T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/415 Esas
KARAR NO: 2024/376
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/11/2022
NUMARASI: 2022/58 E. - 2022/733 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 22/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... Limited Şirketi'nin, inşaat ve dekorasyon sektöründe mimarlık ve mimari danışmanlık faaliyetleri yürüttüğünü, diğer müvekkili ... yüksek mimar olup davacı şirketin yetkilisi olduğunu, müvekkili...'ın, 2012 yılında boşandığı eski eşi dava dışı ..., evlilik birliği içerisinde verdiği ve boşandıktan sonra azletmeyi unuttuğu/ihmal ettiği vekâletlerle, 2015 yılında ... adına kayıtlı 3 adet araç ve Marmaris'te bulunan 2 adet taşınmazı ... kardeşi ... sattığını, müvekkili ... mallarının vekâletle satığını öğrendiğinde hemen ... azlettiğini, İstanbul'da bulunan 2 adet taşınmazını vekâletle satamadığını, ancak İstanbul'daki taşınmazlarıyla ilgili 2 ayrı dava açtığını ve ihtiyati tedbir kararları aldığını, araçlarla ilgili İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/246 Esas sayılı dosyasından görülen davada ve Marmaris'te bulunan 2 adet taşınmazla ilgili Marmaris 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/481 Esas sayılı dosyasından görülen davada müvekkili ... lehine karar verildiğini, İstanbul'da bulunan 2 adet taşınmazıyla ilgili davalar İstanbul Anadolu 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/266 Esas (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi 2021/903 Esas) ve İstanbul Anadolu 11. Aile Mahkemesi 2021/123 Esas sayılı dosyalarından devam ettiğini, dava dışı ..., müvekkili ... Marmaris'teki taşınmazlarına ilişkin katılma payı ve katkı payı alacağı olduğundan bahisle Marmaris Aile Mahkemesi 2021/492 Esas sayılı dosyasından tekrar dava açtığını, anılan nedenlerle müvekkili ... mal varlığından tasarruf edemediğini, bununla birlikte inşaat ve dekorasyon sektöründe yaşanan son yıllardaki kriz, piyasayı durma noktasına getirdiğinden müvekkilinin şirketi de mali krize girdiğini, şirketini krizden kurtarmak için iş ve kaynak arayışına girdiği dönemde bir arkadaşı vesilesiyle ... şube müdürlüğü yaptıktan sona emekli olan dava dışı ... ile tanıştığını, dava dışı ..., müvekkili ... ... kredi alabilmesi için yardımcı olduğunu, bu vesileyle arkadaş, dost olduklarını düşündüğü dava dışı ... şirketinin mali durumunu ve kişisel mağduriyetlerini paylaştığını, dava dışı ... , müvekkili ..., iş bağlantılarında ve sıkıntılarında destek olabilecek, çok güvenilir, her şekilde teslim olabilirsin diyerek adının ... olduğunu söylediği kişiyle tanıştırdığını, müvekkili ..., bu kişinin gerçek adının .... olduğunu çok sonra öğrendiğini, dava dışı ..., müvekkili ... "Benim çevrem çok geniş, sana mimari konuda iş bağlantısı yapacağım, firmanı bizim firmamız gibi tanıtacağım, ancak bu şekilde sana iş bağlantısı yapabilirim." dediğini, pandemi başlamadan kısa süre önce ocak ayı sonları gibi müvekkili ... da ... Tersanesi ile görüşmelere başladığını, Amerika'dan alınan bir cruise gemisi siparişi için gemi iç dekorasyonu işi ile ilgili teminat mektubu verip veremeyeceğinin sorulması üzerine dava dışı ... , "Ben destek olurum, onayla." dediğini, müvekkili ... da firmaya verebileceğini söylediğini, bunun akabinde dava dışı ..., "Sana teminat mektubu organize ederim ama benim teminat mektubu alacağım yere bir miktar ödeme yapmam gerekiyor." dediğini, müvekkili ... da "Bana böyle söylememiştin, ne yapabilirim ki?" dediğini, dava dışı ... , nişanlısı olarak tanıttığı dava dışı/ciranta ... ile birlikte, "Bizim tanıdığımız ... firmasının sahibi ... adında biri var. Vadeli çek verirseniz o size verir." dediğini ve dava dışı ... de "Merak etme, ben geri ödeyeceğim." dediğini, müvekkili ... , dava dışı ... ve dava dışı/ciranta ... ile beraber Karaköy Bankalar Caddesinde (... Mh. ... Cd. No.... Tezgül İşhanı Kat:2 ... Metro Karşısı Karaköy Beyoğlu/İstanbul) ... firmasına ilk olarak 13/02/2020 tarihinde ...’in yanına gittiğini, müvekkili ... bu suretle tanıdığı ... başlarda dava dışı ... iknası sonraki zamanlarda mecbur bırakması üzerine faizle para aldığını, ancak ...'in verdiği paralar "kasa" olarak tabir edilen ve davalı ...'in aralarında bulunduğu çalışanlarının hesaplarından aktarıldığını, dava dışı ... faizle alınan paralara karşılık olarak davaya konu çeklerin teminat olarak verildiğini, müvekkili şirket, müvekkili ..., dava dışı ..., dava dışı ... ve davalı ... arasında hiçbir ticari ilişki olmadığını, dava dışı ...ten faizle alınan paraya teminat olarak verilen çeklere müvekkili ..., dava dışı ..., dava dışı ... tarafından kefaleten ciro attıklarını, dava dışı ... çalışanı ... tarafından ... A.Ş. Halkalı Şubesi'nden keşideli ... no.lu, 15/11/2020 keşide tarihli ve 223.700,00₺ bedelli çeke istinaden İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını ancak çek 3 nedenle kambiyo senedi vasfında olmadığını, ilk olarak yukarıda izah edildiği gibi anılan çek dava dışı ...'ten faizle alınan paralara teminat olarak verildiğini, bu nedenle Kambiyo senedi vasfında olmadığını, ikinci olarak çek üzerinde geçerli bir ibraz bulunmadığını, nitekim karşılıksız çek şikayeti suçundan yapılan yargılama neticesinde çek üzerinde geçerli bir ibraz bulunmadığından müvekkili ... hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasından beraat kararı verildiğini, üçüncü olarak her ne kadar çek üzerinde ... ait şekli ciro bulunsa da cirodaki imza ... ait olmadığını, ... çek alacaklısı olabilmesi için çek üzerindeki ciroda imzasının bulunması gerektiğini, çek üzerinde davalının imzası bulunmadığından çek dolayısıyla alacaklı da olamayacağını, İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından yazılan talimat üzerine İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi ... Talimat sayılı dosyasından 26/11/2020 tarihinde yapılan menkul haczi işlemleri anında davalı ...'in vekili Av. ... tarafından verilen hesaba 10.000,00₺ ödendiğini, ödemeye ilişkin dekontun dosyaya sunulacağını, yine icra dosyasından yazılan haciz ihbarnamesi ile müvekkilinin kira alacağının haczedildiğini ve 07/02/2021 tarihinde 3.994,69₺, 20/04/2021 tarihinde 5.844,45₺, 20/05/2021 tarihinde 5.844,45₺, 08/06/2021 tarihinde 5.844,45₺, 05/07/2021 tarihinde 5.844,45₺, 09/08/2021 tarihinde 5.844,45₺, 21/09/2021 tarihinde 5.844,45₺ tahsil edildiğini, haricen tahsil edilen 10.000,00₺ ile icra dosyasından tahsil edilen 39.061,39₺ toplamı olan 49.061,39₺'nin davalıdan tahsili ile müvekkili ... ödenmesi gerektiğini, yine davalı ... tarafından İstanbul .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibin müstenidi ... A.Ş. Halkalı Şubesi'nden keşideli ... no.lu, 15/12/2020 keşide tarihli ve 220.000,00₺ bedelli ve ... A.Ş. Halkalı Şubesi'nden keşideli ... no.lu, 30/12/2020 keşide tarihli ve 234.000,00₺ bedelli çekler de kambiyo senedi vasfında olmadığını, anılan çeklerde ibraz kaşesi bulunmadığını, bu itibarla çeklerin kambiyo senedi vasfında olmadığını, ... A.Ş. Halkalı Şubesi'nden keşideli ... no.lu, 30/12/2020 keşide tarihli ve 234.000,00₺ bedelli çeke istinaden İstanbul .... İcra Ceza Mahkemesi ... Esas (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesi 2021/1858 Esas) sayılı dosyasından yapılan yargılama neticesinde müvekkil ... hakkında beraat kararı verildiğini, davaya konu çeklerin, faizle alınan paraların teminat olarak verildiğinden ve çeklerde kambiyo vasfını etkileyen başkaca sakatlık ve eksikliklerin bulunması nedenleriyle kambiyo vasfında olmadığını beyanla; davacı müvekkillerin ... A.Ş. Halkalı Şubesi'nden keşideli ... no.lu, 15/11/2020 keşide tarihli ve 223.700,00₺ bedelli çeke istinaden İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takipte borçlu olmadıklarının tespiti ile bu takibe istinaden tahsil edilen paraların ticari (reeskont avans) faizi ile birlikte müvekkil ...a ödenmesine, davacı müvekkillerin ... A.Ş. Halkalı Şubesi'nden keşideli ... no.lu, 15/12/2020 keşide tarihli ve 220.000,00₺ bedelli ve ... A.Ş. Halkalı Şubesi'nden keşideli ... no.lu, 30/12/2020 keşide tarihli ve 234.000,00₺ bedelli çeklere istinaden İstanbul 12. İcra Dairesi... Esas sayılı dosyasından başlatılan takipte borçlu olmadığının tespitine, İcra takipleri kötü niyetli başlatıldığından davalının takipler konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tarafımıza kötüniyet tazminatı ödenmesine mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; icra takiplerine konu çeklerin kanunen belirlenen zorunlu unsurları barındırmakla kambiyo senedi vasfını haiz olduğunu, davacı taraf her ne kadar çeklerin teminat çeki olduğunu iddia etmiş ise de çek üzerinde teminat kaydı bulunmadığını, çeklerin teminat olarak kabul edilemeyeceğini, senedin teminat senedi olduğunu ve bu sebeple kambiyo senedi vasfını haiz olmadığını iddia eden tarafın söz konusu iddiasını ispat etmek zorunda olduğunu, senede sadece "teminat" ifadesinin yazılmasının, senedin geçerliliğini etkilemeyeceğinden, ispat edilmesi gereken hususun "teminatın hangi ilişkinin teminatı" olduğunu, müvekkili ile dava dışı ... arasında mevcut ticari ilişkiye istinaden davaya konu 3 adet çek müvekkiline ciro ve teslim yoluyla teslim edildiğini, müvekkilinin teslim almış olduğu çeklerin arkasını ciroladığını ve imzaladığını, bu sebeple taraflarınca çeklere dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, davacı şirket, çeklerin teminat olarak verildiğini iddia etmiş ise de davacının söz konusu icra takiplerine 5 günlük yasal süre içerisinde itiraz etmediğini, dosyaların kesinleştiğini, bu itibarla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının talimatı olan İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyası ile hacze gidildiğini ve haciz işlemleri esnasından davacı tarafından 10.000,00 TL ödeme yapıldığını, ayrıca davacı borçlunun 3. kişilerde bulunan hak ve alacakları da söz konusu haciz işlemine konu olduğunu, kira bedellerinin de hukuka uygun bir şekilde haczedildiğini, davacı borçlu ödemeleri kendi rızası ile hiçbir ihtirazi kayıt öne sürmeden yaptığını, davacının ödenmiş tutarların kendisine iade edilmesini istemesinin hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, davanın müvekkilin alacağını sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, keşideci kendi imzasını reddetmediği sürece (imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince) çekten dolayı borçlu olmadığına dair menfi tespit davası açamayacağını, davacının ileri sürdüğü def'ilerin, senedi ciro yoluyla teslim alan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin çek üzerinde son ciro olduğunu, iyi niyetli yetkili hamil konumunda olduğunu, davacı her ne kadar dava dilekçesinde, çekte imzası bulunan müvekkili ...''in imzasının sahteliğini iddia etmiş ise de bu iddia da soyutluktan öteye gidemediğini belirterek davanın reddine, İİK m. 170/3 c.3 uyarınca davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/58 E-2022/733 K sayılı kararıyla; davacının öncelikle dava konusu çekleri dava dışı ... teminat olarak verdiğini kesin delillerle ispat etmesi bu husus ispatlandıktan sonra da davalı tarafın bu durumu bilerek kötüniyetli olarak çeki ciro aldığını ispatlaması gerektiği, davacı tarafın dava dışı ... söz konusu çekleri teminat olarak verdiğini kesin delillerle ispat edemediği, Whatsapp görüşmelerinden dava konusu çeklerin dava dış .... verdiğini ispat eder derecede yazılı delil başlangıcı olarak da kabul edilmesini gerektirir herhangi bir açıklık bulunmadığı, davacının sunmuş olduğu whatsapp görüşmelerinden bu hususun kesin şekilde ispatının söz konusu olmadığı, davacı vekilinin tanık dinletmek istemiş ise de teminat olarak verilme hususunun tanıkla ispatının mümkün olmadığı, çekler üzerinde teminat olarak verildiğine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, davacı tarafın söz konusu çeklerin dava dışı ... teminat olarak verildiğini kesin delillerle ispat edemediğinden davacının davasının reddi gerektiği, davalı tarafın kötüniyet tazminatı istemiş ise de İİK 72/4 gereğince mahkemece verilmiş tedbir mevcut olmadığından kötüniyet tazminat talebinin şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle; davacının davasının reddine, davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine, karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davacılar vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava konusu olaylar ve takibe konulan çekler ile ilgili olarak, davalı ve dava dışı diğer kişiler hakkında “Tefecilik, Resmi Evrakta Sahtecilik, Nitelikli Dolandırıcılık, Suç İşlemek İçin Örgüt Kurmak” suçları nedeniyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na, müvekkilleri adına şikâyette bulunulduğu, 2022/24267 soruşturma sayılı dosyasında başlatılan soruşturmanın devam ettiği, müvekkili ... eşinin azletmeyi unuttuğu-imal ettiği vekaletlerle mevduatına izinsiz olarak çekmesi taşınmaz ve araçlarına kardeşinin üzerine kaçırması nedeniyle mal varlığında tasarruf edemediğini, müvekkilinin mali krize girdiğini, kaynak arayışına girdiği dönemde dava dışı ... ile tanıştığını, dava dilekçesinde ayrıntılı olarak açıklanan şekilde 13/02/2020 tarihinde ... yanına gittiklerini, 250.000,00 TL karşılığında 19/03/2020 tarihinde 275.000,00 TL lik ... adına çek düzenlemesini istediğini, ... kendisinin ödeyeceğini söylediğini ve çalışanların hesabından ... para transferi yaptığını, müvekkilinin ... A.Ş Ümraniye şubesindeki şahsi hesabına 155.000,00 TL ... Bankası Selamiçeşme şubesi neznindeki şahsi hesabından 100.000,00 TL ve Etiler şubesi neznindeki şahsi hesabından 20.000,00 TL olmak üzere toplam 275.000,00 TL'ye 18/03/2020 tarihinde ... ... hesabına transfer ettiğini, 275.000,00 TL bedelli çeki ... 200.000,00 TL bedelli çeki ... müvekkiline iade ettiğini, dava konusu çeklerin dava dışı ... adına alınan son çekleri ödememesinden kaynaklandığını, mahkemenin delilleri yeterince incelemediğini, Whatsapp yazışmalarının incelenmediğini, çek örnekleri ve gelen giden ödeme dekontlarının incelenmediğini, ... faizle alınan paralara karşılık olarak davaya konu çeklerin ... adına kıymet olarak verildiğini, davalı ile davacı arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, davalının çek üzerinde şekli olarak cirosu bulunuyorsa da imzanın ona ait olmadığını, takipte alacaklı olamayacağını beyanla, mahkeme karararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde cevabında;Takibe konu çeklerin kanunda belirlenen sorunlu unsurları barındırdığını, kambiyo seneti vasfına haiz olduğunu, çeklerde ciro ve imzanın davalıya ait olduğunu, davacının ileri sürdüğü defilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini beyanda, istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir. Davalı vekili 02/09/2023 tarihli dilekçesinde; davacının İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarından başlatılan takiplerin dayanağı olan çeklerin ibrazında kambiyo vasfını etkileyen sakatlık ve eksiklik bulunması iddiasıyla sınırlı olmak üzere çeklerin kambiyo vasfında olmadıkları iddiasını ve bu iddia üzerinde olan davayı kabul ettiklerini beyan etmiştir. Dairemizin 15/09/2023 tarihli 2023/415 Esas sayılı ara kararı ile; 6100 sayılı HMK 308. Maddesinde; "Kabul, Davacının talep sonucuna, Davalının kısmen veya tamamen muvaffakat etmesidir.l " hükmü düzenlenmekle, davalı vekilinin dilekçesinde kabul beyanına istinaden davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği anlaşılıyorsa da kabul beyanında bir takım sınırlamalar ileri sürdüğünden, davalı vekiline muhtıra tebliği ile dilekçesini açıklamasını ve dava dilekçesinde ileri sürülen neticei taleplerden hangisi/hangilerini kabul ettiği konusunda ayrıntılı ve açıklayıcı dilekçe ibraz etmesine 2 hafta kesin süre verildiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin 31/01/2024 tarihli dilekçesinde; 02/09/2023 tarihli dilekçesindeki beyanının tekrarlamakla birlikte neticei talebinde "davayı kabul dilekçemize istinaden, davanın talep sonucunun ve davanını kabulüne karar verilmesini vekaleten talep ederiz" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Dosyanın incelenmesinde davacı vekilinin davaya konu İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına konu borçtan dolayı sorumlu olmadığını, ve takibe istinaden tahsil edilen paraların ticari/reeskont avans faizi ile tahsilini, İstanbul .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takipte ise; borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, %20 oranında kötü niyet tazminatı talep ettiği, davalı vekilinin ise cevap dilekçesinde; ilk dosyada hacizde 10.000,00 Tl ödendiğinin, 3. Kişilerdeki hak ve alacakların hacz edildiğini kabul ettiği, dosya kapsamında davacı borçlu tarafça yapılan ödeme miktarı konusunda bir tespit yapılmadığı anlaşılmıştır. Dava iki ayrı icra dosyası nedeniyle davacıların borçlu bulunmadığının tespiti ile ödenen paraların istirdadına ilişkin olmakla birlikte, davalı vekilinin 31/01/2024 tarihli dilekçesinde davayı kabul ettiklerini, davacının talep sonucunun ve davanın kabulüne karar verilmesine talep ettiklerini, beyan ettiği anlaşılıyorsa da ödenen paralar ve istirdat talebi yönünden yargılama yapılması gerektiğinden mahkemece bu yönde yargılama yapılmadığından, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davacılar vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2022 tarih, 2022/58 E. 2022/733 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 22/02/2024