T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/1634
KARAR NO: 2023/1037
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/06/2019
NUMARASI: 2018/501 E. - 2019/251 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/10/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu lisans bedeline, faize ve tüm ferilerine, davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, itirazın hukuki dayanaktan yoksun ve usulsüz olduğunu, davalı şirketin müvekkili ile imzaladığı müzik eseri lisans sözleşmesi kapsamında ödemekle yükümlü olduğu mali hak bedellerini ödemediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5.1. Maddesi gereği sözleşme süresince geçerli kalmak kayıt ve şartıyla, 01/01/2008 tarihinden 31/12/2008 tarihine kadar olan dönemi kapsayacak şekilde Meslek Birlikleri'nin Yayın Kuruluşuna vermiş olduğu yayın izni karşılığında esas ... logolu yayın kuruluşunun 12 aylık sözleşme bedeli olan 5.801,37 TL + KDV mali hak bedelini belirtilen şekilde ve tarihlerde meslek birliklerine ödeyeceği hükmünün düzenlendiğini, mali hak bedelleri, faiz miktarı ve ne şekilde ödeneceğinin sözleşmenin 5.3 maddesinde düzenlendiğini, sözleşmenin süresi ve feshinin 10.maddesinde düzenlendiğini, davalı şirket tarafından herhangi bir fesih bildirimi yapılmadığını, sözleşmenin otomatik olarak yenilenmek suretiyle devam ettiğini, davalının sözleşme ile taahhüt ettiği ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, takibe konu toplam 24.327,85 TL olan asıl alacağa, faize ve tüm ferilerine davalı şirket tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalı şirket aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; "Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 07/09/2009 tarihli Müzik Eseri Yayın İzin Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye istinaden davacı tarafça düzenlenen faturaların ödenmemesi üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibinin başlatıldığı, davalıya çıkartılan ödeme emrinin tebliği üzerine davalı tarafından süresi içerisinde itiraz edildiği ve yine davacı tarafından itiraz üzerine süresi içerisinde itirazın iptali davasının açıldığı, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde ayrıntısı bilirkişi raporunda gösterildiği şekilde taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre davacının takip tarihinden önce 14.737,95 TL mali hak bedeli, 2.652,83 TL KDV olmak üzere toplam 17.390,78 TL asıl alacak miktarına, takip tarihine kadar talep edebileceği faiz miktarının (5.867,88 TL + 857,02 TL) = 6.724,90 TL olmak üzere toplam 24.114,68 TL davalıdan alacaklı olduğu, meslek birlikleri arasındaki ücret dağılımına ilişkin davacı tarafça sunulan tablo dikkate alındığında düzenlenen faturaların sözleşme içeriğine uygun olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulü ile; İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 17.390,78 TL asıl alacak (14.737,95 TL asıl+2.652,83 TL KDV olmak üzere) 6.724,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.114,68 TL üzerinden asıl alacağın -takip tarihinden itibaren- takip talebinde belirtilen (asıl alacaklar ve KDV yönünden ayrı ayrı olmak üzere) faiz oranları üzerinden işleyecek faiziyle birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, İİK 67/2 gereği %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" Davacının davasının kısmen kabulü ile; İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 17.390,78 TL asıl alacak (14.737,95 TL asıl+2.652,83 TL KDV olmak üzere) 6.724,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.114,68 TL üzerinden asıl alacağın -takip tarihinden itibaren- takip talebinde belirtilen (asıl alacaklar ve KDV yönünden ayrı ayrı olmak üzere) faiz oranları üzerinden işleyecek faiziyle birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, İcra İflas Kanun'unun 67/2. maddesi uyarınca takip miktarı olan 24.114,68 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının hatalı olduğunu, dava konusu sözleşmenin hukuka aykırı maddeleri nedeniyle geçersiz olduğunu, fesih ve sözleşmenin otomatik yenileneceğine dair hükümlerin usulsüz olduğunu, müvekkil şirkete yenilenen döneme ilişkin bildirim yapılmadığını, tektaraflı olarak davacı tarafından hazırlanan faturaların salt alacağa delil teşkil etmeyeceğini, müvekkil şirketçe bir kazanım ve karşı edim söz konusu olmadığını, yenilendiğinden bahisle müvekkile edim yüklenemeyeceğini, söz konusu müzik eserlerinin yayınına dair hiçbir tespit olmadığını, talebin karşılıksız olduğunu, tacir gibi davranma yükümlülüğünün sadece müvekkiline yüklenemeyeceğini, usule uygun yenilenmeyen sözleşmenin uzatıldığından bahisle haksız kazanç isteyen davacı tarafın taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna ilişkin beyanları içerir dilekçede meslek birlikleri arasındaki ücret dağılımına ilişkin dosyaya sunulan tabloyu kabul etmediklerini, taraflar arasındaki sözleşmenin, sözleşme serbestliği hükümlerine aykırı olduğunu, hiçbir sözleşmenin tek taraflı edimlerle geçerlik kazanamayacağını, yargılamada başvurulan bilirkişi incelemesinin eksik ve yetersiz olduğunu, zira bilirkişi raporunda "meslek birlikleri arasındaki ücret dağılımına ilişkin bir bilginin yer almadığından, faturaların sözleşme ile uyumlu olup olmadığına yönelik tarafından tespit yapılamadığı" belirtilmesine rağmen davanın kısmen kabulüne yönelik hüküm tesisinin mesnetsiz olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin tek taraflı olduğunu, müvekkil şirketin icra takibine yaptığı itirazlar hukuken yerinde itirazlar olduğunu, mahkemece likit alacak olduğundan bahisle tazminat hükmü verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, uygulanan artış, faiz oranlarının fahiş olduğunu, dolayısıyla da bilirkişi raporu eksik olduğunu, davacının iddiasını ispat edemediğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 62. maddeye göre açılan itirazın iptali davasıdır. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında alacaklı tarafından borçlu aleyhine 2011 dönemi 2. taksit bedeli-2017 dönemi 4. taksit bedeline istinaden işlemiş faizi ve KDV'si ile birlikte ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafından yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz edildiği, davanın süresi iinde açıldığı görülmüştür. Taraflar arasında düzenlenen 07.09.2008 tarihli müzik eserleri yayın izin sözleşmesi 5.1. maddeye göre 5846 sayılı FSEK ve 3984 sayılı yasa gereği sadece bu sözleşme ile sınırlı olmak ve sadece bu sözleşme süresince geçerli kalmak kayıt ve şartı ile 01.01.2008 tarihinden 31.12.2008 tarihine kadar olan dönemi kapsayacak şekilde meslek birliklerinin yayın kuruluşuna vermiş olduğu yayın izni karşılığında esas ... logolu yayın kuruluşu 12 aylık sözleşme bedeli olan 5801,94 TL + KDV mali hak bedelini ek 1'de belirtir şekilde ve tarihlerde meslek birliklerine ödeyeceği 5.3. maddesine göre ödemesi gereken mali hak bedellerini sözleşmede belirlenen vadelerde ödemediği takdirde TL üzerinden yıllık olarak yasal ve ticari faizin ortalaması oranında faiz ödeneceği, 10. maddeye göre işbu sözleşmenin 01.01.2008-31.12.2018 dönemi için imzalandığı, taraflardan her biri işbu sözleşme ile belirlenen hükümlere aykırılık ile oluşacak haklı bir nedenin varlığı halinde sözleşmenin devamı boyunca her yıl sonunda hitamından en az bir ay öncesine kadar işbu sözleşmenin feshedildiğini karşı tarafa noter vasıtası ile bildirerek sözleşmeyi feshedebileceği, yukarıda belirlenen koşul ile feshedilmediği müddetçe kendiliğinden birer yıllık dönemler halinde uzayacağı, sözleşmenin bu şekilde yenilendiği, her yıl (dönem) sözleşme bedelinin bir önceki yıla ait sözleşme bedelinin ÜFE ve TÜFE oranlarının ortalaması kadar artırılması suretiyle yeniden belirleneceğini kabul ve taahhüt ettiği belirtilmiştir. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, 05.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda 14.737,95 TL mali hak bedeli 2.652,83 TL KDV olmak üzere toplam asıl alacak miktarına takip tarihine kadar hesap edebileceği faiz miktarının (5.867,88 TL + 857,02 TL) = 6.724,90 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir. Mahkemece bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle itirazın kısmen iptaline karar verilmiştir. Taraflar arasındaki 07.09.2008 tarihli müzik eserleri yayın izin sözleşmesinin 10. maddesine göre sözleşmenin hitamından en az 1 ay öncesine kadar feshedildiğine dair noter vasıtası ile bildirim yapılmadığı, sözleşmenin feshedilmediği müddetçe kendiliğinden birer yıllık dönemler halinde uzadığı, sözleşme bedelinin ÜFE ve TÜFE oranlarının ortalaması kadar artırılması suretiyle belirleneceği taahhüt edildiği ve aynı sözleşmenin 5.1. maddesinde 12 aylık sözleşme bedelinin 5.801,94 TL + KDV mali hak bedeli olduğunun kararlaştırıldığı, davalı tarafından bilirkişi raporunda meslek birlikleri arasındaki ücret dağılımına ilişkin bir bilginin yer almadığından faturaların sözleşme ile uyumlu olup olmadığına yönelik tespit yapılamadığı belirtilmesine rağmen davanın kısmen kabulüne yönelik hüküm tesisinin isabetsiz olduğunu ileri sürmüş ise de. bilirkişi raporunun davalıya 30.04.2019 tarihinde tebliğ edildiği, HMK 281. maddeye göre davalı tarafından bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunulmadığı, yargılamada ileri sürülmeyen itiraz sebepleri istinaf aşamasında ileri sürülemeyeceğinden bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetlemeye elverişli olduğu anlaşıldığından mahkemece bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle itirazın kısmen iptaline ve alacak likit nitelikte olduğundan İİK 67. madde uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair verilen karar isabetlidir. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 13/06/2019 tarih ve 2018/501 E., 2019/251 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.647,27 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 411,81 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.235,46 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 05/10/2023