T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1753
KARAR NO: 2024/371
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 21/06/2023
NUMARASI: 2014/1158 E. - 2023/468 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 22/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil tarafından, menfi tespit davasına konu edilen borç, davalılardan ... tarafından yetkili hamil sıfatı ile alacaklı olarak, davacı keşideci müvekkil aleyhinde İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2004/231 D.İş sayılı dosyası üzerinden alınan İhtiyati Haciz doğrultusunda, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden başlatılan Kambiyo Takibine konu 07.06.1999 tanzim tarihli, 59.850.USD tutarlı ve vade tarihi sonradan tarihi 25.08.2011 şeklinde hukuka aykırı olarak doldurulmuş ve takip konusu edilmiş emre muharrer senet bakımından, davacı müvekkilin borçsuz bulunduğunun tespiti talebi hakkında olduğunu, icra takibine konu bononun, öncelikle “vadesiz- görüldüğünde ödenecek bono” niteliğinde bulunmasından mütevellit zaman aşımına da uğramış olması bakımından, davacı müvekkilin borçsuz bulunduğunun tespitine; zaman aşımı sürelerinin geçirilmiş olması ve kambiyo vasfını yitirmiş olmasından ötürü, daha sonradan davalılar arasında kararlaştırılan işlem ile “vadesiz bonoya” sonradan vade tarihi eklenmek sureti ile yapılan tahrifatın, senet metnindeki davalı ...' e ait ciro ile karşılaştırmalı olarak yapılacak incelemesi neticesinde cirodan sonra yeni tarihli olarak geçmişe dönük doldurulmuş olmasından mütevellit; davacının zararına hareket edilmiş olmasından ötürü; taraflar arasındaki hukuki ilişkiye, hukuka, hayatın olağan akışına aykırı olarak doldurulduğunun tespiti ile taraflar arasında takip konusu bononun verilmesine sebebiyet verecek herhangi bir hukuki ilişkinin mevcut bulunmaması ve işbu takip konusu bononun, davalı lehdar ... tarafından tahsil edilmiş olması ve bu durumu ortaya koyar mahiyette maddi ve hukuki deliller ile, bononun bedelsiz bulunması sebebi ile; davacı müvekkilinin borçsuz bulunduğunun tespitine; haksız ve kötü niyetli takip sebebi ile; takip konusu asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu bononun diğer davalı ... tarafından ciro edilerek verildiğini , müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu, bu nedenle davaya husumet itirazında bulunduklarını, aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı dava dilekçesinde; diğer davalı ...'e, dava konusu bonoyu kaybetmiş olması nedeniyle yeni bir bono verildiğini, bu bononun Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, bu borcun ödendiğini, bononun diğer davalı ... ile davacı arasındaki "özel bir şahsi ilişki" nedeniyle verildiğini, diğer davalı ... ile arasında geçerli bir borç doğuracak mahiyette hukuki bir ilişki ve işlemin olmadığını iddia ve beyan etmiş olduğunu, bu iddiaların davacı ile diğer davalı arasındaki hukuki ilişkiye ilişkin olduğunu sonraki ciranta ve hamil olan iyi niyetli 3. kişi müvekkilini bağlamayacağını, hamile karşı ileri sürülebilecek iddialar olmadığını, davacının, dava konusu bononun kambiyo vasfını yitirmiş ve zaman aşımına uğramış olduğu iddiasını kabul etmediklerini , bononun görüldüğünde ödenecek bonolardan olmadığını, ayrıca BK 125. maddede düzenlenen 10 yıllık zaman aşımı gereği bononun zaman aşımına uğradığı iddiasının da hukuki hiçbir dayanağı bulunmadığını, , dava konusu bononun kambiyo vasfı taşıdığını, Kambiyo senetlerine ilişkin olarak zaman aşımını kesen sebeplerin TK.m.662’da özel olarak ve sınırlayıcı bir şekilde düzenlendiğini, senetteki düzenleme tarihi ile vade tarihi arasında 12 yıl 1 ay 19 gün olduğunu, ancak senetteki tanzim tarihi ile vade tarihi arasında uzun süre olmasının senedin geçersizlik sebebi olmadığını, kanunda bu konuda tanzim tarihi ile vade arasındaki süreyi sınırlayan bir hüküm bulunmadığını, bonoda kullanılan para biriminin USD yani ABD doları olduğunu açık olduğunu davacının takibin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin reddi gerektiğini, senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasının ancak yazılı bir delil ile ispatlanabileceğini, bununla beraber anlaşmaya aykırı olarak doldurulmuş senedi devralan kişi, ancak kötü niyetli (ve iktisabında) ağır kusurlu ise, senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu def'inin ona karşı da yöneltilebileceğini, tüm bu nedenlerle; husumet itirazının kabulü ile davanın husumet yönünden reddine, tüm taleplerin reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; "Davanın REDDİNE, " karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu olayda, davacı müvekkilin borçsuz bulunduğunun tespitinin talep edildiği bono, TTK.nun 689/2. maddesine göre "görüldüğünde ödenmesi" şart olan bir bono sayıldığını, ödeme tarihinin sonradan kötü niyetli olarak başkası tarafından doldurulduğunu, bu nedenle TTK.nn 616. maddesi hükmüne göre görüldüğünde ödenmek üzere keşide olunan senedin keşide gününden itibaren bir yıl içinde ödenmesi için ibrazının gerekli olduğunu, TTK.nun 661. madde hükmüne göre poliçeyi kabul edene veya bonoyu keşide edene karşı açılacak davalar, vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zaman aşımına uğrayacağını, Bu üç yıllık süre görüldüğünde ödenecek senetlerde, ödenmesi için ibrazı gereken bir yıllık sürenin bitimi tarihinden itibaren işlemeye başladığını, bononun keşide tarihi 06.07.1999 olup ödenmesi için 06.07.2000 tarihine kadar ödenmesi için ibrazda bulunması gerektiğini, bu tarihe göre 3 yılın ilavesi ile 06.07.2003 tarihinde bononun zaman aşımına uğramış olduğunu, ayrıca bu halde, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre müracaat hakkı bakımından 1 yıllık hak düşürücü sürenin de geçirildiğini yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; mahkeme kararında da belirtildiği üzere davacı davasında haksız olup ileri sürdüğü iddiaları da ispatlayamadığını, davacının haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının iddialarını 6102 sayılı HMK.m.200 kapsamında yazılı delil ile ispat etmek zorunda olmasına rağmen ikinci senedin ilk senet yerine verildiğine dair bir yazılı delil sunulmamış olması, ceza davası neticesinde verilen karar ile yazılı delil ile ispat etme külfetinin aşabilecek ve dolayısıyla ikinci senedin ilk senet yerine olmak üzere hile ile davacıdan alındığına yönelik bir delil elde edilememiş olmasının ve de davacı tarafından dava dilekçesinde her iki senedin miktar olarak 58.950,00 USDolduğu iddia olunmasına rağmen, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icraya konulduğu iddia olunan ikinci senedin miktar olarak 95.000,00 USD miktarlı olması nedeniyle her iki senet miktarının da farklı olması nedeniyle davacı taraf iddialarını usulüne uygun delillerle ispat edememiş olduğundan davanın reddine yönelik verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunu belirterek istinaf taleplerinin reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava, İİK. M.72 maddesine dayalı icra takibinden sonra açılmış menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili, davacının ...'e 07/06/1999 keşide tarihli 59.850,00 USD miktarlı ve vade tarihi boş olan bonoyu verdiğini ...'in bu bononun kaybolduğunu iddia etmesi nedeniyle ...'e 07/06/1999 keşide tarihli ve 59.850,00 USD miktarlı ikinci bono verdiğini, ikinci bononun Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icraya konması sonrası davacı tarafından ödendiği halde kaybolduğu söylenen ilk senedin vade tarihi yazılarak diğer davalı ... tarafından İstanbul ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, ikinci senet ödendiğinden takip konusu senedin bedelsiz kaldığını beyanla eldeki davayı açmıştır.İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında ; Davalı ...'in davacı ... ve davalı ... aleyhine 59.850,00 USD asıl alacak ve ferileri toplamı 71.460,08 USD ve 370,50 TL alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü takip başlattığı, 10..06.2014 tarihli ödeme emri düzenlendiği, takibin dayanağının 06/07/1999 keşide , 25/08/2011 vade tarihli ve 59.850,00 USD miktarlı bono olduğu, bononun keşidecisinin ..., lehtarının ... olduğu, nakten kaydı ile düzenlenen senedin ... tarafından ...'e ciro edildiği görülmektedir.Davacının bedelsizlik iddiasına dayanak gösterdiği, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ...'in borçlu ... aleyhine 30/08/2005 tarihinde,30/07/2005 vade tarihli ve 95.000,00 USD bedelli bonoya dayalı olarak takibe geçildiği görülmektedir. İstanbul 10. Ağır Ceza mahkemesinin 2018/269 Esas sayılı dosyasında 05/11/2020 tarihli 2020/218 Karar sayılı karar ile ... hakkında beraat kararı verildiği,... yönünden davanın ölüm nedeniyle düştüğü, kararın 09/02/2021 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.Dava senedin imzalı ve vade tarihi boş olarak verildiği, bedelsiz olduğu, iddiasına dayalı açılmıştır. Kambiyo senetleri temel hukukî ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Bu kapsamda bono; ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedidir. Bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmez,senet metninde yazılı kaydın doğru olmadığı iddiasında ispat yükü kaydın aksini iddia edene aittir. Senedin miktar hanesi, tanzim tarihi yazılıp imzalı şekilde diğer kısımlarının boş olarak verildiği, senetteki vade tarihinin sonradan doldurulduğu, iddiası yönünden, bononun TTK 680.maddesi uyarınca açığa senet şeklinde düzenlenmesi mümkündür. Bu nedenle senedin diğer unsurlarının sonradan doldurulmuş olması senedin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz. Senedin işleme konulmadan önce zorunlu unsurlarının tamamlanabilmesi mümkündür. Dava konusu senedin TTK 776.maddesi uyarınca zorunlu unsurlara havi bono vasfında olduğu, keşidecisinin davacı, lehtarının davalı ..., hamilinin davalı ... olduğu, davacı keşideci tarafından imzalanıp bir kısım yerleri boş bırakılarak düzenlenip verildiği, tamamen doldurulmamış bononun tedavüle çıkarken anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu yazılı belge ile kanıtlanmadığı sürece, bono üzerinde yazılı unsurlar varlığını koruyacaktır. Yine senedin bedelsiz olduğu iddiasının da yazılı delil ile ispatlanması gerekli olup, davacının bu iddialarını ancak lehtar olan davalı Münevvere karşı ileri sürebileceği, davalı ... senedi ciro yolu ile alan hamil olup, TTK 686. maddesinde de, bir poliçeyi elinde bulunduran kimsenin, son ciro beyaz ciro olsa dahi, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılacağı düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre davalı ... yetkili hamildir. Hakkında senedi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisabında ağır kusurlu olduğuna dair delil bulunmayan yetkili hamile yönelik lehtar ile keşideci arasındaki şahsi defilerin ileri sürülemeyeceği, sonuç olarak, dava konusu bononun davacı tarafından düzenlenerek lehtara verildiği ve ciro edildiği, bononun anlaşmaya aykırı olarak düzenlendiğine ve bedelsiz kaldığına dair iddiaların yazılı delil ile ispat edilemediği, bonoda vade ve tanzim tarihi arasında belli bir zaman diliminden fazla süre içermemesi gerektiğine dair kısıtlayıcı yasal bir düzenleme bulunmadığı, dava konusu senedin bono vasfını koruduğu, 3 yıllık zamanaşımı süresi içinde takibe konu edildiği, davanın reddi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı davacının istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/06/2023 tarih ve 2014/1158 E., 2023/468 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 22/02/2024