T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1165
KARAR NO: 2024/895
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 04/03/2021
NUMARASI: 2019/20 E. - 2021/184 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/05/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; vekiledeni ile davalı arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 16.02.2018 tarih ... tescil numarası ile tescilli; 16.02.2018 tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi bağıtlandığı ve sözleşmeye konu 1 adet 2017 model, ... marka, ... tipi, ... sınıfı, ... şasi numaralı, ... motor seri numaralı, ... tescil plaka numaralı otomobilin finansal kiralama yoluyla kiralandığını, davalının Finansal Kiralama sözleşmesinden doğan borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü ve bu nedenle davalıya Beyoğlu ... Noterliği’ nin 18.10.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilerek borçların 60 gün içinde ödenmesi aksi takdirde sözleşmenin fesh edileceğinin ihtar edildiğini, verilen yasal süre içerisinde ihtarnamede belirtilen borç ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini, finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti müvekkile ait olan malların teslimine yönelik İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/8 D.iş sayılı kararı ile ihtiyati tedbir kararı aldıklarını, ancak kiralanan menkul malın teslim edilmediğini beyanla, sözleşmenin haklı olarak fesholunduğunun tesbiti ile ekli sözleşme gereğince emtiaların aynen teslimine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1091 sayılı dosyası ile konkordato talepleri kabul edilerek 11/01/2019 tarihinden başlamak üzere 3 aylık geçici mühlet verildiğini ve İİK 288/1 maddesi uyarınca geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğuracağından İİK 294, 295, 296, 297 maddelerinin uygulanmasına karar verildiğini, konkordato kararı veren İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesi, tedbir kararında,” amme alacakları dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz, başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanamaz, takiple ilgili zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez” denildiğini, rehinli takiplerin devamı, muhafaza tedbirlerinin uygulanamayacağını ve satış yapılamayacağını da belirttiğini, Finansal kiralama firmaları tarafından yapılan takipler ve alınan malın iadesi davasına esas tedbirlerin de bu kapsamda olduğunu, davacı Finansal Kiralama Şirketi tarafından 2017 model ... marka ... tipi ... plakalı aracın ihtiyati tedbir ile muhafaza altına alındığını, 16.02.2018 tarih ... numaralı Finansal Kiralama konusu arazi taşıtı 274.000,00 Euro bedel ile satın alındığını, araç için 40.000,00 Euro'nun ... peşinat olarak ödendiğini, bakiyesi için, ... Firması ile anlaşıldığını, kredi kullanılarak 60.950,00 TL ödendiğini, 5 taksit ödemesi yapıldığını, aracın piyasa değerinin 1.600.000,00- 1.700.000,00 TL civarında olduğunu, araç bedelinin yarısının Finansal Kiralama kurumuna ödendiğini, işlerin devamı, konkordato şartlarının yerine getirilmesi için firmanın vizyona da ihtiyacı olduğu açık olmakla birlikte, şirketi lehine verilen konkordato geçici mühletin 6 mayıs tarihi itibariyle kaldırıldığını ve şirketin iflas ettiğini, halen gerekçeli karar yazılmadığını, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, kararın kesinleşmesinden sonra gerekli işlemlerin yapılmasını talep etiklerini, dava süreci boyuncada malların taraflarına iadesini talep ettiklerini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; " Dosya içeriği ve toplanan tüm deliller ve mahkememizce hükme elverişli bulunan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davalı kiracının Finansal Kiralama bedelini ödemediği, Finansal Kiralama bedelini ödediğini yahut ödemesi gerekmediğini, istenebilir olmadığını, Medeni Yasanın 6. ve HMK'nun 200 ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı, davalı şirket hakkındaki iflas kararının mülkiyeti davacıya ait bulunan dava konusu emtianın davacıya teslimine engel oluşturmayacağı, saptanan hukuksal duruma göre davacı tarafın taraflar arasında yapılan Finansal Kiralama Sözleşmesine göre işlem yaptığı anlaşıldığından davanın kabulüne, sözleşmenin haklı olarak feshedilmiş olması sebebi ile Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malların davacıya iadesine," şeklinde gerekçeleriyle, Davanın KABULÜNE, taraflar arasındaki Finansal Kiralama sözleşmesine konu olan 1 ADET 2017 MODEL, ... MARKA, LG TİPİ, M1G SINIFI, ... ŞASİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, ... TESCİL PLAKA NUMARALI OTOMOBİL'in davacıya aynen iadesine, karar verilmiştir.
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malın iadesine ilişkin verilen ihtiyati tedbir kararının devamı olarak iş bu malın iadesi davası açıldığını ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava açıldığı tarihte müvekkili hakkında yaptıkları başvuru üzerine İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1091 sayılı dosyası ile konkordato talebinin kabul edilerek 11/01/2019 tarihinden başlamak üzere 3 aylık geçici mühlet verildiğini geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğuracağını, rehinli malların, konkordatonun tasdiki üzerine paraya çevrilmesinin erteleme şartları bentler halinde sayıldığını, rehinle temin edilen alacağın karar tarihine kadar ödenmemiş faizi, tasdik kararından geriye doğru olan bir yıllık süreyi aşmaması gerektiğini, rehinli malın paraya çevrilmesinin ertelenmesi halinde satış isteme sürelerinin işlemeyeceğinin kabul edildiğini, maddede borçlunun elinde olan finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesinin şartları da düzenlendiğini, finansal kiralama konusu mallar, rehinli mallar gibi çoğu kez işletmenin devam için son derece yaşamsal olmakta ve bunların borçlunun elinden alınması halinde tasdik edilen projenin gerçekleşmesi imkansız duruma gelebildiğini, davacı 2017 model ... marka ... tipi ... plakalı araç için ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, tedbirle araç muhafaza altına alındığını, davacı kira bedelleri ödemesi için ihtar gönderdiğini, sonrasında tedbir talepli aracın iadesi davası açıldığını, finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesi Kanunda düzenlenmiş olup kiracının faaliyetinin devamı için son derece önem arz ettiğini, müvekkili şirket sözleşme boyunca kiralanan aracın yarısını bedelinin yarısını ödediğini, diğer yarısının borç olarak bulunduğunu, davacının mühlet sürecindeyken sözleşmeyi feshederek malın iadesini istemesi hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin iflas tasfiyesinde olduğundan davacının malın iadesini istemesinin sebepsiz zenginleşmeye sebep olacağını, davacının hukuki bir yararı bulunmadığını, malın iadesi davası sonuçlanmadan malın satışının yapılması mümkün olmadığını, müvekkilinin mağduriyetine sebep olacağını, mahkemenin verdiği geçici tedbir kararının amacı firmanın işlerinin aksatmadan devamını sağlayacağını, aracın iade edilmemesi durumunda konkordato şartlarının oluşması mümkün olmayacağını, dava konusu aracın satışı durumunda hangi bedel ile satılabileceği bilirkişilerce tespit edilemediğini, Leasing firmasının bu konuda tespit ettiği bedel gerçeği yansıtmadığını, ancak aracın satılması durumunda, kredi katı yapıldığında tüm tahsilat taksit ödemesi olarak tahsil edileceğinden, müvekkilinin yaklaşık 700.000,00 TL.zararı söz konusu olacağını, tüm bu nedenlerle mahkemece verilen kararın eksik inceleme ile yapıldığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasını davanın reddini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın tüm istinaf sebepleri hukuki dayanaktan yoksun olup yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğunu, geçici/kesin mühlet kararı gerekçesi ile yapılan itirazın yasal dayanaktan yoksun olduğunu, zira geçici mühlet müessesesi ile takip hukukuna ilişkin yasaklar düzenlendiğini ve geçici mühlet kararı çerçevesinde maddi hukuka ilişkin konularda tedbir kararı tesis edilmesi mümkün olmadığını, diğer bir anlatımla, geçici mühlet sürecinde yapılamayacak olan takipler borçlunun mal varlığına yönelik, borçlunun mamelekini hedef tutan takipler olduğunu, bu bağlamda önemle belirtmek gerekir ki, müvekkil şirket mülkiyetindeki malın müvekkile iadesinin dayanağı kira alacaklarından kaynaklı ve takip hukukuna ilişkin bir işlem olmadığını ve işlemin dayanağının mülkiyet hakkından kaynaklı maddi hukuk olduğunu, 6361 sayılı yasanın öngördüğü 60 günlük süre içerisinde, ödemenin yapılması davalı kiracının yükümlülüğünde olduğunu, geçici/kesin mühlet temerrüt ve sonuçlarını ortadan kaldırmayacağını, tüm bu sebeplerle davalı tarafça ileri sürülen söz konusu iddianın yasal düzenlemeler karşısında dinlenebilirliğinin bulunmadığını, davacı yanın istinaf talebi hukuki dayanaktan yoksun olduğundan istinaf talebinin reddi ile usul ve yasaya uygun kararın onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu, Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında davalı kiracıya teslim edilen aracın davacıya aynen iadesi davasıdır.Davacı ile davalı arasında 14/04/2018 tarihinde ... söz.nolu finansal kiralama sözleşmesi tanzim edildiği, aracın davalı tarafından teslim alındığı anlaşılmıştır. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1091 D.İş - 2019/365 K sayılı dosyasında 21/02/2019 tarihli ara kararı ile finansal kiralama sözleşmesine konu aracın ... Aş ye teslimine karar verilmiştir. İstanbul 13. ATM'nin 2019/20 E.sayılı dosyasında 12/03/2019 tarihinde verilen ara karar ile finansal kiralama kurumuna teslim edilen aracın şirkete teslimi talebinin reddine karar verildiği görülmüştür. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 06/05/2019 gün 2018/1091 - 2019/365 E K sayılı dosyasında; Davacı ... Tic. Ltd. Şti.'nin konkordato talebinin reddine, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil sırasında kayıtlı .... Tic. Ltd. Şti.'nin iflasına iflasın 06/05/2019 günü 14.30 itibariyle açılmasına," karar verilmiştir. Finansal Kiralama konusu mal, 6361 sayılı Kanun gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olmakla birlikte kanun gereğince kiracı sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup; malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanunun 30. 31. 32. ve 33. maddelerine göre kira bedelinin süresinde ödenmemesi halinde, kiralayanın sözleşmeyi feshetmesi halinde kiracı kiraladığı malı aynen iade etmek zorundadır. Borçlunun (kiracının) kira bedellerinin konkordatonun talep edildiği tarihe kadar düzenli şekilde ödemiş olması ama geçici veya kesin mühlet sırasında kira bedelini ödememesi ihtimalinde bu finansal kira alacağının konkordato şartlarına tabi olmadan tam olarak ödenmesi gerekir. Ve ayrıca icra takibine konu edilebilmesi de mümkündür. Kaldı ki bu ihtimalde finansal kiralama şirketine mühlet içinde ödenmemiş kira bedelleri için borçluya (kiracıya) ihtarname gönderip süre vererek finansal kiralama sözleşmesini fesh etmesi de söz konusu olabilir. ( Prof. Dr. Emrahan İnal, Prof Dr. Selçuk Öztek 22/02/2019 tarihli Hukuki Mütalaa 29.sy.) Davalı hakkında verilen mühlet kararları ihtarname ile sözleşmenin feshine ve malların iadesinin istenmesine engel değildir.Davacı tarafça davalıya Beyoğlu ... Noterliğinin 18/10/2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ettiği, ihtarnameye konu kira bedellerinin ve ihtarnamenin 11/01/2019 tarihli geçici mühlet kararından önce olduğu, finansal kiralama sözleşmesine konu malın iadesinin ertelenmesi yönünde davalı tarafça İİK 307. maddesi gereğince mahkemeden karar alınmadığı gibi davalı şirketin konkordato talebinin reddine karar verildiği, finansal inceleme konusu malı kiralayanın mülkiyetinde olduğundan, davalının iflasına karar verilmesinin malın iadesine engel olmadığı anlaşılmıştır.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/03/2021 tarih ve 2019/20 E., 2021/184 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 112.721,15 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 28.180,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 84.540,85 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.13/05/2024