T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/414 Esas
KARAR NO: 2024/644
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İstanbul 1.Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 03/11/2020
NUMARASI: 2017/498 E. - 2020/318 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/03/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında 15/06/2009 tarihli ... adlı kitabın hazırlanması, basımı, teslimi hizmet alın sözleşmesinin imzalandığını, anılan sözleşmenin 4.2. md gereği basıma hazırlanacak eser ile ilgili tüm telif haklarının ödenmesi ve gerekli iş ve işlemlerin yapılması ve müvekkili şirkete devredilmesi konusunda sözleşmenin yüklenicisi olan davalının sorumlu olacağı hususunda tarafların anlaştığını, davalının gerekli izinleri almadığından müvekkili aleyhine İstanbul 4. FSHM de dava dosyası ile tecavüzü men ve tazminat davası açıldığını, bu dava sebebiyle 15.000 TL eser sahiplerine ödeme yaptığını, müvekkilinin sözleşme bedeli olan 70.000 TL+KDV ve 15.000 TL olmak üzere 108.578,50-TL zarara uğradığını, bu zararın tahsili için İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe koyduğunu, davalı tarafın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından takibe koyduğu 108.578,32-TL bedelli icra takibine yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına haksız itiraz nedeni ile %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini arz ve talep etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf, müvekkil şirket aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından yasal süresi içinde itiraz edildiğini, davacı taraf ile müvekkili şirket arasında "..." adlı kitabı için gerekli editörlük hizmetinin gerçekleştirilmesi görsel malzemelerinin taranarak yayına hazırlanması, dizginin ve sayfa tasarımının yapılması, prova ve ozalit baskılarının yapılması Türkçe-İngilizce metinlerinin yazılması, hazırlık çalışmalarının yapılması, toplam 3.000 adet taraflar arasında belirtilen özelliklerdeki kitabın basılması ve bu kitapların davacı ... A.Ş.’ye tesliminin gerçekleştirilmesi içerikli sözleşmenin akdedildiğini, bu sözleşmenin değeri toplamda 70.000 TL + KDV olmak üzere belirlenmiş olup iş bu sözleşme neticesinde müvekkile ödenen tutar KDV dahil 82.598,82-TL olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirketin gerekli izinleri alması konusunda taahhüdü ve sorumluluğunun olduğunu, eser ile ilgili izin alınmadığından, davacı taraf aleyhine İstanbul 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/183 Es. sayılı dosyasıyla FSEK tecavüzün meni ve tazminat davası açılması sebebi ile eser sahiplerine 15.000,00-TL ödeme yaptığının ve eserin mali haklarını kullanma yetkisini kaybettiğini ileri sürerek iş bu sözleşmenin 7.3. maddesine dayanarak sözleşme bedelinin tamamı ile ... A.Ş’nin uğramış olduğu zararların tazminini talep ettiğini, Davacı tarafın sözleşme konusu eserin mali haklarını kullanma yetkisini kaybettiği yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bu eserin halen daha ... A.Ş. tarafından satıldığını, müvekkilin sözleşme hükümlerini tamamen yerine getirdiğini,bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı açılmış olan iş bu davanın reddine, davacı taraf icra takibi iş bu davasında haksız ve kötü niyetli olduğundan davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine davanın editör ... ’a ihbar edilmesine karar verilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan ... cevap dilekçesinde; Taraflar arasındaki davadan haberinin olduğunu, ihbarname ve içeriğinin kabul etmediğini, taraflar arasındaki davayla bir ilgisinin bulunmadığını, taraflarla arasında bir husumetin olmadığını beyan etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Hükme dayanak alınan 2. Rapor kapsamına göre; davacı tarafından davalıya ödenen ana paranın 50.000-TL baskı masrafı ve 20,000-TL telif ücreti ile hu bedelin KDV'si olduğunun anlaşıldığı, ayrıca davacının 3. Şahıs konumundaki ... Yayınlarına 15,000-TL telif Ödemesi yapmak zorunda kaldığı, ancak kitapların 1, Baskısının satış hakkının halen davacıda olduğu, dolayısıyla davacı basım masrafları olan 50.000-TL'yi baskı işini bir başkasına yaptırmış olması durumunda da ödemek zorunda kalacağı, bu nedenle bu bedelin davalıdan tahsilinin talep edilemeyeceği, netice olarak davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 42.710,60-TL alacaklı olduğu anlaşıldığından İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasında davalı borçlu tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin 42.710.60TL üzerinden devamına, takip tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, alacak bedeli yargılama sonucu netleştiğinden davacı yada davalı lehine inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Müvekkili şirket ile davalı arasında 15.06.2009 tarihinde ... Adlı Kitabın Hazırlanması, Basımı ve Teslimi Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği basıma hazırlanacak eser ile ilgili tüm telif haklarının ödenmesi, gerekli iş ve işlemlerinin yapılması ve müvekkili şirkete devredilmesinin sözleşme yüklenicisi davalının yükümlülüğünde olduğunu, Davalının kitapta kullanılan eserlere ilişkin fikri hakları hak sahibinden alamadığını ve müvekkili ... A.Ş’ye devredemediğini, işbu nedenle müvekkili ... A.Ş.'nin kitaba ilişkin fikri haklara sahip olamadığını, basıma hazırlanacak eser ile ilgili telif haklarının alınması sözleşmenin asli unsurlarından olup telif haklarının alınmamasının sözleşmenin esaslı noktasında davalının kusurlu olarak sözleşmeye aykırı davrandığını ortaya koyduğunu, sözleşmenin 4.4. maddesinde ''İş bu sözleşme nezdinde kitabın hazırlanabilmesi için gereken fikri hakların devralınması, lisans, ruhsat, telif ücretleri ve bunun gibi hususların karşılanması gerektiğinde bunlardan doğan bütün masraflar ve sorumluluklar Ajans tarafından karşılanacaktır.'' hükmünün olduğunu, sözleşmenin 7.1.ve 7.3. maddesinde; ''Ajans taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde sözleşme bedeli kadar cezai şart uygulanarak sözleşme ... A.Ş. tarafından protesto çekmeye gerek olmaksızın feshedilecek ve bu halde Ajans, ... A.Ş.'nin uğradığı tüm zararları da tanzim edecektir.'' , ''Hazırlanan kitap ile ilgili olarak herhangi bir fikri uyuşmazlık ortaya çıkması veya üçücü şahısların talepleri halinde ... A.Ş. Sözleşmeyi terk taraflı olarak feshedebilecektir. Bu halde Ajans KDV ve işleyecek faiz dahil sözleşme bedelinin tamamı ile ... A.Ş.'nin uğrayacağı zararları karşılayacaktır.'' denildiğini, sözleşme hükümleri kapsamında sözleşme edimlerine aykırı davranmanın yaptırımının ceza bedeli ödenmesine bağlandığını, somut uyuşmazlıkta davalı sözleşme hükümlerine aykırı olarak telifle ilgili gereken izinleri almadığı için müvekkili şirket aleyhine tecavüzün men'i ve tazminat davası açılmasına, müvekkili şirketin işbu dava nedeniyle ödeme yapmasına sebebiyet verdiğini, İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2014/16919 E. sayılı dosya davalıya ihbar edilmişse de davalı davaya katılıp gerekli açıklamayı yapmadığını, Davalı Ajansın sözleşme hükümlerini gereği gibi ifa etmediğinden hemsözleşme hükümleri sebebiyle sözleşme bedeli 82.598,82 TL'den hem de müvekkili şirkete karşı açılan tecavüzün men'i ve tazminat davası sonucu ödenen 15.000,00 TL zararından sorumlu olduğunu, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe karşı davalı tarafından yapılan itiraz haksız olduğundan itirazın kaldırılması ile takibin takip çıkış bedeli üzerinden devamına karar verilmesi gerektiğini, hatalı değerlendirmeye dayalı bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, -Hükme esas alınan bilirkişi raporlarında faaliyet karı, temerrüde düşürme, sözleşmenin telif bedeli, kitap basım maliyeti yönünden farklı değerlendirmeler ile hesaplama yapıldığını, ancak raporlarda atlanan ve hatalı değerlendirilen hususlar bulunduğunu, sözleşme ile belirlenen cezai şartın sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinin yaptırımı olduğunu, bu nedenle ne baskı masrafı yönünden zarar değerlendirmesi ne de faaliyet karı yönünden değerlendirmenin yapılmasının gerekli olmadığını, sözleşmenin 7.1. ve 7.3. maddesinde ajans taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde sözleşme bedeli kadar cezai şart uygulanacağının açıkça düzenlendiğini, sözleşme bedelinden ne basım maliyetinin ne de faaliyet karının düşülmesinin kabul edilebilir olmadığını, sözleşme hükümleri içinde yer almayan bir parametrenin bilirkişi raporlarında değerlendirme konusu yapılmasının hatalı olduğunu, -11.02.2020 tarihli son bilirkişi raporunda da cezai şart olan sözleşme bedelinin ve kitap için telif hakkı sahibi ... Yayınlarına ödemek zorunda kalınan 15.000 TL'lik zararın birlikte talep edilmesinin sözleşme hükümlerine uygun olduğunun değerlendirildiğini, son rapor hüküm kurmaya elverişli iken 2. ve 3. bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, -Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 7.3. maddesinin cezai şart hükmünde olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin zarara uğramasa dahi cezai şart bedelini talep edebileceğini, Yerel Mahkemece gerekçeli kararda; ''..sözleşmeye göre davalıya telif ücreti için 20.000 TL ve baskı için 50.000 TL+ KDV ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, 3000 adet kitabın baskısının yapılarak davalı tarafça davacıya teslim edilmesi yani sözleşmede yer alan yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle, kitabın hazırlanması ve baskısı için verilen 50.000 TL + KDV’nin davalıdan istenemeyeceği, davacı yanca ödenen 50.000 TL nin 3000 adet kitap için basım masrafı olduğu, davacının başka bir basım ajansı ile anlaşmış olsaydı zaten 3000 basım için bu bedeli ödemek zorunda olacağı , aksi durumun kabulünün davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açacağı, ...davacının davalıdan üçüncü kişi Dergah Yayınlarına ödemiş olduğu 15.000 TL telif bedelini ve davalıya ödemiş olduğu 20.000 TL telif bedelini davalıdan isteyebileceği, davalının 3000 adet kitabı davacıya teslim ederek davalının yükümlülüklerini yerine getirdiği, bu nedenle davacının cezai şart ile ile ilgili ileri sürdüğü itirazlarında yerinde olmadığı'' ifade edildiğini ancak telif haklarının alınmamasının sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği gibi ilk baskı yapılmış olsa da takip edecek baskıların yapılmaması nedeniyle beklenen fayda sağlanamadığını, bu nedenle cezai şart oluştuğunu, değerlendirilmesi gerekenin cezai şart iken gerekçeli kararda basım maliyeti, kar oranı ve faaliyet giderleri hesaplanarak sonuca gidilmesinin hatalı olduğunu, gerekçeli kararda yer alan kitap baskısı için verilen 50.000 TL + KDV’nin davalıdan istenmesinin sebepsiz zenginleştirme olacağı kanaatinin hatalı olduğunu, cezai şart alacağının bir zararın karşılığı olmadığından ve yalnızca sözleşme cezası olduğundan yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediği tespit edilerek cezai şart alacağının doğup doğmadığı değerlendirileceğini, bu nedenle Yerel Mahkeme tarafından sözleşme bedeli olan 50.000 TL + KDV bedelinin davalıdan istenemeyeceğine ilişkin değerlendirmesinin hatalı olduğunu, faiz yönünde de sözleşme hükümleri gereği protesto çekmeye gerek olmaksızın davalı ajansın, ... A.Ş.'nin uğradığı tüm zararları da tanzim edeceği kararlaştırıldığından faiz taleplerinin de hukuka uygun olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davalarının tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Davacı taraf ile müvekkili şirket arasında "..." adlı kitabı için gerekli editörlük hizmetinin gerçekleştirilmesi görsel malzemelerinin taranarak yayına hazırlanması, dizginin ve sayfa tasarımının yapılması, prova ve ozalit baskılarının yapılması Türkçe-İngilizce metinlerinin yazılması, hazırlık çalışmalarının yapılması, toplam 3.000 adet taraflar arasında belirtilen özelliklerdeki kitabın basılması ve bu kitapların davacı ... A.Ş.’ye tesliminin gerçekleştirilmesi içerikli sözleşme akdedildiğini, iş bu sözleşmenin 15.06.2009 ile 15.12.2009 tarihleri arasında gerçekleştiğini, sözleşmenin süresinin 6 ay olarak belirlendiğini, sözleşmenin 6. Maddesinde iş bu sözleşmenin değerinin toplamda 70.000 TL + KDV olmak üzere belirlendiğini, sözleşmenin 4.7.maddesinde ‘’ajans, kitabın basılmasından önceki maketini (kitap içeriği ile birlikte), ozalit baskısını ... A.Ş yetkililerine gösterecek, telif hakkı varsa bu hakkın alındığına dair belgeyi getirecek ve ... A.Ş'nin onayını aldıktan sonra basımını yapacaktır.’’ şeklinde sözleşme hükmü yer aldığını, bu eserin basımının yapılabilmesi için .... A.Ş’nin onayı gerektiğini, ... A.Ş’nin basım onayı alınmadan eserin basımının mümkün olmadığını, -Sözleşme konusu kitapların ... A.Ş’ye tesliminden ve bu kitapların ... A.Ş. tarafından satılmaya başlanılmasından yaklaşık iki yıl sonra ... A.Ş. Aleyhine İstanbul 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/183 Es. sayılı dosyasıyla FSEK tecavüzün meni ve tazminat davası açıldığını, ... A.Ş. ile telif hakları sahipleri arasında İstanbul 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/183 Es. sayılı dosyasıyla FSEK tecavüzün meni ve tazminat davası için uzlaşma yoluna gidildiğini, dava neticelenmeden Kültür A.Ş. tarafından eser sahiplerine 15.000,00 TL ödemede bulunulduğunu, uzlaşma neticesinde son bulan bu mahkeme kararından sonra davacı ... A.Ş. tarafından iş bu eser satılmakta ve internet sitelerinden satış reklamı verilmekte olduğunu, İstanbul 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından bir hüküm verilmediğini, eserin mali haklarının yitirildiğine dair bir hüküm tesis edilmediğini, tarafların iş bu davada sulh olduğunu ve davanın konusuz kaldığını, davanın müvekkili şirkete ihbar edilmediğini, bir tecavüzün olup olmadığı yönünde bir mahkeme kararı ortada yok iken eser sahibi olduğunu iddia eden taraf ile uzlaşarak ödeme yapılması akabinde Davacı tarafın sözleşme konusu eserin mali haklarını kullanma yetkisini kaybettiği iddiası ile müvekkili şirkete rücu edilmesinin hukuki bir tarafı bulunmadığını, -Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin süresine dikkat edildiği üzere iş bu sözleşme 6 aylık bir sözleşme olup 15.12.2009 tarihinde son bulan süreli bir sözleşme olduğunu, sözleşmenin bitim tarihinden yıllar sonra geriye dönük olarak ve kendi kusuru olmasına rağmen bir tarafın sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmesinin hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, yerel mahkemece bu eserin basımı için ... A.Ş ‘nin onayının şart olduğu, onay alınmadan eserin basımının yapılamayacağı ve ... A.Ş. aleyhine İstanbul 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/183 Es. sayılı dosyasıyla FSEK tecavüzün meni ve tazminat davasında mahkemece hüküm tesis edilmediği ve varsa bir tecavüzün mahkemece karar altına alınmadığı göz önüne alınmayarak davacı tarafın iddialarının kabul edildiğini, -Eserin basımının yapılabilmesi için ... A.Ş’nin onayı gerektiğini, onay alınmadan bu eserin basılamayacağını, telif hakkı sahibi olduğunu iddia eden taraf ile tecavüzün meni ve tazminat davası için neden mahkeme kararı beklenilmeksizin uzlaşmaya gidildiğinin de beyan edilmediğini, ortada bir mahkeme kararı olmadığını, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, cezai şart ve telif ücretine ilişkin itirazın iptali davasıdır. İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... dosyasının incelenmesinde; Alacaklısının ... A.Ş., Borçlusunun ... Ltd. Şti. olduğu, 108.891,17-TL toplam alacak yönünden ilamsız takiplerde ödeme emri düzenlendiği, davalının vaki itirazı nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. 06/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda, Davacı şirkete ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikinin süresinde yapıldığı, davalı şirkete ait ticari defterlerin açılış tasdikinin süresinde yapıldığı, kapanış tasdikinin yapılmadığı ve her iki tarafın defter kayıtlarında muhasebe tekniği açısından ilgili hesapların birbirini doğruladığı, tarafların ticari defter kayıtlarındaki cari hesaplarında borç ve alacak bakiye bulunmadığı, Davacının davalıdan, 90.896,52 TL alacaklı olduğu, Davacı şirketin icra takip tarihine kadar faiz talep edemeyeceği, Davacı şirket takipteki 90.896,52 TL asıl alacağı ve bu tutar üzerinden icra takip tarihinden ödeme tarihine kadar, takip tarihindeki % 9 ve değişen oranlardaki yasal faizini talep edebileceği, talep edilen icra inkar tazminatının Mahkemenin takdirinde olduğu görüşünü bildirmişlerdir. 13/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda, davacı tarafından davalıya ödenen ana paranın 50.000-TL baskı masrafı ve 20,000-TL telif ücreti ile bu bedelin KDV'si olduğunun anlaşıldığı, ayrıca davacının 3. şahıs konumundaki ... Yayınlarına 15,000-TL telif ödemesi yapmak zorunda kaldığı, ancak kitapların 1. Baskısının satış hakkının halen davacıda olduğu, dolayısıyla davacı basım masrafları olan 50.000-TL'yi baskı işini bir başkasına yaptırmış olması durumunda da ödemek zorunda kalacağı, bu nedenle bu bedelin davalıdan tahsilinin talep edilemeyeceği, netice olarak davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 42.710,60-TL alacaklı olduğu, bu alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulunabileceği, icra inkar tazminatı talebinin Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.12/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda, Basım masrafları olarak davacının davalıya yapmış olduğu 50.000.-TL ödemeyi, davalı 3000 adet kitabı teslim ettiği için talep edemeyeceği, Davacı tarafından davalıya 20.000,-TL editörlük telif ücreti ile bunun KDV si ve 3. Şahıs konumundaki dergah Yayınlarına yapmış olduğun 15.000.-TL olmak üzere toplam 35.000.-TL asıl alacak olarak talep edebileceği, Davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla 42.710,60 TL alacaklı olduğu, bu alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulunabileceği, Talep edilen İcra İnkar Tazminatının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.11.02.2020 tarihli bilirkişi raporunda, cezai şart maddesinin düzenlenme amacının zaten sözleşmenin tam ruhsata konu olması ve ilerde davacı açısından herhangi bir hak kaybının önüne geçilmesi olduğu, Davacının 05.07.2011 tarih ve 041783 no'lu KDV dahil fatura tutarı (20.000 TL + 50.000 TL + KDV) olan 82.598,82 TL cezai şart talep edebileceği, Davacının ... A.Ş. ile davalı ... arasında "..." adlı kitabın telif haklarının alınması, düzenlenmesi, basılması ve ... A.Ş’ye teslim edilmesi amacıyla sözleşme akdedildiği, işbu sözleşmeye göre davalıya telif ücreti için 20.000 TL ve baskı için 50.000 TL+ KDV ödediği, Davacının 50.000 TL lik ödemeyi ileride vuku bulacak bu baskıları da göz önüne alarak ifa ettiği, dolayısıyla hem ifanın hem de cezanın birlikte istenebileceğinin kararlaştırıldığı bir maddedir. İlk baskı yapılmış ifa gerçekleşmiş ancak takip edecek baskıların yapılmaması nedeniyle beklenen fayda sağlanamadığından ceza koşulunun oluştuğu, ... A.Ş.’nin baskısı yapılan kitap için telif hakkı sahibi ... Yayınlarına 15.000 TL ödemek zorunda kaldığı belirtilmiştir. ... A.Ş. ile davalı ... arasında "..." adlı kitabın telif haklarının alınması, düzenlenmesi, basılması ve ... A.Ş’ye teslim edilmesi amacıyla 15.06.2009 tarihinde sözleşme akdedildiği, 15.06.2009 ile 15.12.2009 tarihleri arasında gerçekleşmiş olup sözleşmenin süresi 6 ay olarak belirlendiği, sözleşmenin 6. Maddesinde iş bu sözleşmenin değeri toplamda 70.000 TL + KDV olmak üzere belirlendiği ve davalıya KDV dahil 82.598,82 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Davacı taraf, 70.000 TL + KDV ödemesini ve İstanbul 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/183 E. Sayılı dosyasında ödemek zorunda kaldığı 15.000 TL'nin tahsili talep etmiştir. Davalı vekili istinaf istemine ilişkin olarak; Sözleşmenin 4.7.maddesinde ‘’ajans, kitabın basılmasından önceki maketini (kitap içeriği ile birlikte), ozalit baskısını ... A.Ş yetkililerine gösterecek, telif hakkı varsa bu hakkın alındığına dair belgeyi getirecek ve ... A.Ş'nin onayını aldıktan sonra basımını yapacaktır.’’ şeklinde sözleşme hükmü yer almaktadır. Sözleşmenin 4.7 maddesi incelendiğinde " telif hakkı varsa bu hakkın alındığına dair belgeyi getirecek" kısmındaki yükümlülüğün davalının sorumluluğunda olduğu, ajansın telif hakkına ilişkin belgeyi alması gerektiği, bu nedenle davalının eserin basımının yapılabilmesi için ... A.Ş’nin onayı gerektiğine dair istinaf isteminin, öncelikle telife ilişkin sorumluluğun tamamlanmasına şartına bağlı olup, bu şartın da davalıya ait olması nedeniyle yerinde olmadığı anlaşılmıştır. İstanbul 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/183 Es. sayılı dosyasıyla FSEK tecavüzün meni ve tazminat davası için uzlaşma yoluna gidilerek karar verilmiş ise de, davalının bu karar ile bağlı olduğu, davalı tarafça alınması gerekli telifin alınmamış olduğunun davalı tarafın da kabulünde olup, bu konudaki istinaf isteminin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.FSEK. 53’e göre; “Mali bir hakkı başkasına devreden veya kullanma ruhsatını veren kimse, iktisap edene karşı hakkın mevcudiyetini, Borçlar Kanunu 169 ve 17. maddeleri hükmünce zamindir.” şeklindedir. Sözleşmenin 7.1, 7.3 ve 7.4 maddeleri ile FSEK 53. Madde birlikte değerlendirildiğinde, ajansın taahhüdünü yerine getirmediği takdirde sözleşme bedelinin tamamı ile ... A.Ş.'nin uğrayacağı zararların karşılanacağının düzenlendiği, sözleşmenin basıma ilişkin kısmının yerine getirilmiş olduğu ancak telife ilişkin belgenin alınmasına yönelik olarak Sözleşmenin 4.7.maddesinde davalının telif belgesi almakla yükümlü olmasına rağmen yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle sözleşmenin 7/1 maddesine göre ve FSEK 53. Maddenin yaptığı atıf nedeniyle TBK 191-193. Maddeleri gereğince, Ajans'ın ... A.Ş.'nin uğradığı tüm zararları da tanzim etmekle yükümlü olduğu davalının bu yöndeki istinaf istemlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Davacı istinaf istemi yönünden; Sözleşmenin 4.4. maddesinde ''İş bu sözleşme nezdinde kitabın hazırlanabilmesi için gereken fikri hakların devralınması, lisans, ruhsat, telif ücretleri ve bunun gibi hususların karşılanması gerektiğinde bunlardan doğan bütün masraflar ve sorumluluklar Ajans tarafından karşılanacaktır.'' Sözleşmenin 7.1. maddesinde ''Ajans taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde sözleşme bedeli kadar cezai şart uygulanarak sözleşme ... A.Ş. tarafından protesto çekmeye gerek olmaksızın feshedilecek ve bu halde Ajans, ... A.Ş.'nin uğradığı tüm zararları da tanzim edecektir.'' Sözleşmenin 7.3. maddesinde; ''Hazırlanan kitap ile ilgili olarak herhangi bir fikri uyuşmazlık ortaya çıkması veya üçüncü şahısların talepleri halinde ... A.Ş. Sözleşmeyi terk taraflı olarak feshedebilecektir. Bu halde Ajans KDV ve işleyecek faiz dahil sözleşme bedelinin tamamı ile ... A.Ş.'nin uğrayacağı zararları karşılayacaktır.'' FSEK. 53’e göre; “Mali bir hakkı başkasına devreden veya kullanma ruhsatını veren kimse, iktisap edene karşı hakkın mevcudiyetini, Borçlar Kanunu 169 ve 171. Maddeleri (TBK 191-193. maddeler) hükmünce zamindir.” şeklindedir. Kanun, haksız fiilden ve sebepsiz zenginleşmeden doğan talepleri saklı tutmuştur. FSEK. 54 ise, mali hakkı yetkili olmayan birinden iktisap eden kişinin iyi niyetinin korunmayacağından bahsetmektedir.Sözleşme maddeleri değerlendirildiğinde, ajans taahhüdünü yerine getirmediği takdirde sözleşme bedelinin tamamı ile ... A.Ş.'nin uğrayacağı zararların karşılanacağının düzenlendiği, düzenlemenin cezai şart niteliğinde olduğu ve kayıtsız şartsız ödenmesi gerektiği, sözleşmenin basıma ilişkin kısmının yerine getirilmiş olduğu ancak telife ilişkin belgenin alınmasına yönelik olarak Sözleşmenin 4.7.maddesinde davalının telif belgesi almakla yükümlü olmasına rağmen yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle sözleşmenin 7/1 maddesine göre Ajans'ın, ... A.Ş.'nin uğradığı tüm zararları da tanzim etmekle yükümlü olduğu, kaldı ki 5846 Sayılı FSEK 53. Madde atfı ile uygulanması gereken TBK 193. Maddesine göre de davacı tarafça; "ifa ettiği karşı edimin faizi ile birlikte verilmesini, devrin sebep olduğu giderleri, borçluya karşı alacağı elde etmek için yaptığı ve sonuçsuz girişimlerin yol açtığı giderleri ve devreden kusursuzluğunu ispat etmedikçe uğradığı diğer zararlarını" talep edebileceğinden, mahkemece son olarak alınan bilirkişi raporunun aksine, basım maliyeti, kar oranı ve faaliyet giderlerinin düşülerek önceki rapora göre sonuca gidilmesinin de hatalı olduğu, bu bedeller düşülmeden cezai şart ve telif ücreti İstanbul 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/183 E. Sayılı dosya kapsamında ödendiği sabit olup kabulü ile TBK 193/1-1. Bendi gereğince işlemiş faiz alacağının da kabulüne karar verilmesi, alacak yargılama gerektirdiğinden icra inkar tazminatı isteminin reddi gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, yukarıda açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalının vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,3-İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 03/11/2020 tarih, 2017/498 E. 2020/318 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,4-Davanın KABULÜNE,İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasında davalı borçlu tarafça yapılan itirazın iptali ile 97.598,82 TL asıl alacak ve 11.292,35 TL işlemiş faiz üzerinden takibin devamına, takip tarihinden ödeme tarihine kadar asıl alacağa yasal faiz işletilmesine, 5-Alacak yargılama sonucu netleştiğinden davacı lehine inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, 6-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;6/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.438,36-TL karar harcından peşin alınan 1.309,85 TL'nin mahsubu ile 6.128,50- TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 6/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 27,70 TL başvurma harcı, 1.309,85 peşin harç, 4,10 TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 1.341,65 TL harç ile 7.500 ,00 TL bilirkişi ücreti, 417,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 7.917,00 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,6/c-Davalı tarafın ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderlerinden olan 2.200 TL bilirkişi ücreti 81,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.281 TL'nin üzerinde bırakılmasına,6/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine maddesine göre 25.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 7-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;7/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 29.175.60 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 809,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 28.366,30 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 7/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan yargılama giderlerini üzerinde bırakılmasına,7/c-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,7/ç-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 35,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 197,60 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,7/d-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 28/03/2024