T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/1768
KARAR NO: 2023/1235
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 05/11/2019
NUMARASI: 2017/404 E. - 2019/296 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/10/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ın profesyonel olarak yönetmenlik yaptığını, bir çok eserinin TRT Kurumunda yayınlandığını, yine TRT'de yayınlanması planlanan böyle bir yapım için davalı şirket ... A.Ş ile "..." isimli belgesel film için görüşmeler yaptığını ve çekilen her bölüm başına net 3.000,00 TL (üçbintürklirası) karşılığında anlaştığını, ... A.Ş yönetim kurulu başkanı/yetkilisi ... ile müvekkili arasında önceden yapılan işlerin verdiği güven ve samimiyet gereğince sözleşme yapılmadığını, tüm ilişkilerin bu karşılıklı güven ilkesi üzerinde yürüyerek müvekkilinin ilgili ... programın Karadeniz bölgesinde çekilen 4 bölümü için yönetmenlik yaptığını, TRT'den tahsilat alınması halinde bölüm başına anlaşılan bedelin ödeneceğini, ancak bu belgeselin ilk bölümü için müvekkiline ... A.Ş tarafından kısmı olarak birkaç parça halinde 3.000,00 TL ödendiğini, normal şartlarda TRT tarafından dış yapımlar için istenen ve her iş için şart koşulan muvafakatnamenin müvekkilinden alınmaksızın programın ilk bölümünün ... kanalında yayınlandığını, müvekkil ile ... arasında yapılan görüşmelerde kanalın henüz diğer bölümlere onay vermediğini, kanaldan ödeme alınınca tarafına ödeme yapılacağını belirtmesine rağmen, 12.04.2015 ve 17.04.2015 tarihlerinde iki bölümün daha yayınlandığını ve müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, varsa yayınlanmış diğer bölümlere ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 13.04.2015 ve 17.04.2015 tarihlerinde yayınlanan iki bölüm için toplam 6.000,00 TL, FSEK 68. Maddesi gereğince 3 katı olan 18.000,00 TL ödeme yapılması için taraflara Kadıköy ... Noterliği aracılığıyla ... yevmiye numarası ile ihtarname gönderdiklerini, herhangi bir ödeme yapılmadığından İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası icra takibi başlattıklarını, ancak davalıların haksız fiilleri nedeniyle sorumlu oldukları bu bedeli ödemek yerine icra takibini itiraz yoluyla durdurduklarını belirterek, itirazın iptaline, bu paranın ödendiğine dair herhangi bir belge ibraz etmeyen davalıların haksız itirazlarının iptaline ve takibin devamına, davalıların haksız ve kötü niyetli itirazları nedeniyle en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı ve yetki bakımından usulen itiraz ettiklerini, esasa ilişkin olarak, ... tarafından 13.04.2015 ve 17.04.2015 tarihlerinde ... Kanalında yayınlanan "..." isimli esere ait maddi ve manevi tüm hakların ... A.Ş'ye ait olup, yapılan sözleşme ile tüm hakların TRT Kurumuna devredildiğini, ... A.Ş ve TRT Kurumu arasında yapılan sözleşmeye göre, firmanın sözleşmeye göre üstlendiği yükümlülüklerini yerine getirmesi sırasında veya getirme nedeniyle ilgili mevzuat hükümleri gereğince, koruma altına alınmış fikri ve/veya sınai mülkiyet konusu olan bir hak ve/veya menfaatin ihlal edilmesi halinde buradan kaynaklanan her türlü idari, hukuki, cezai ve mali sorumluluğun firmaya ait olacağının kararlaştırıldığını, ... A.Ş'nin sorumlu gösterildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; "davalı TRT Genel Müdürlüğü hakkında açılan davanın reddine, Davalı ... hakkında açılan davanın reddine, Davalı ... A.Ş hakkında açılan davanın kısmen kabulüne , kısmen reddine, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibine 6.000,00 TL asıl alacak, 105,00 TL işlemiş faiz ve 266,02 TL ihtarname ve Noter masrafına yaptığı itirazın iptaline, takibin bu meblağ üzerinden devamına," karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı TRT'nin ilgili esere ilişkin fikri mülkiyet haklarının diğer davalı şirket tarafından devralınmadığını açıkça bildiğini, cevap dilekçesinde muvafakatname alındığı belirtilmiş olmasına rağmen dosyaya sunulmadığını, Mahkemece ilgili belgeselin yayınlanan birinci bölümüne ilişkin 3.000 TL ücretini aldığı için davacı haklarının otomatik olarak devredildiği gibi bir varsayımın kabul edildiğini, bir kişinin mülkiyetinde bulunan hakları devretmesi için açık rızası ve iradesinin olması gerektiğini, yönetmenliği yapılan 4 bölüm belgeseldeki fikri mülkiyet haklarının, ücreti ödenmediği için ne diğer davalı şirkete ne de davalı TRT’ye devredilmediğini, Davalı TRT ile diğer davalı şirket arasında imza altına alınmış bulunan sözleşmenin, davacı açısından da bağlayıcı sayılması, ilgili sözleşme gereğince davalı TRT’ nin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı gibi bir gerekçeye yer verilmesinin hatalı olduğunu, Davalı TRT'nin, davacının mağduriyetini gidermek ve eserlerin fikir haklarını devralmak yerine, ilgili eserleri davacının fikri mülkiyet haklarını açıkça ve bilerek ihlal etmek suretiyle defalarca yayınladığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın belirtilen nedenlerle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, "..." isimli esere ilişkin yönetmenlik ücretiyle ilgili sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davacı ile davalılardan ... A.Ş. arasında, davalı şirketin yapımcılığını üstlendiği "..." isimli ... filmin yönetmenliğini davacının yapması ve bölüm başına 3.000,00 TL ücret ödenmesi konusunda sözlü olarak anlaşma yapıldığı, davacının dört bölümde yönetmen olarak çalıştığı, iki bölüm için ödeme yapılmadığı iddia, savunma ve dosya kapsamı ile sabittir. Mahkemece, somut olayda eserin izinsiz yayınlanmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle FSEK'in 68.maddesi uyarınca ödenmeyen ücretlerinin üç katı tutarında alacağa hükmedilemeyeceği değerlendirilmiştir. Dava dilekçesi ve icra takip dosyası incelendiğinde; davacının ücreti ödenmeyen ve yayınlanan bölüm ücretleri için talepte bulunduğu, ilk bölümün yayınlanmış ve ücretinin de ödenmiş olmasına rağmen, davacı yanca eserin izinsiz yayınlandığı gerekçesiyle mali haklara tecavüz edildiği yönünde bir muaraza çıkarılmadığı, bu hususta herhangi bir başvuru yapılmadığının dava dilekçesinde bizzat davacı yanca da ifade edildiği, eserin ''...'' ... isimli kanalda yayınlanmak üzere yapıldığının davacı yanca bilindiği, dolayısıyla ilk bölümün yayınlanmasından sonra mali haklara tecavüz edildiği iddiasında bulunmayan davacının, diğer bölüm ücretlerinin ödenmemesi üzerine ''eserin izinsiz yayınlandığı'' iddiasını ileri sürmesinin TMK'nun 2. maddesi anlamında dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığı, bu nedenle izinsiz yayın iddiasının yerinde olmadığı, dolayısıyla FSEK'in 68.maddesinin somut olayda uygulama yeri olmadığı, ancak ödenmeyen iki bölüm ücreti için sözleşmede kararlaştırılan bölüm başı ücret miktarınca (toplam 6.000 TL) davacı alacağının bulunduğu, aksi yöndeki istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan sözleşmeye göre, TRT ile yüklenici sıfatı taşıyan davalı yapımcı ... A.Ş. arasında 01/02/2015 tarihinde ''...'' adlı 26 dakikalık ve 6 bölümlük filmin TRT de yayınlanmak üzere hazırlanmasının taahhüt edildiği, bu sözleşmede TRT'nin ... filmin yönetmeni olan davacıya karşı herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığı ve yönetmenlik hizmetinden kaynaklanan ücretten sorumlu olmadığı kararlaştırılmış olup; somut olayda davacının ... eserinden doğan mali hakları konusunda yapımcılarla sözleşme yaptığı ancak sözleşme bedelini tahsil edemediği, davalı TRT’nin ise yapımcılarla sözleşme yaptığı ve sözleşmede her türlü telif hakkı ihlallerinin yapımcılarla tekeffül edildiği, sözleşme bedelini de yapımcılara ödediği, davacı ile yapımcı arasındaki sözleşmenin varlığı karşısında davalı TRT’nin anılan belgeseli TV’de gösterime sunmasının telif hakkı ihlali niteliğinde olmadığı ve sözleşmenin tarafı olmadığı için bölüm bedelinden de sorumlu olmadığı, bu nedenle davanın TRT yönünden reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, aksi yöndeki istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 05/11/2019 tarih ve 2017/404 E., 2019/296 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 225,45 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 26/10/2023