T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/408 Esas
KARAR NO: 2024/768
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/12/2023
NUMARASI: 2023/673 E. - 2023/965 K.
DAVANIN KONUSU: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Menfi Tespit)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/05/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili aleyhinde alacaklısı davalı ... Anonim Şirketi olan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, icra dosyası kapsamında tanzim edilen icra/ödeme emrinin 21/10/2022 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, davalı tarafından müvekkili ile ... Limited Şirketi aleyhine 327.886,00-TL, 26.945,00-EUR ve 26.492,00-USD miktarlı bonolara dayalı olarak takip başlatıldığını, bonolara değişen oranlarda reeskont-avans faizi işletildiğini, takipten sonra da aynı oranla faiz talep edildiğini, yabancı para üzerinden tanzim edilen bonoların fiili ödeme günündeki efektif satış kuru üzerinden tahsilinin talep edildiğini, takip tarihi itibariyle harca esas değerin 1.606.818,99-TL olduğunu, bonoların dayanağı olarak ... numaralı iş ve inşaat makineleri finansal kiralama sözleşmesinin gösterildiğini, müvekkilinin böyle bir sözleşmeye ve bonolara imza atmadığından davalı/alacaklıya karşı böyle bir borcu olmadığını, müvekkili ile davalı alacaklı arasında takibe konu bonolar veya finansal kiralama sözleşmesi tanzim edilmediğini, müvekkili ile diğer borçlu şirket(ve yetkilisi) arasında da herhangi bir hukuki, ticari veya organik bağ bulunmadığını, imzaya itiraz ettiklerini, imza incelemesi yapıldığı takdirde bonolardaki imzanın davacıya ait olmadığının sübuta ereceğini, taraflara ait ticari defter ve diğer kayıtlar incelendiği takdirde de müvekkilinin davalı alacaklıya borçlu olmadığının anlaşılacağını belirterek İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına konu bonolardan kaynaklı olarak ayrıca takibe konu bonolardaki imzaların müvekkiline ait olmaması nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve alacaklı aleyhinde esas alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile dava dışı ... Limited Şirketi arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği'nde finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, dava dışı ...'ın bu sözleşmeyi müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığını, bu sözleşmenin ifası uğruna dava konusu bonoların keşide edilerek müvekkili şirkete verildiğini, kiracı ve kefillerin sözleşme hükümlerine aykırı davrandığından kiracı ve kefil aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, ancak işbu takipte borçlunun kefil ...(T.C.K.N.:...) olduğunu, ancak sehven davacı ... (T.C.K.N. :...)'ın takip talebinde yer aldığını, icra takibinden sonra da olsa borçlunun davayı açmakta hukuki yararının olması gerektiğini, ödeme emri tebliğ edildikten sonra yasal süresi içinde borca itiraz edildiğini, icra takibine itirazın ise İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/1190 esas sayılı dosyasından görüldüğünü, bu yargılamada davaya konu icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, dolayısıyla borçlu açısından bu davanın ikame edilmesinde hukuki yararın olmadığını, taraflarınca da icra dosyasına sehven eklendiğine ve taraf kaydının silinmesine ilişkin talepte bulunulduğunu, bu talebe rağmen hem borca itiraz edilip hem bu davanın ikame edilmesinin menfi tespit açısından hukuki yararının bulunmadığının açık olduğunu, davacının ise bu davayı açmakla kötü niyetli olduğunu, sırf dava yoluna gidip kendi lehine vekalet ücretine hükmedilmesi için işbu yola başvurduğunu, bu durumun usul ekonomisi ilkesine de ters düştüğünü belirterek, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2023 tarihli 2022/837 E- 2023/231 K sayılı kararıyla; " davalı tarafça icra dosyası kapsamında davacının takip talebine sehven eklendiği; borçlunun ... olduğunun beyan edilmesi, İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 02/03/2023 tarihli, 2022/1190 esas ve 2023/278 karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilerek İstanbul .... İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı icra takibinin davacı yönünden iptaline karar verilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin olarak açılan dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, takibe konu bonolarda davacının isim ve imzasının bulunmaması, davalı alacaklı tarafça davacı hakkında sehven (borçlu ismi yanlış yazılarak) takibe konu bonolar hakkında icra takibi başlatıldığının icra dosyasına bildirilmiş olması dikkate alınarak, davacı tarafça İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibine konu senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin olarak açılan davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle 6100 Sayılı HMK’nın 114/1-h ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmesi gerektiği, başlatılan icra takibinin isim benzerliği nedeniyle sehven başlatılmış olması, bu durumun alacaklı tarafça icra dosyasına da bildirilmiş olması dikkate alındığında başlatılan icra takibinin haksız ve kötü niyetli olmadığı" gerekçesiyle; Davacı tarafından İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin olarak açılan dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, -Davacı tarafça İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibine konu senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin olarak açılan davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle 6100 sayılı HMK’nın 114/1-h ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine,-Davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Dairemizin 28/09/2023 tarihli 2023/1262 Esas-2023/1001 Karar sayılı kararıyla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davacının takibe konu senetler nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti istemekte hukuki yararı bulunduğundan, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/12/2023 tarihli, 2023/673 Esas-2023/965 Karar sayılı kararıyla; Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ ile; davacının İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takip dosyası nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davalı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; takipte sehven davacının isim ve TC numarasının takip talebine eklendiğini, bu durumun öğrenilir öğrenilmez, dava açılmadan talep açılarak takip borçlusunun ... olduğunun ve TC numarasının bildirildiğini, davacının dava açılmasında hukuki yararının bulunmadığını, dava neticesinde alacağı hükmün davacının hukuki durumunu iyileştirmesi gerektiğini, oysa icra takibine davacının sehven eklendiğinin bildirildiğini, davacının hukuki yararının bulunmadığını.-Davacının menfi tespit davası açmakta kötüniyetli olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının kötüniyetinin TMK 2. Madde gereğince korunmaması gerektiğini.-Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık dışında karar verilemeyeceğini, uyuşmazlık konusu olarak dava açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı şeklinde belirlenerek karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini.-Davacı kötüniyetli olduğundan, hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderine hiç hükmedilmemesi ya da yarı oranında indirilmesi gerektiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılarak yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesinde; müvekkilinin hakkında takip yapıldığını ödeme emri tebliği ile öğrendiğini, kendisini hukuki güvenceye almak için dava açtığını, dava tarihi itibarıyla müvekkilinin icra dosyasında borçlu sıfatını haiz olduğunu, korunmaya değer hukuki yararı olduğunu, istinaf dilekçesinde her ne kadar davalı yanın icra dosyasına beyanda bulunarak müvekkili yönünden sehven takip başlatıldığı beyan edilmişse de, bu dilekçenin müvekkiline tebliğ edilmediği gibi yazılı bildirimde de bulunulmadığını, müvekkilinin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında 30/05/2022 takip tarihinden, ödeme emrinin tebliğ edildiği 21/10/2022 tarihine kadar 1.606.818,99 TL değerinde senetlerden dolayı sorumluluk altında olduğundan, dava açmakta hukuki yararının bulunduğunu, İcra Hukuk Mahkemesinde açılan imzaya itiraz davasında tedbir taleplerinin %40 teminatla kabul edildiğini ancak teminatı yatıramadıklarını, icra mahkemelerinin dar yetkili olduğunu ve kararlarının maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğini, menfi tespit davası açmaktan başka çaresi kalmadığını beyanla, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE; Senetlerdeki imza inkarına dayalı menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesince davacının icra takibi nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti davasının konusuz kaldığından, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının takibe konu senetlerden dolayı borçlu bulunmadığının tespiti davasında davacının hukuki yararının bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği, davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu, Dairemizin 28/09/2023 tarihli 2023/1262 Esas-2023/1001 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, esasen takibin iptaline ilişkin talep feri nitelikte olduğundan taleplerin ayrılarak ayrı ayrı karar verilmesinin yerinde olmadığı, hüküm fıkraları arasında çelişki oluşturulduğu, davacının takibe konu senetler nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti istemekte hukuki yararı bulunduğu gerekçesiyle, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davanın kabulü ile; davacının İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takip dosyası nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.Davalı vekili davacının kötüniyetli olduğunu, davanın açılmasına hukuki yararının bulunmadığını, tespit edilen uzlaşmazlık konusu dışında karar verilmeyeceğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi ya da hiç olmazsa yarı oranda hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler ve kamu düzeniyle ilgili hususlarla sınırlı olarak yapılmıştır. Dava dilekçesinin incelenmesinde, davacı vekilinin netice-i talebinin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı icra dosyasına konu bonolardan kaynaklı olarak borçlu bulunmadığının tespiti ile icra takibinin iptalini talep ettiği, Dairemizin 28/09/2023 tarihli kaldırma kararından sonra mahkemece yapılan yargılamada davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.Davalı alacaklı tarafça, davacı borçlu aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, taraf vekillerinin beyanlarından ödeme emrinin 21/10/2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacının 24/10/2022 tarihinde İcra Mahkemesinde ve genel mahkemede dava açtığı anlaşılmıştır. Davalı alacaklı vekilinin 24/10/2022 tarihinde icra dosyasına beyanda bulunarak, ... isim ve TC numarasının sehven yazıldığı, borçlu sıfatının silinmesini talep ettiklerini beyan ettiği anlaşılıyorsa da, dilekçenin davacı takip borçlusuna tebliğ edilmediği, davacının aynı gün birkaç saat önce verilen dilekçeden haberdar olmasının beklenemeyeceği, davalı alacaklı vekilinin davacının borçlu sıfatının silinmesi talebinin 07/12/2022 tarihinde İcra Müdürlüğünce kabul edildiği göz önüne alındığında dava tarihi itibarıyla davacı aleyhinde başlatılmış icra takibi bulunduğundan, icra tehdidi altında bulunan davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerektiği, ancak davalı vekilinin cevap dilekçesinde senetlerde davacının borçlu olmadığını, sehven davacı hakkında takip başlattıklarını beyanla davacı iddialarını kabul ettiğinden, mahkemece sonuç itibarıyla davanın kabulüne karar verilmesi yerinde ise de, mahkemece Harçlar Kanunu 22. Maddesi gereğince 1/3 oranında karar ve ilam harcına hükmedilmesi ve davalı vekilinin kabul beyanı ön inceleme duruşmasından önce yapıldığından, 1/2 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmediğinden (bkz Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin (kapatılan) 26/09/2012 tarihli 2012/8931 Esas-2012/13665 Karar sayılı kararı, 12/02/2014 tarihli 2014/870 Esas-2014/2815 Karar sayılı kararı), davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın davalı tarafın kabulü nedeniyle kabulü ile, buna göre harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği kanaatiyle, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,2- İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/12/2023 tarih, 2023/673 E., 2023/965 K.Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 3-Davacı tarafından açılan davanın davalının kabulü nedeniyle KABULÜ ile; davacının İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takip dosyasına konu bonolardan dolayı davalı tarafa borçlu olmadığının TESPİTİNE, -Davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 4-İlk derece yargılaması yönünden;3/a- Harçlar Kanunu 22. Madde gereğince alınması gerekli (1/3 oranında 109.761,80-TL/3) 36.587,27 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 27.440,46-TL'nin mahsubu ile bakiye 9.146,81-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından peşin olarak yatırılan 27.440,46-TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,3/b-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 11,50-TL vekalet harcı, 133,00-TL tedbir talep harcı ve 314,00-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 539,20-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,3/c-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, 3/d-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT 6. Madde gereğince belirlenen (200.545,52-TL/2) 100.272,76 TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 427,60 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 40,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 467,60 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 02/05/2024