T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/604
KARAR NO: 2024/1036
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/02/2024
NUMARASI: 2023/673 E. - 2024/67 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/05/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; takip konusu senedin dayanağı olan taraflar arasındaki 16/08/2023 tarihli protokolun düzenlenme sebebinin, borçlusu dava dışı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti (kısaca kızılsakalın mutfağı) olan İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına konu olan borçlar olduğunu, takibe konu senedin hukuki sebebi/temel borç ilişkisi davacıların taraf olduğu bir borçtan kaynaklanmadığını, davalı ... tarafından İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/08/2023 tarihli ve 2023/289D. İş - 2023/293K. Sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararı alınarak; İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosya üzerinden infazı yapılarak 16/08/2023 tarihinde haciz esnasında 16/08/2023 tarihli protokol düzenlenerek; protokole ek olarak da işbu takibe konu 16/08/2023 tanzim tarihli, 25/08/2023 vade tarihli ve 241.633,00 TL bedelli senedin verildiğini, haciz baskısı ile imzalandığını, davalı şirket vekili Av. ...'nın hesabına "İST ... İCRA ... dosya ödemesi" açıklaması ile 55.733,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin davalı tarafından icra dosyasına bildirmediğini, vadesi gelmemiş 100.000 TL bedelli ... Çek nolu çek alacağı dahi protokol kapsamına dahil edildiğini, 25/08/2023 vade tarihli bono davalı şirket tarafından davacılara ibraz edilmeden takibe konu edildiğini, toplamda 327.055,733 TL ve buna ek olarak vadesi gelmemiş protokol kapsamında tahsil edilmiş olan ... Bankası A.Ş. Zekeriyaköy/İstanbul Şubesine ait ... Çek nolu 100.000 TL bedelli ve 08/09/2023 keşide tarihli çek bedelini ... San ve Tic A.Ş. hesabına davaya konu çekin açıklamasını yazmak suretiyle ... tarafından 100.000 TL'yi de ödeyerek toplamda 427.055,733 TL ödeme yapıldığını beyan ederek, davacıların borçlu olmadığının tespitine, davalı şirket aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettmiştir. Davacılar vekilinin netici talep kısmını açıklayan 19/10/2023 tarihli beyan dilekçesinde, davacıların İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, davalı şirket aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; mevcut durumda dosya borcu ödenmiş olması ve dosya haricen tahsil ile kapatılmış olduğundan dosyanın konusuz kaldığını ancak davanın başından beri kendileri haklı olduğundan davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, dava konusuz kaldığından öncelikle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, aksi takdirde konusuz kaldığına karar verilmesi gerektiğini, icra dosyasının haricen tahsil ile 15/09/2023 tarihi itibariyle kapandığını, takibin usul ve yasaya uygun olduğunu, vadesi gelen ve davacının ödemediği bono nedeniyle takip başlattığını, takipten sonra borcun ödendiğini, davacı tarafından her ne kadar haciz baskısı altında bono imzalatıldığı iddia edilmişse de, dosya kapsamına işbu hususun ispatına yönelik delil sunulmadığını, dosya konusu icra dosyasının haricen tahsil ile kapatılmış olması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilerek tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını, Mahkeme aksi kanaatteyse; öncelikle usuli itirazların kabulü ile davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; dava tarihi itibariyle takip konusu borcun kapatılmış olması dikkate alınarak, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitinde davacının hukuki yararının bulunmadığı sebebiyle davanın usulden reddine, kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı şirket vekiline 28/08/2023 tarihinde borcun tamamının ödenmiş olmasına rağmen davalının ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından icrai işlemlere devam etmesi sebebiyle menfi tespit davası açmak üzere 06/09/2023 tarihinde TTK m.5/A kapsamında zorunlu arabuluculuk yoluna müracaat edilmiş, aynı zamanda 08/09/2023 tarihinde takibin iptal edilmesi amacıyla İstanbul 14. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/640 E. Sayılı dosyası ikame edildiğini, İşbu dosyadan müvekkilleri adına takibin durdurulmasına ilişkin karar verildiğini, huzurdaki davayı ikame etmek amacıyla zorunlu dava şartı arabuluculuk yoluna ise 06/09/2023 tarihinde başvurulduğunu, davalı tarafın bu nedenle, tarafımızca menfi tespit davasının ikame edileceğinden haberdar olduğunu ve yalnızca huzurdaki davayı konusuz bırakmak amacıyla kötüniyetli bir tavır sergileyerek İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına 15/09/2023 tarihinde (yani arabuluculuk sürecinin anlaşamama olarak tamamlandığı tarihte) haricen tahsil bildiriminde bulunduğunu, somut olayda dava tarihinin değil arabuluculuğa başvuru tarihinin esas alınması gerektiğini, İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında borçlu lehine hükmedilecek kötü tazminatı şartlarının, dava açmaya zorlayan takip aşamasındaki haksızlık ve kötü niyet durumuna göre değerlendirmenin İİK'nın 72/5. maddesinin amacına uygun olduğunu, maddede açıkça "dava açmaya zorlayan takip" ve "dava sebebiyle uğranılan zarar" şeklinde belirtildiğini, ... icra müdürlüğünün ... e. sayılı dosyasına ilişkin müvekkillerinin tüm borçlarını 28/08/2023 tarihinde ifa etmiş olmasına rağmen davalı şirket tarafından dosyaya haricen tahsil bildiriminde bulunulmadığını, aksine müvekkili ...'e 21/2 şerhli tebligat yapılması için 07/09/2023 tarihinde talepte bulunulduğunu, kısacası ödemesi yapılan dosyadan icrai işlemlerine devam edildiğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına konu edilen bononun haciz baskısı altında imzalandığını, Davalı yanın senedi ibraz etmeden takibe koyduğunu, ödeme yapılmış olmasına rağmen icra işlemlerine devam edildiğini beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, kambiyo senedi nedeniyle yürütülen takip kapsamında menfi tespit davasıdır. Davanın, davalı şirket tarafından davacılar aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından davacılar aleyhine 241.633,00 TL senet (İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E ve ... E. Sayılı dosyalarına ve 16.8.2023 tarihli protokole istinaden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 16/08/2023 tanzim 25/08/2023 vade tarihli senede istinaden takip başlatıldığı davacı ...'nın ilgili icra dosyasına 14/09/2023 tarihli talep dilekçesinde takip dosya borcunun ödenmesi nedeniyle harçsız kapatılma talebinin icra müdürlüğünce 15/09/2023 tarihinde kabul edildiği, icra dosyasının 15/09/2023 tarihinde haricen tahsil nedeniyle kapatıldığı anlaşılmış olup, eldeki davanın 16/10/2023 tarihinde açıldığı, her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla dava tarihi itibariyle, borçlu olunmadığının tespiti talep edilen icra takip borcunun dava tarihinden önce ödendiği, davacının ise, dava dilekçesinde, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş olmasına göre, dava tarihinden önce ödenen borç nedeniyle menfi tespit talebinde bulunmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığından, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine, kötüniyet tazminatının bu nedenle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve görüşüne varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/02/2024 tarih ve 2023/673 E. 2024/67 K. Sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 30/05/2024