REDDİNE" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takip dosyası dayanağı çekin davacı uhdesinde iken kaybolduğunu, çekin kaybolması sebebiyle Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1203 E. sayılı dosyası kapsamında çek iptali davası açıldığını, ödemeden men kararı verildiğini, davacının dava konusu çeki kaybetmeden önce ... A.Ş. emrine ciro ettiğini, çek kötü niyetli kimseler tarafından ... A.Ş.'ye ciro edildiğini, ancak emrine ciro edilen ... A.Ş.'nin cirosu bulunmadığını, ciro silsilesinde kopukluk olduğunu, düzgün ciro silsilesi ile davalı faktoring şirketine ulaşmadığını, ciranta ... A.Ş. 'nin cirosu olmadan üçüncü kişi ... imzası ile ..., daha sonra da ... - ... tarafından davalı ... A.Ş.'ye ciro edildiğini, mahkemece bu husus göz ardı edilmek suretiyle hüküm kurulduğunu, davalı faktoring firması davaya konu çekteki ciro silsilesinin kopuk olduğunu bilerek ve görerek davaya konu çeki aldığını, bu hususun davalının kötü niyetini ortaya koyduğunu, davalı yan basiretli bir tacir olup, faaliyet konusunun mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilen alacakları devir almak olduğu göz önüne alındığında, davalının, davaya konu çekteki ciro silsilesinde kopukluğu fark etmemiş olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ciro silsilesinde kopukluk olup olmadığının incelenmediğini, yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç:Dava icra takibi nedeniyle ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir. İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında, davalı alacaklı tarafından ... Bankası Mevlana/Konya şubesine ait, 25/09/2018 keşide tarihli, ... seri nolu 10.000,00 TL'lik çek nedeniyle kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, çekin keşidecisi ve lehtarının dava dışı kişiler olduğu, çekin sırası ile lehtar ... şirketi, .. Şirketi , ... şirketi, ... şirketi, ... şirketi, davacı ...k şirketi(... şirketi emrine ödeyizniz) şeklinde , ... (... ) ve davalı faktorin şirketi cirolarına havi olduğu ,bankaya ibrazında ödeme yasağı sebebiyle işlem yapılamadığı , davacı tarafından 01.11.2018 tarihinde takip dosyası borcu olan 14.341,49 TL yi ödediği anlaşılmıştır.Dosyada mevcut bilirkişi raporlarında ; " davalı faktoring şirketinin çeki faktoring sözleşmesinin tarafı olan ... ... olan fatura alacağına ilişkin teslim aldığı, davalının faktoring sözleşmesi ile iktisap ettiği çeke ilişkin ... ödeme yaptığı, davalının çeki düzgün ciro silsilesiyle edindiği ciro zincirinin kopuk olmadığı 6361 sayılı yasanın 9/2 ve 9/3 maddesindeki duruma uyumlu olduğu, belirtilmiştir. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2. maddesine göre, faktoring şirketi , kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. 6361 Sayılı Yasa'nın 9/2 maddesi hükmü ve yukarıda sözü edilen yönetmeliğin 8. maddesi, faktoring şirketlerine, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile temlike konu alacağın bir mal veya hizmet satışından doğduğunu fatura ile tevsik etme ve kambiyo senedi ile faturanın uyumlu olduğunu araştırma yükümlülüğünü yüklemiş, 6102 Sayılı T.T.K.'nun 790. maddesi ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.... ." şeklindeki düzenleme ile ciro silsilesinde dış görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğünü yüklemiştir.Somut olayda , davaya konu çekte davacının ciranta olduğu ve çeki tam ciro ile "... A.Ş.emrine ödeyiniz" şeklinde ciro ettiği, söz konusu cirodan sonra ise çekin ... tarafından beyaz ciro yapıldığı anlaşılmaktadır. Oysaki davacı ciranta tarafından tam ciro yoluyla devredilen çekin ... A.Ş. tarafından ciro edilmesi gerekirdi. Bu nedenle çekteki ciro silsilesinde kopukluk olduğu çek metninden anlaşıldığı halde davalı faktoring şirketinin ciro silsilesinde dış görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğünü yerine getirmediği, davalının davaya konu çekte yetkili hamil olmadığı gözetilerek, davanın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Açıklanan sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun, kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesine göre; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davanın kabulüne 14.341,49 TL 'nin ödeme tarihi olan 01/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine kesin olmak üzere yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği kanaatiyle kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,2-İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/12/2019 tarih, 2018/1032 E. 2019/1008 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-Davanın Kabulüne, 14.341,49 TL 'nin ödeme tarihi olan 01/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine 4-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 979,66-TL karar harcından peşin alınan 244,92-TL'nin mahsubu ile 734,74-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye 4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 35,90-TL başvurma harcı, 244,92 peşin harç, 6,40-TL vekalet harcı, 2.750,00-TL bilirkişi ücreti, 175,90-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 3.213,12-TL'nin, davanın kabul edilmiş olması sebebiyle, davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 4/c-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,4/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 14.341,49-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 738,00-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 40,50-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 778,50- TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 14/12/2023