T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1625 Esas
KARAR NO: 2024/1292
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/10/2021
NUMARASI: 2018/1036 E. - 2021/731 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 08/07/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın merkez adresine 24.06.2018 tarihinde gece yarısı hırsızların girdiği, hırsızlar tarafından iş yerinde bulunan ve içinde çok sayıda boş çek karnesi, müşteri çeki ve müşteri bonosu gibi kıymetli evraklarının bulunduğu kasasının çalındığını, İş bu vakıa neticesinde Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/66961 Soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, dosyada şikayete konu olay neticesinde çalınan çeklerin ödenmemesine yönelik bîr tutanak tanzim edildiğini, söz konusu tutanağın, ilgili bankalarla ve faktoring şirketleriyle paylaşıldığını, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/628 Esas sayılı dosyası ile yine Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/660 Esas sayılı dosyalarında kıymetli evrakların iptali davası açıldığını, söz konusu dosyalardan tedbir kararı da alındığını, davaya konu ... A.Ş.'nin ... seri numaralı çek, 22.000 TL bedelli, 14.09.2018 keşide tarihli ve lehdarı -... olarak düzenlenerek piyasaya sürüldüğünü, bahsi geçen firmanın çekin arkasına sırası ile ... San. Tic - ... -... San Ve Tic. Ltd. Şti - ...- ... - ...'e karşı dava açıldığını, dava açılmış olsa da ek olarak ... Factoring A.Ş. 'nin de çeki bankaya İbraz ettiğini ve aynı çek ile ilgili olarak davalı hariç diğer cirantalara karşı açılmış olan ve Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/826 Esas sayılı dosyasından alınan tedbir kararı neticesi tedbir kararını belirten kaşe vurulduğunu, hırsızlık olayı sonrası müvekkilinin tüm hukuki girişimlerin yanında bankaları ve faktöring şirketlerini bilgilendirdiğini, bu çerçevede Finansal Kiralama, Faktöring ve Finansman Şirketleri Birliği'nin olayın hemen akabindeki günlerde iş bu davaya konu çek de dahil, çalınan tüm çeklerin listesini ülkemizde faaliyet gösteren tüm faktöring firmalarına bildirdiğini, ... A.Ş.'nin ... seri numaralı, 22.000 TL bedelli, 14.09.2018 keşide tarihli ve lehdarı ... olarak piyasaya sürülen çalıntı çekten dolayı çekin karşılıksız olmamasına ve Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/826 Esas sayılı dosyasından alınan tedbir kararı neticesi tedbir kararını belirten kaşe vurulmasına rağmen müvekkili hakkında başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasının Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/826 Esas sayılı dosyasından aynı çeke ilişkin % 15 Teminat mukabilinde ve dosyada taraf bulunanlara karşı icra takibine konu olmaması kararı verilmesi karşısında öncelikle teminatsız olarak Mahkeme kabul etmez ise teminat mukabilinde tedbiren durdurulmasını ve iptaline karar verilmesini, çek bedelinin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararının verilmesini, müvekkili firmanın bu çekin meşru hamili olduğunun tespiti ile çeki kötü niyetli ve iktisabında ağır kusurlu olarak elinde bulunduran ... Factoring A.Ş.'den alınarak müvekkili şirkete verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı ... ile müvekkili arasında 05.06.2018 tarihinde faktoring sözleşmesinin akdedildiğini, yapılan sözleşme gereği ön ödeme yolu ile finansman sağlandığını, sağlanan finansman karşılığında dava konusu ... A.Ş.'nin ... seri numaralı çek, 22.000 TL bedelli, 14.09.2018 keşide tarihli çek, 25.06.2018 tarihli, 26.690,00 TL bedelli faturaya İstinaden teslim tutanağı ile ciro ve teslim alındığını, müvekkili şirketin Faktoring müşterisi ile imzalanmış sözleşmeye istinaden fatura alacaklarının temlik alınarak söz konusu temlik işlemine istinaden dava konusu çekin müvekkili şirkete verildiğinden, çekin yasal ve meşru hamilinin müvekkili olduğunu, davacı tarafın her ne kadar kendisine ait çeklerin çalındığını ve buna ilişkin şikayete bulunduğunu belirtmiş ise de, çekin çalıntı olduğuna dair henüz bir hüküm bulunmadığını, müvekkili şirketin çekin iktisabında bilerek ve kasten kötü niyetli olduğunun davacı tarafından somut verilere dayanılarak ispatlanmasının gerektiğini, dava konusu hırsızlığın mutlak defi olarak müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin faktoring sözleşmesine bağlı olarak faktoring müşterisinin fatura alacaklarını temlik aldığını, bu konuda müvekkili şirketin iyi niyetinin korunacağını ve davacının istirdat talebinde bulunamayacağının Yargıtay İçtihatlarından anlaşılacağını, müvekkilinin faturaya istinaden satın alınan bir alacağa yönelik gerçekleştirilen işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı iddialarının müvekkili şirket açısından yok hükmünde olduğunu, TTK hükümleri değerlendirildiğinde müvekkilinin faktoring işlemlerinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulüne, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, takibe konu ... Beşyüzevler Şubesinden verilme, 14/09/2018 keşide tarihli, 22.000 TL bedelli ... çek seri numaralı, keşidecisi ... San ve Dış Tic. Olan çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, Çekin davalıdan istirdadı ve davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde; tüzel kişi tacir olan davacının kuruluş amacı ve varlığının yegane sebebinin ticari faaliyet yürütmek olduğunu, davacının ticari olmayan mahkemenin deyimiyle şahsi bir işi ve işlemi olamayacağını, bu nedenle davacının tüm işlemlerini ticari defterlerine kaydetmekle yükümlü olduğunu, çekin şahsi çek olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davacının hak iddia ettiği çekin ticari defter kayıtlarında yer almamasının defterlerin usulüne uygun olarak tutulmadığını doğrudan gösterdiğini, dava dışı ... tarafından ticari defterlerinin sunulmamış olmasının, davacının iddiasının kanıtlandığı anlamına da gelmeyeceğini,Davacının, dava konusu çekin elinden rızası dışında çıktığını ispatlayamadığını, Finansal Kurumlar Birliğince yapılan bildirimin müvekkiline en başından beri yapıldığı, yapıldıysa ulaştığının belli olmadığını, buna rağmen müvekkiline dava konusu çeke ilişkin çalıntı bildirimi yapıldığı gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu,Davacının çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elden çıktığını, müvekkilinin bu çeki iktisap etmede kötüniyetli olduğunu ve ağır kusuru bulunduğunu kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini ancak kanıtlayamadığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava çek istirdadına yöneliktir. Davacı, dava konusu çekin hırsızlık sonucunda elinden çıktığını iddia etmiş, davalı; çeki usûlüne uygun faktoring işlemi neticesinde iktisap ettiğini, davacının, çekin rızası dışında elinden çıktığını ispatlayamadığını savunmuştur. Dava konusu çekin ... T.A.Ş Beşyüzevler Şubesi muhataplı, ... numaralı, 14/09/2018 keşide tarihli, 22.000 TL bedelli çek olduğu, davacının keşideci, dava dışı ... Tekstil firmasının lehdar olduğu, çek arkasında sırasıyla lehdar, ...ŞTİ. cirolarının bulunduğu, davalı faktoring şirketinin çekin hamili olduğu, davalı tarafça bu çeke istinaden İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1104 D.İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alındığı ve toplam 24.324,77 TL nın tahsili bakımından davacı ve dava dışı ... (... Tekstil) ve ... (...) şirketleri aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, davacı yanca, takibe konu çekin 24/06/2018 tarihli olayda şirket merkezinde yaşanan hırsızlık olayında çalındığı, yapılan soruşturma kapsamında tutulan tutanak gereği Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği'nce çalınan tüm çekler ile birlikte bu çekinde Türkiyede faaliyet gösteren tüm faktoring firmalarına bildirdiğini ileri sürdüğü, Mahkemece de bu husus dikkate alınarak davanın kabulüne karar verildiği görülmektedir.Dava konusu çeke ilişkin olarak, çek iptal kararı alındığına yönelik açılan bir dava olduğuna dair dosyaya yansıyan bir iddia ve delilin bulunmadığı, ancak hırsızlık olayına ilişkin olarak Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/66961 dosyasında soruşturma yürütüldüğü, ayrıca davacı ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu sunulan raporda, davacı ile dava dışı lehdar arasında ticari bir kayda rastlanmadığının bildirildiği, Mahkemece müzekkere ile hırsızlık olayına konu çeklerin kuruma bildirildiği evraklara ilişkin bilgi talep edildiği, Finansal kurumlar birliğinin 28.11.2018 tarih, ... numaralı cevabı ile ... Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti. tarafından birliğe 26.06.2018 ve 24.10.2018 tarihlerinde iki defa bildirim yapıldığı ve taraflarına gönderilen savcılık tutanaklarında dava konusu edilen ..., ... numaralı çekin yer aldığını, bu çekin de içerisinde bulunduğu çeklerin birlik tarafından tüm üyelere 26.06.2018 ve 24.10.2018 tarihinde mail yolu ile duyuru yapıldığının beyan edildiği, tüm bu hususlar birlikte gözetildiğinde, davalının TTK'nın 790. ve 792.maddeleri hükmüne göre, çeki iktisabında ağır kusurlu sayılması gerektiği, bu nedenle menfi tespit isteminin kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Ancak her ne kadar Mahkemece çekin davalı faktoring şirketinden istirdadına karar verilmiş ise de, davacı ile davalı arasında faktoring ilişkisi bulunmaması nedeniyle 6361 sayılı kanunun 9/3.maddesinin uygulama alanı bulacağı, çek arkasında başkaca ciroların da bulunuyor olması dikkate alındığında, imzaların istiklali prensibi gereğince, çekin tedavülünü engelleyecek mahiyette davalıdan istirdadına karar verilmiş olması yerinde görülmediğinden, istirdat talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir.Açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davanın kısmen kabulüne, (istirdat istemi red edilmişse de, istirdat istemi feri talep olduğundan yargılama gideri ve vekalet ücreti tayininde dikkate alınmamış) yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile, 2-İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/10/2021 tarih, 2018/1036 E., 2021/731 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,Bu kapsamda; 3-Davanın kısmen kabulüne, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, takibe konu ... Beşyüzevler Şubesinden verilme, 14/09/2018 keşide tarihli, 22.000 TL bedelli ... çek seri numaralı, keşidecisi ... San ve Dış Tic. Olan çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 4-Çekin davalıdan istirdadına yönelik davanın reddine, 5-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 5/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.502,82- TL karar harcından peşin alınan 375,71 TL'nin mahsubu ile 1.127,11 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 5/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 35,90 TL başvurma harcı, 375,71 peşin harç, 5,20 TL vekalet harcı, toplam 416,81 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, Davacı tarafından ilk derece Mahkemesinde yapılan: 850,00 TL bilirkişi ücreti, 236,30 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.086,30 TL'nin, davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 5/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan, yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 17.900,00- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 6/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 6/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 5,50-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 167,60-TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 6/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 08/07/2024