T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1020
KARAR NO: 2024/1419
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 22/05/2024 (Tarihli Ara Karar)
NUMARASI: 2023/241 E.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİH:12/09/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın ....Kurumu nezdinde...; ... kod ve sıra tescilli tasarımların sahibi olduğunu, müvekkili firma bünyesinde gerçekleştirilen ... ve üretim çalışmaları ile, tescilli olan ürünleri ve söz konusu ürünlerin görünümleri bakımından bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici nitelik kazanmış olduğunu, müvekkili firmada “...” serisi olarak adlandırılan bu ürün, müvekkil tarafından geliştirilen özel alüminyum alaşımlı hammadde ile üretildiğini, bu sayede plastikten metal alaşımı ile üretilen ürün, alüminyum görünümünde olduğunu ve sektörde büyük rağbet gördüğünü, müvekkili firma tarafından bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici hale getirilmiş olan tasarımlarının davalı yan tarafından kullanılarak müvekkili firmanın endüstriyel tasarımları ile tecavüz teşkil eden kullanımları tespit edildiğini, davalı yan tarafından müvekkili firmanın tescilli tasarımları bakımından v tekelinde olan; endüstriyel tasarımlara tecavüz teşkil eden ürünlerin ticari faaliyete konu edildiği ve pazarlandığını, tasarımların ticari faaliyetlerinde kullanma hakkı yalnız ve ancak müvekkili firmaya ait olduğunu, davalı yan tarafından; müvekkili firmanın bilgisi ve onayı dışında; müvekkili firmanın haklarını ihlal etmek sureti ile müvekkili firmanın tasarımlarını kullanarak, müvekkili firmanın tasarımlarından doğan haklarına tecavüz teşkil eden faaliyetlerde bulunulmakta ve haksız rekabet teşkil eden fiiller gerçekleştirilmekte olduğunu, davalı firmanın söz konusu eylemlerinin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca endüstriyel tasarıma tecavüz ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğini, davalıların tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden kullanımlarının davalı tarafın ürün kataloglarında da yer aldığını, davalı yan tarafından gerçekleştirilen kullanımların ve haksız eylemlerin söz konusu kanuni düzenlemelere aykırı olduğunu, davalı yana ait tasarımlar ile müvekkiline ait tasarımların birebir aynı olduğunu, davalı yan tarafından satışa sunulan tasarımların; Sınai Mülkiyet Kanunun ilgili hükmü gereği de müvekkil tasarımlarına tecavüz teşkil ettiğini, müvekkili adına tescilli tasarımlar ile ayırt edilemeyecek derecede benzer ürünleri satışa sunmakta olduğunu ve; üretilmesi, satılması, kullanılması tecavüz teşkil eden eşya ile bu eşyaları üretmeye yarayan araç, gereç, cihaz, kalıp, makine gibi vasıtalara öncelikle davalılara ait işyerinde arama yapılarak el koyulmasını ve tecavüz teşkil eden eylemlerin huzurdaki dava neticelenene kadar tedbiren önlenmesi, dava neticelendiğinde ise el konulan ürünlerin imhasına, davalının müvekkili firmanın tasarımlarına vaki tecavüzünün tespiti, meni, durdurulması ve önlenmesine, davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespiti, meni, durdurulması ve önlenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap- Karşı Dava dilekçesinde özetle; Davacı ... Şirketi tarafından 13.12.2023 tarihinde müvekkilinin ..imited Şirketi'ne karşı endüstriyel tasarım hakkına tecavüzden kaynaklanan huzurdaki davanın açıldığını, Bilirkişiler tarafından hazırlanan 08.05.2024 tarihli rapor uyarınca, özetle; Davalı yana ait .... no'lu endüstriyel tasarım ürünü ile müvekkile ait ürünler karşılaştırıldığı ve birbirleri ile FARKLI olarak algılandıkları, Davalı yana ait ... no'lu endüstriyel tasarım ürünü ile müvekkile ait ürünlerin karşılaştırıldığı ve birbirleri ile FARKLI olarak algılandıklarının belirtildiği, davacı tarafından tecavüz ve haksız rekabet iddiaları ile açılan söz konusu davaya konu ... sayılı ve ... sayılı tasarımları ile müvekkilinin ürün tasarımı genel görünüm itibarı ile farklı olduğunu savunduğunu, tasarımlar incelendiğinde görüleceği üzere, müvekkilin tasarımında çerçevenin kendisi prizma şeklinde yükselirken, prizmayı oluşturan kenarların iç bükey olarak yerleşmiş ve anahtarın kenarında yükselmekte olduğunu, davacı tasarım tescilinde ise dış çerçeve düzlemsel bir şekilde yerleştirildiğini ve dış çerçevenin içerisine bir iç çerçeve yerleştirildiğini, bu iş çerçeve prizma şeklinde dikey bir şekilde yani 45 derecelik bir açıyla yükselmekte ve çok ince olduğunu, bu itibarla, tasarımlar arasında genel görünüm itibariyle herhangi bir benzerlik bulunmadığını, işbu davaya konu tasarım ürünleri ile müvekkiline ait ürünler karşılaştırıldığında ilk bakışta dahi ürünlerin farklı olduğu görüldüğünü, davacı tarafın tasarım tescilleri ile müvekkilinin ürünü karşılaştırıldığında ürünler arasında benzerlik bulunmadığı ilk bakıştaki görsellerinden bile anlaşıldığını, tasarımların incelemesinde görüleceği gibi tasarımlar arasındaki en belirgin özelliğin, müvekkili şirketin tasarımının yuvarlak köşeli iken, davacı tasarımının daha dik köşeli olması, ki bu durumun tasarımların genel görünüm itibariyle birbirinden farklı olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, ayrıca davacı tasarımında köşelerden çok ufak bir kesit alındığını, bu da çerçeveyi aslında sekizgen hale getirmekte tasarımında herhangi bir köşe olmadığını, keza müvekkilinin de herhangi bir köşe olmadığını, somut olayda davacıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığı gerekçesine ilaveten, ... tescil nolu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ve üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için HMK'nın 389. Maddesi uyarınca teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; "Dava dilekçesi, bilirkişi raporu ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Davacının ... ve....numaralı çoklu tasarım belgelerinin tescili sahibi olduğu, davalılarca tasarımların benzeri kullanılmak suretiyle ihlalde bulunduğu iddiasıyla ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, aldırılan 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalıya ait tasarımların davalıya ait tasarımlardan farklı olduğu yönünde görüş bildirdikleri, iş bu bilirkişi kapsamında, ihtiyati tedbir için gerekli koşulların henüz bu aşamada oluşmadığı anlaşıldığından HMK' nın 389 Madde şartlarına uymadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddi" şeklindeki gerekçeleri ile;-İhtiyati tedbir talebinin REDDİNE, " şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Bilirkişi Heyeti kıyaslanan tasarımlarda yer alan üst yüzeydeki lineer dokunun ortak olduğunu tespit ettiğini, heyet “kıyaslanan tasarımlarda yer alan üst yüzeydeki lineer dokunun ortak öğe olduğu” demek sureti ile lineer doku konusunda tasarımların benzer olduğunun değil, aynı olduğunu tespit ettiğini, farklılığın ise diğer form özelliklerinde bulunduğundan bahsedildiğini, ancak Bilirkişi Heyetinin belirtmiş olduğu diğer form özellikleri tasarımın görünmeyen yerlerindeki form özellikleri olduğunu, tasarımın görünen yerlerindeki tek form farklılığın; davacı müvekkilin ürününün keskin köşeli formda oluşunun, davalı ürününün ise yumuşatılmış köşeli formda oluşu olduğunu, raporda bahsedilen diğer form farklılıkları ise, ürünlerin tüketici tarafından kullanılırken görünmeyen yerlerindeki form farklılıklarıdır ki bu farklılıkların tüketicinin tercihini değiştirmeyeceğinin açık olduğunu, hatta Bilirkişi Heyetinin davalı tasarımında davalı firmanın logosuna yer vermesini dahi farklılık olarak gösterdiğini, müvekkil ürününün tüketiciler nezdinde bu denli tercih edilmesinin ve diğer üreticiler tarafından da taklit edilmesinin sebebinin lineer dokusu olduğunu, dava dilekçelerinde de arz ve izah etmeye çalıştıkları gibi müvekkil tarafından geliştirilen özel üretim teknikleri ve hammadde karışımları sonucunda müvekkil firmada “...” serisi olarak adlandırılan bu ürünün alameti farikası lineer dokusu olduğunu ve bu doku ürüne alüminyum görünümü kazandırdığını, esas soru ... Firmasının basitçe burada niye bunu yaptığı şeklinde özetlenebileceğini, zor bir hammadde ile çalışıldığı aşikar olduğunu, bu madde ile çalışırken kanallar açılmasına müsaade edecek şekilde bir tasarım müvekkilinin tasarıma katmış olduğu yenilik ve ayırt edicilik olduğunu, müvekkilinin tercihi üretim bakımından lineer doku tercih edilmesi yönünde olduğunu, burada tasarımcı bakımından lineer doku dışında da tercih edilebilecek seçenekler olduğunun aşikar olduğunu, müvekkilinin tasarımına konu ürün müvekkilinin yoğun.... çalışmaları neticesinde ulaşmış olduğu özel üretim teknikleri ve hammadde karışımları sonucunda üretilmiş bir tasarımı olduğunu, bu noktada anılan desenin oluşturulabilmesi için kullanılan hammaddelerden oluşturulan karışım, yine bu ürüne özel üretilmiş olan kalıplarda özel olarak üretildiğini, üründeki deformelerin önüne geçebilmek adına da müvekkili tarafından kalıplarda birleşme noktalarında özel bir teknik kullanılarak bu desen üretilebildiğini, tasarıma konu ürün, işlenmesi zor bir hammadde olması nedeni ile, problemsiz üretim amacı ile, kalıpta kanallar açılarak özel bir üretim tekniği geliştirilmiş ve lineer dokuya ulaşıldığını, anılan desen ilk olarak müvekkili tarafından üretilmiş olup, sektörde hiçbir firmada bu desene sahip ürün üretilmediğini, müvekkil anılan ürünü plastik enjeksiyon kalıbında kalıp ana gövdenin bir yüzünde bulunan, dış gövdenin görünen yüzeyinde desen alanında istenilen desenin oluşmasını sağlayan desen kalıp alanı, kalıp üzerinde elektrik, elektrik prizi ve elektrik anahtarlarıdış gövde iki farklı yönden sıcak plastik beslemesinde en az iki adet bulunan besleme noktası, plastik enjeksiyon kalıbında orta birleşme kısmında besleme noktalarından iki yönlü besleme nedeniyle plastik malzemenin karşılaşma bölgesinde izin gizlenmesi için dış gövde üzerinde desen alanında birleşme çizgisinden oluşturulduğunu, elektrik armatür ve elektrik anahtar enjeksiyon kalıp olup, özelliğinin elektrik prizi ve elektrik anahtarlarında dış gövde plastik enjeksiyon yöntemi ile üretiminde mühendislik plastiği kullanılarak üretildiğini ileri sürerek, istinaf başvurusunun kabulüne mahkeme kararının kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP:Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davada mahkemenin 3 kişilik bir bilirkişi heyeti tarafından tasarımlar arasında bir benzerlik olup olmadığı değerlendirmesini yaptığını, bu değerlendirmeye göre tasarımlar birbirine benzer olmadığı karar vermeye elverişli tam ve eksiksiz bir rapor sunulduğunu, bu koşullar altında tasarımların birbirine benzer olmadığı bilirkişi raporu ile teyit edildiğini ve yaklaşık ispat koşullarını aşan bir delil ışığında yani bilirkişi raporu ışığında ihtiyati tedbir talebi reddedildiğini, benzer olmadığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiş bir durumda ise, HMK'nın 389. maddesi koşullarından telafisi imkansız bir zararın meydana geleceği veya davacının hakkını elde etmesinin zorlaşması ya da imkansız hale gelmesi gibi bir durum söz konusu olmadığını, tüm bu açıklamalar ışığında HMK'nın 389, maddesi koşullarının mevcut olmadığı gerekçesi ile davacı tarafın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu Endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, haksız rekabetin tespiti önlenmesi ve durdurulması davasıdır.Davacı tarafından kendi adına tescilli endüstri ürün tasarımlarına davalı tarafından tecavüz edildiği ileri sürülmektedir. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı 08/05/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle, Yapılan değerlendirme sonucunda; kıyaslanan tasarımlarda yer alan anahtar yüzeyinin benzer olduğu görülse de, bu öğenin kullanımının çok yaygın olduğu bilinmekle, tek başına ayırt edici niteliğinin olmadığı, kıyaslanan tasarımlardaki diğer tüm öğelerin form özelliklerinin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan ebat ve konum ilişkilerinin birbirleri ile farklı olduğu görülmüş, bu doğrultuda davacı tarafa ait .... no'lu endüstriyel tasarım ile dava dilekçesinde belirtilen ihtilaflı ürün tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu,birbirleri ile farklı olarak algılandıkları tespit edilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda; kıyaslanan tasarımlarda yer alan üst yüzeydeki lineer dokunun ortak öğe olduğu görülse de, diğer tüm form özelliklerinin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olanebat ve konum ilişkilerinin birbirleri ile farklı olduğu görülmüş, bu doğrultuda davacı tarafa ait .... no'lu endüstriyel tasarım ile davalı tarafa ait olduğu belirtilen ürün numunesi ürüntasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, birbirleri ile farklı olarak algılandıkları tespit edildiği belirtilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 159/1. maddesinde, sinai mülkiyet haklarına tecavüz olduğunu ispatlamak şartıyla ihtiyati tedbir talep edilebileceği, 159/3. maddesinde ise ihtiyati tedbirlerle ilgili bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda 12/01/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. HMK’nın 389/1. maddesinde, "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir, düzenlemesi yer almaktadır.Somut olayda toplanan tüm deliller ve bilirkişi heyet raporu hep birlikte değerlendirildiğinde bu aşamada yaklaşık ispat yükümlülüğü yerine getirilmediğinden mahkemece istinafa konu 22/05/2024 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karar dosya kapsamına uygundur.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 22/05/2024 tarih ve 2023/241 E. sayılı ara kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.12/09/2024