T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/100
KARAR NO: 2024/431
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 01/10/2020
NUMARASI: 2018/226 E. - 2020/156 K.
DAVANIN KONUSU: Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun yıllardan beri çocuk güvenlik ürünleri ve benzeri ürünleri üreten ve ticaretini yapan "..." markasıyla çocuk güvenlik ürünleri sektöründe tanınan ve bilinen bir firma olduğunu, davalının 10.05.2014 - 27.10.2016 tarihleri arasında müvekkili şirkette çalıştığını, bu çalışma sürecinde haksız rekabet ve kötü niyetli eylemlerinden dolayı İstanbul Anadolu 3.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2017/744 Esas sayılı dosyası ile hakkında dava açıldığını, davalının şirketten ayrıldıktan sonra kayın babası olan ... adına şirket açılışı yaptırarak müvekkili ile haksız rekabete devam ettiğini, ayrıca faydalı modele konu çizimleri de çalarak üretim ve ticaret yaptığını, davacı şirket tarafından üretilen ve ticareti yapılan, buluş sahibi davacı şirket yetkilisi ... olan "genişliği ayarlanabilir bariyer tipi eşya" isimli faydalı modelin davalı tarafça kendi tasarımı gibi müvekkili şirketten ayrılmasından 10 gün sonra, müvekkili şirketin tescil başvurusundan ise 1 gün öne 07.11.2016 tarihinde TPMK'ya başvuru yaparak ... numara ile kayıt oluşturduğunu, davacı şirketin ise 08.11.2016 tarihinde "ocak önü güvenlik bariyeri" adıyla faydalı model başvurusunu yaparak tescil ettirdiğini, davalının işe başlamasından önce davalı tarafça tescil ettirilen ürünün müvekkili tarafından ... A.Ş.’ne ürettirildiği, davalının faydalı modelinin davacıya ait “Ocak Önü Güvenli Bariyeri” ile aynı olduğu, kayınpederi ... adına kurduğu firma vasıtasıyla üretim yaptığı “...” markalı ürün ile “... ” markalı ürünlerin aynı olduğu, davalıya ait faydalı modelin müvekkili tarafından geliştirilip davalı ... tarafından tescil edilen ... numaralı faydalı modelin haksız olarak tescil edildiğini, bu sebeplerle davalıya ait ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketteki çalışmaları boyunca çalışmalarını özveri ve dürüstlükle ifa ettiğini, kendisinin davacı şirkette web tasarımı ve kurumsal satışlar ile ilgilendiğini, bu dönemde davacının kendisine herhangi bir şikayeti veya suçlaması bulunmadığını, kendisi tarafından geliştirilen ... numaralı "genişliği ayarlanabilir bariyer tipi eşya" isimli faydalı modelin yurt dışında benzerlerinin bulunduğunu, ancak kendisi tarafından genişliği ayarlanabilir ve yapışkanlı olma özelliği kazandırılarak geliştirildiğini, bu ürünün geliştirilmesine ilişkin fikirlerini ve buna ilişkin faydalı model başvurusunda bulunacağını davacı şirket yetkilisinin bildiğini, benzer ürünlerin ...., ... gibi firmalarda ocak bariyeri adı altında satıldığını, davacı şirket tarafından kendisinin TPMK nezdindeki başvurusuna itirazda bulunulmadığını, İstanbul Anadolu 3.Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/744 Esas sayılı davasından kendisinin beraat ettiğini belirterek, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "....Alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile davalıya ait faydalı modelin "Genişliği Ayarlanabilen Bariyer Tipi Eşya" buluş başlığı ile tescil edildiği, buluşun özetinin "bu buluş mutfaklarda ocak konumlandırılan yerin ön kısmına konumlandırılabilecek genellikle metalden mamul bariyer yapılanması ile ilgilidir" şeklinde yapıldığı, bir bağımsız istemden oluştuğu, bu istemde buluşun mutfaklarda konumlandırılan yerin ön kısmında kullanılabilecek, genellikle metalden mamul eşya yapılanması ile ilgili olup, özelliği, genişliğinin ayarlanabilmesi için genişlik ayarlama yuvası ve bir yere sabitlenmesi için alt kısmında yapışkan yüzey özelliklerini bir arada ihtiva eden ocak bariyeri içermesi olarak açıklandığı, davacı tarafa ait olan ve davalıdan bir gün sonra tescil talebinde bulunulan ... tescil numaralı faydalı modelin istemlerinin de aynı unsurlardan oluştuğu, ayrıca alınan bilirkişi raporu ve dinlenen tanık beyanı ile de bu ürünün davacıya ait internet sitesinde başvuru tarihi olan 07.11.2016 tarihinden önceki dönemi de kapsayan 23.04.2014 -10.07.2016 tarih aralığında tanıtımının yapılarak satışa sunulduğu, yine dünyanın başka yerlerinde de benzer ürünün çok daha önceleri kamuya sunulduğu, bu nedenle davalıya ait faydalı modeli yenilik unsurunun bulunmadığı, hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne" karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu, dava ve talepleri aşan bir karar olduğunu, Davacının iddiasında davalının haksız rekabet amaçlı olarak, davacının faydalı modelini kötü niyetli olarak kendi adına tescil ettirdiği ve hakkında ceza davası açıldığı iddiasıyla açıldığını ancak davacının iddiaları arasında faydalı modelin yenilik unsuru taşımadığı iddiasının olmadığını, iddia ve taleplerin aşılarak faydalı modelin yenilik unsuru olmadığı gerekçesi ile hükümsüzlüğüne karar verilmesinin yasaya aykırı olduğunu, -tarafınca geliştirilen ... numaralı Genişliği Ayarlanabilir Bariyer Tipi Eşya olarak tescilli faydalı modelin yurt dışında benzerleri olan ancak tarafından genişliği ayarlanabilir olarak ve yapışkanlı olma özelliği kazandırılarak geliştirildiğini, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, -tarafının, davacı aleyhinde haksız rekabet yaratacak şekilde faydalı modelini kendi adına tescil ettirip ettirmediği hususlarının değerlendirilmesi gerektiğini ancak dosyada buna ilişkin inandırıcı delil bulunmadığını, adına açılan haksız rekabet nedeniyle açılan İst.Anadolu 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/744 esas sayılı davanın beraat ile sonuçlanmış ve kesinleşmiş olduğunu, davanın reddi yerine kabulüne karar vermesinin yasaya ve usule aykırı olduğunu kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davanın konusu; davalı adına tescilli ... nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarında, ... numaralı "OCAK ÖNÜ GÜVENLİK BARİYERİ" buluş başlıklı faydalı modelin davacı şirket adına 21.07.2017 tarihinde tecsil edildiği, başvuru tarihinin 08/11/2016 olduğu, ... numaralı "GENİŞLİĞİ AYARLABİLİR BARİYER TİPİ EŞYA" buluş başlıklı faydalı modelin davalı ... adına 21.11.2017 tarihinde tescil edildiği, başvuru tarihinin 07/11/2016 oldduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafça, davacının talepleri aşılarak karar verildiği gerekçesi ile istinaf isteminde bulunulmuş ise de dava dilekçesi incelendiğinde, davacının, davalının işe başlamasından önce davalı tarafça tescil ettirilen ürünün davacı tarafından ... A.Ş.’ye ürettirildiği, davalının faydalı modelinin davacıya ait “Ocak Önü Güvenli Bariyeri” ile aynı olduğu gerekçesi ile yenilik özelliği taşımadığı açıklanmış olup, davalının bu yöndeki istinaf isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından davalı aleyhine haksız rekabet suçundan İstanbul Anadolu 3.Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/744 Esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığı, Mahkemece sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı, bu anlamda aynı sektörde faaliyet gösteren sanığın kendisine yeni müşteriler bulmak adına bilgi ve reklam mahiyetinde yaptığı yazışmalarda haksız rekabet suçunu oluşturacak eylemler bulunmadığı kanaatine varılarak, atılı suçtan beraatine karar verildiği görülmüştür. Davalı taraf beraat kararı gerekçesi ile davanın reddi gerektiğini ileri sürmüş ise de, hükümsüzlük sebepleri ile haksız rekabet sebeplerinin farklı düzenlemelere ilişkin olduğu, hükümsüzlüğe ilişkin istemin faydalı modelin yenilik özelliği taşıyıp taşımadığına ilişkin olduğu, hukuk mahkemesinin, ceza mahkemesi kararı ile bağlı olmadığı anlaşılmakla bu konudaki istinaf isteminin de reddinin gerektiği anlaşılmıştır. Patent uzmanı ... alınan bilirkişi raporunda; davacının sahibi olduğu ... numaralı faydalı model belgesinin tanımladığı buluşun ocak önünde konumlandırılan, ocağın boyutuna göre genişliği ayarlanabilen, ocak yüzeyine yapışkan bant ile sabitlenen ve çocukların ocak üzerindeki eşyalara kontrolsüz ulaşımını engelleyen bir güvenlik bariyeri olduğu, davalının sahibi olduğu ... numaralı faydalı model belgesinin tanımladığı buluşun ise, ocak önünde konumlandırılan, ocağın boyutuna göre genişliği ayarlanabilen, ocak yüzeyine yapışkan madde ile sabitlenen ve çocukların ocak üzerindeki eşyalara kontrolsüz ulaşımını engelleyen bir güvenlik bariyeri olduğu, ... numaralı faydalı model belgesi ile ... numaralı faydalı model belgesinin aynı buluşu koruma altına aldığı yönünde görüş bildirilmiştir. Sektör uzmanı Dr. ..., bilişim uzmanı ... ve patent uzmanı ... oluşan bilirkişi heyeti raporlarında; davacı tarafa ait faydalı model ile hükümsüzlüğü talep edilen davalı tarafa ait faydalı modelin başvuru tarihleri arasında 1 gün fark bulunduğu, taraflara ait ürünler kıyaslandığında iki ürünün de ocak önüne montajının çift taraflı bant ile yapıldığı, ürünlerin genişlik ayarını sağlayan sürgü sisteminin, genişleme uzunluğunun ve köşelerinde bulunan boşluk kısımlarının aynı şekilde olduğu, sadece marka basılı kısımların farklılık gösterdiği, bu nedenlerle ürünlerin aynı teknik çizim planı ile üretildiği, iki ürünün aynı çözüm yolu ile istenen sonuca gittiği, sonuç olarak aynı nitelikte oldukları, SMK'nun 89.maddesi uyarınca koruma sürelerinin başvuru tarihi itibariyle başladığı, davalı tarafın ... numaralı tescil başvurusunun tarihinin 07.11.2016 olması ve bu tarihten sonra yapılacak eşdeğer özellikle bulunan ürünlere karşı koruma altında olması nedeniyle davacı tarafın davalı tarafa ait faydalı ürünün haklarını ihlal ettiği, davacıya ait web sitesi adresinde davacı tarafa ait ürünün tanıtımının yapıldığı, internet sitesi arşiv görüntüleri sorgulandığında 18.10.2012 - 01.05.2020 tarihi aralığında içerik bulunduğu, arşiv kayıtlarının incelenmesinde davaya konu ürünün başvuru tarihi olan 07.11.2016 tarihinden önceki dönemi de kapsayan 23.04.2014 - 10.07.2016 tarih aralığında tanıtımının yapılarak satışa sunulduğu, davalıya ait https://agubugubaby.com adresinde dava konusu ürünün tanıtımının yapıldığı, internet sitesi arşiv kayıtları sorgulandığında 16.09.2017 - 10.09.2019 tarih aralığında içerik bulunduğu, arşiv kayıtlarının incelenmesinde dava konusu ürünün tanıtımının yapılarak satışa sunulduğu ilk görüntülenebilen tarihin 17.09.2017 olduğu, incelemeye konu ürünün yurt dışında farklı ülkelerde farklı tasarımlarla benzer amaçla satışa sunulduğu, davacı tarafın internet sitesinde 23.04.2014 tarihinde davalı taraftan önce tanıtımının yapıldığı ve satışa sunulduğu, davacı tarafça haksız rekabetin varlığını ispatlamak için sunulan delillerin her iki faydalı modelin de 07.09.2015 tarihinden çok daha önce kamuya sunulduğunu gösterdiği, dava konusu edilen davalıya ait ... tescil numaralı faydalı modelin yeni olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporunun yetersiz olduğu ileri sürülmüş ise de, faydalı model başvurusunun kabulü onun mutlak manada yeni olması koşuluna bağlı tutulmuş olup, yapılan incelemelerde taraflara ait ürünler ve daha web sitesi ve arşiv kayıtlarının da incelendiği, ürünlerin ocak önüne montajının çift taraflı bant ile yapıldığı, ürünlerin genişlik ayarını sağlayan sürgü sisteminin, genişleme uzunluğunun ve köşelerinde bulunan boşluk kısımlarının aynı şekilde olduğu, sadece marka basılı kısımların farklılık gösterdiği, bu nedenlerle ürünlerin aynı teknik çizim planı ile üretildiği, iki ürünün aynı çözüm yolu ile istenen sonuca gittiği, eşdeğer özelliklere sahip olduğu, internet sitesi arşiv görüntüleri sorgulandığında 18.10.2012 - 01.05.2020 tarihi aralığında içerik bulunduğu, arşiv kayıtlarının incelenmesinde davaya konu ürünün başvuru tarihi olan 07.11.2016 tarihinden önceki dönemi de kapsayan 23.04.2014 - 10.07.2016 tarih aralığında tanıtımının yapılarak satışa sunulduğu, yeni olmadığının açık olduğu, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, bu konudaki istinaf isteminin de yerinde olmadığı, sonuç olarak, dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen deliller ile kararda gösterilen gerekçeye dayalı kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı, davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 01/10/2020 tarih ve 2018/226 E. 2020/156 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 29/02/2024