T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1041 Esas
KARAR NO: 2024/882
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 03/12/2020
NUMARASI: 2019/275 E. - 2020/377 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/05/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin tekstil sektöründe bayan konfeksiyon ürünlerinin üretimi faaliyetinde bulunduğunu, 2019/01492 numarası ile tasarım tescil başvurusu yaptığını, ... numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Başvuru Formundaki 10 numaralı tasarımın davalı ... tarafından taklitlerinin üretilip, satışının yapıldığını, davalı tarafından söz konusu taklit ürünlerin ©... ... sayfasında ve http://.... adlı internet satış sayfasında satışının yapıldığını ve İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/175 D.İş dosyası ile söz konusu kullanımların tespit edildiğini, davalı kullanımların 6102 sayılı TTK bakımından haksız rekabete sebebiyet verdiğini, şimdilik 1000 TL olmak üzere maddi tazminat taleplerinin 6769 sayılı Kanunun 151/2-a maddesine göre hesaplamanın yapılmasını, müvekkilinin cirosunun düşmesi ve siparişlerinin iptal edilmesi nedeni ile manevi ıstıraba maruz kaldığını ve manevi tazminat koşullarının oluştuğunu, tespit dosyası bakımından yapılan masrafların da davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, söz konusu ürünlerin davalının işyerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasını, görüldüğü yerde toplatılmasını, ürünün satışını yapan internet sitelerinde satışının durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tasarım hakkına tecavüzün tespitini, önlenmesini, durdurulmasını, 20.000,00 TL manevi tazminatın delil tespiti yapılan 07/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından tescil başvurusunda bulunulan tasarımın 05/03/2019 tarihinden çok önce başka bir marka adı altında yayınlandığını, söz konusu instagram hesabının müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin satış yaptığı mağazada davacı tarafın tescil başvurusu yaptığı hiçbir ürüne rastlanılmadığını, müvekkilinin söz konusu ürün bakımından üretim yapmadığını kaldı ki tüketici tarafından talep görüp görmeyeceği bilinmeyen bir ürün bakımından 2500-3000 adetlik seri üretimin ne müvekkilinin ne de ticaretle iştigal eden kimsenin alabileceği bir risk olmayacağını, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesince; " İstanbul 2. FSHHM'nin 2019/175 D. İş dosyası incelendiğinde: Delil tespiti isteyenin davacı ..., aleyhine tespit istenenin davalı ... (...) tespit tarihinin 07/08/2019 olduğu, tespit sonucu düzenlenen 08/08/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; Yerinde inceleme sırasında tescil başvurusu yapıldığı bildirilen tasarımın taklidi bir ürüne rastlanmadığı, bilişim uzmanı tarafından yapılan incelemede internet ortamında aleyhine tespit talep edilen tarafından kullandığı belirtilen internet sayfasında görsellerle talep eden adına tescil başvurusu yapılan tasarımın karşılaştırılmasında her iki tasarımın da yeni olmadığına ilişkin bir bilgiye erişilemediği... kanaatine varıldığının bildirildiği görülmüştür.Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 24/08/2020 tarihli raporda: 03/08/2019 tarihi itibari ile dosya içeriğinde yer alan tüm deliller ve taraf dilekçelerinin incelenmesi neticesinde davacı tarafından sunulan deliller ile davalının, tasarıma tecavüz teşkil eden fiillerine ilişkin herhangi bir kullanımın tespit edilemediği kanaatine varıldığı bildirilmiştir. İstanbul 2. FSHHM'nin 2019/175 D. İş dosyası, 24/08/2020 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve bütün dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Davacının tescilli tasarımından doğan haklarına, davalının tecavüz teşkil eden herhangi bir kullanımı tespit edilemediği," gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Tasarım hakkına tecavüzün varlığı tespit edildiğinden mahkemece davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili tarafından tescil başvurusunda bulunulan 2019/01492 numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Başvuru Formundaki 10 numaralı tasarımın taklitleri davalı tarafından üretim ve satışı yapıldığını, davalıya ait @... instagram satış sayfasında ve http://www...com/... adlı internet satış sayfasında satışını gerçekleştirdiğini, İstanbul 2 Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/175 D.İş sayılı delil tespit dosyasıyla davalının iş yerinde ve ... instagram satış sayfasında http://www...com/... adlı internet sitesi üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını ve tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edildiğini, @... adlı instagram sayfasının davalıya ait olduğunu, dosyadaki delillerden de anlaşılacağı üzere davalı instagram sayfasından iş yerinin girişi ve işletme tabelasının yer aldığını, müvekkilinin tasarımlarının taklitlerini sattığını, davalının sayfanın kendisine ait olmadığını iddia etmesinin mümkün olmadığını, dava açıldıktan hemen sonra söz konusu internet adreslerinin kapatıldığını, davalı söz konusu delilleri ortadan kaldırmaya çalıştığını, delil tespit dosyası ve mahkemece alınan bilirkişi raporu ile tasarım hakkına tecavüzün tecavüzün tespitine, önlenmesine, durdurulmasına karar verilmesi gerekirken, aksi şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, maddi ve manevi tazminatın reddinin hatalı olduğunu, zararın doğması için tasarım hakkına tecavüz teşkil eden ürünlerin satış ve ticari ortamlarda piyasaya sunulması şart olmadığını, tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edilmesinin yeterli olacağını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun yeniden alınması taleplerinin mahkemece reddedildiğini, mahkemece eksik inceleme yapılarak karar verildiğini, mahkemece tazminat hesaplaması bir kenara müvekkilin tescilli tasarım haklarına yönelik bir tecavüzün olmadığına yönelik karar verildiğini, müvekkilinin hakkının ihlali ortada olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP; Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu ürünün üretimini yapmadığını ve satmadığını, müvekkiline ait olmadığı belli olan ve müvekkiline ait olduğu tespit edilmeyen ınstagram hesabı sayfasına dayanılarak müvekkilinin davacı tarafın tasarım hakkına tecavüz ettiğinin öne sürülemeyeceğini, davacı tarafın bilirkişi raporuna beyanında ve istinaf itirazlarında bir Yargıtay kararına dayandığını, ancak söz konusu karara dayanak dosyaya ilişkin sunduğu bilirkişi raporunda da, söz konusu emsal gösterilen davada davalı tarafın tesettür giyimde online ortamda ülke genelinde yaygın satış yapan bir firma olup ticari defterlerini de ibrazdan kaçınmış olduğunu, ticari defterlerini ibrazdan kaçınmanın da kaçınan taraf aleyhine yaptırımlarının belli olduğunu, davacı tarafın hem kendi verilerine dayanılmasını istemekte olduğunu hem de ürün bazlı maliyet hesabı yapmadığını, davacının iddia ettiği farazi kesim ve dikimüretimleri ancak sektörde bir çok kişinin peşin ve iş garantisi olarak çalıştığı yurtdışında dahi şubeleri olan firmalarda dahi tamamen söz konusu değilken küçük işletmelerde çok büyük oranlarda kesim yapılacağı gibi bir görüşten haraket edilerek hesaplama yapılması taleplerinin sebepsiz zenginleşmeye yönelik talepler olduğundan bahisle, davacı vekili tarafından sunulan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu davacıya ait endüstriyel tasarım hakkına, tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. TPMK kayıtlarına göre; 2019/1492 sayılı tescilli çoklu tasarım abiye elbise 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 ve 11. sınıflarda 5 Mart 2019 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile korunmak üzere davacı adına tescilli olduğu görülmüştür.İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/175 D.İş dosyasında alınan bilişim ve yazılım uzmanı, tasarım uzmanı tarafından düzenlenen bilirkişi heyetine ait 08/08/2019 tarihli raporda özetle; bahsi geçen "http://..../..._" internet web sitesinin ilgili sayfasının kullanımda ve aktif olduğu, bahsi geçen "@..._"isimli intagram "https://.../..."sosyal medya hesabına ait sayfasının kullanımda ve aktif olduğu, profil sayfası incelendiğinde sayfa sahibi iletişimi olarak "..." nolu telefon numarasının yazılmış olduğu, Yerinde inceleme sırasında tescil başvurusu yapıldığı bildirilen tasarımın taklidi bir ürüne rastlanmadığı, Bilişim uzmanı tarafından yapılan incelemede internet ortamında aleyhine tespit talep edilen tarafından kullanıldığı belirtilen internet sayfasındaki görsellerle talep eden adına tescil başvurusu yapılan tasarımın karşılaştırılmasında; her iki tasarımın da YENİ olmadığına ilişkin bir bilgiye erişilemediği, Talepte bulunana ait ürün ile aleyhine tespit istenene ait olan ürünün karşılaştırılması neticesinde ayırt edicilik yönünden ufak ayrıntılar dışında belirgin farklılıklar taşımadığı, ürünler arasında ayırt edicilikten ziyade tasarımın bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve aleyhine tespit istenene ait olan ürünün bilgilenmiş kullanıcı nezdinde BİREBİR AYNI TASARIM algısı oluşturacağı, belirtilmiştir.Mahkemece aldırtılan 24/008/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda dosya içeriğinde yer alan tüm deliller ve taraf dilekçelerinin incelenmesi neticesinde davacı tarafından sunulan delilleri ile davalı tarafın kullanımına ilişkin herhangi bir veriye ulaşılamadığından, maddi tazminat tutarının hesaplanamadığı belirtilmiştir.6769 sayılı SMKnın 55 ve müteakip maddelerinde tasarım hakkına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır, aynı kanunun 58. maddesinde tasarım hakkını koruma kapsamı ve koruma dışı haller düzenlenmiştir.Somut olayda; davacı tarafından kendi adına tescilli 2019/01492 tescil nolu çoklu tasarıma davalı tarafından tecavüz edildiğinin belirtildiği, İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/175 D.İş sayılı dosyada mevcut bilirkişi heyetine ait raporda yerinde inceleme sırasında tescil başvurusu yapıldığı bildirilen tasarımın taklidi bir ürüne rastlanmadığı, internet sitesinde yapılan incelemede de sayfa sahibi iletişimi olarak telefon numarasının yazılı olduğu, bu sitenin davalıya ait olduğu tespit edilemediğini belirttiği, mahkemece bu konuda herhangi bir araştırma yapmadan davanın subüt bulmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi hukuken yerinde değildir. Mahkemece öncelikle İnstagramın Türkiye temsilciliğine müzekkere yazılarak tespit tarihi itibari ile İnstagram hesabının ve tespit edilen telefon numarasının davalıya ait olup olmadığının araştırılarak sonucuna göre hüküm kurması gerekirken eksik inceleme neticesinde karar verildiği anlaşılmıştır.Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği düşünülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 03/12/2020 tarih, 2019/275 E. 2020/377 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 13/05/2024