T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/721 Esas
KARAR NO: 2024/689
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 11/03/2021
NUMARASI: 2017/193 E. - 2021/184 K.
DAVANIN KONUSU: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/04/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalılar arasında Beşiktaş ... Noterliği'nin 27/11/2006 tarih ve ... yevmiye nolu ... sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmesi, Beyoğlu ... Noterliği'nin 31/05/2007 tarih ve ... yevmiye nolu ... sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmesi ile son olarak ... nolu sözleşmeden dolayı Beşiktaş ... Noterliği'nin 08/01/2007 tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama tadil sözleşmesinin düzenlendiğini, sözleşmeler ile davalı-kiracı ... Limited Şirketi'ne iki adet otobüsün finansal kiralama yoluyla kiralandığını, diğer davalılarında sözleşmeleri müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, borçlu davalılara, sözleşmeden doğan borçlarını ifa etmemeleri sebebiyle borçlarını ödemeleri; aksi halde malları iade etmeleri gerektiği hususunda 19513 nolu sözleşmeden dolayı Beşiktaş ... Noterliği'nin 31/07/2008 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin, 54537 nolu sözleşmeden dolayı Beşiktaş ... Noterliği'nin 31/07/2008 tarih ve ... ve 02/12/2008 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamelerinin keşide edilerek gönderildiğini, fakat davalıların borçlarını ödemedikleri gibi gibi finansal kiralama konusu malları da iade etmediklerini, müvekkili şirket tarafından yasal yollara müracaat edilmek istendiğinde davalı-kiracı şirket tarafından Batman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/469 esas sayılı dosyası ile iflas erteleme talebinde bulunulduğunu ve mahkemece, şirket aleyhine açılan takiplerin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, akabinde mahkemece davanın kabulü ile iflasın ertelenmesine karar verildiğini, dava dışı müdahil bir şirket tarafından kararın temyiz edildiğini ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 08/12/2010 tarih ve 2010/11447 Esas, 2010/13963 K. sayılı kararı ile mahkemece verilen kararın bozulmasına karar verildiğini, dosyanın ilk derece mahkemesine dönüşü sonrasında tekrar tüm takiplerin durdurulması kararı verildiğini, akabinde de iflasın ertelenmesi talebinin reddine kararı verildiğini, müvekkili şirketin İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/1171 D. İş sayılı dosyası ile finansal kiralama konusu malların kendilerine teslimine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verildiğini, akabinde İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/337 E. Sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını, mahkemece kiralama konusu 2 adet otobüsün müvekkili şirkete iadesine kararı verildiğini, ancak davalıların karara rağmen otobüsleri iade etmedikleri gibi borçlarını da ödemediklerini, araçların ise halen davalılar tarafından kaçırıldığını, müvekkili şirketçe diğer yandan İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile ... nolu sözleşmeden kaynaklı alacak için kefiller ... ve ... hakkında 118.242,40-EUR asıl alacak ve 9.043,52-EUR işlemiş faiz üzerinden yasal takibe başlandığını, borçluların ise itirazda bulunarak borcun 48.000,00-Euroluk kısmını kabul ederek kalan bakiyeye itirazda bulunduklarını, hali hazırda bu icra takibinin kabul edilen miktar yönünden devam ettiğini, sözleşme gereği davalı şirket dışındaki kefillerin tüm borçlar yönünden aynen kiracı firma gibi sorumlu olduğunu, akdedilen sözleşme hükmü gereği taraflar arasında çıkabilecek uyuşmazlıklarda İstanbul mahkemeleri ve İcra dairelerinin yetkili kılındığını, sonuç olarak tüm davalılar yönünden ... nolu sözleşmeden ötürü 21.965,11-EURO asıl alacak ve 721,28-TL asıl alacak miktarının temerrüt tarihinden itibaren hesap edilecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı şirket ve davalı ... yönünden ... nolu sözleşmeden ötürü 101.632,17-EURO ve 21.962,85-TL miktarı için, yapılan icra takibinde borcu kısmen kabul eden ... ve ... yönünden ise 53.632,17-EURO asıl alacak ve 21.962,85-TL asıl alacak miktarı için temerrüt tarihinden itibaren hesap edilecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ... nolu sözleşmenin 27/11/2006, ... nolu sözleşmenin ise 31/05/2007 tarihinde imzalandığını, dava dilekçesi incelendiğinde müvekkili davalılardan ... hakkında ... nolu sözleşme nedeniyle İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nde icra takibi başlatıldığını ve 15/03/2010 tarihinde yapılan itiraz üzerine de davacı tarafından süresi içinde itirazın iptali davası açılmadığını ve hak düşürücü sürenin gerçekleştiğini, dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını, müvekkili davalıların davacı tarafa böyle bir borcu bulunmadığını, kiralama bedellerinin %40'ının davacı firmaya peşin ödendiğini, ayrıca borcun tamamının da ödendiğini, dava dilekçesine konu ihtarnamelerin yasal koşulları taşımadığını, gerekli sürelerin verilmediğini ve ihtarname içeriğinde bahsedilen ödemelerin süresi içinde ödendiğinden davalıların temerrüde düşmesinin söz konusu olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte temerrüt faiz oranlarının fahiş olup müvekkilleri hakkında bu faiz oranlarının uygulanmasının mümkün olmadığını, davalı şirket dışındaki müvekkillerinin tacir olmayıp faiz oranları incelenirken bu hususun da dikkate alınması gerektiğini, yine müvekkili şirket hakkında Batman 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde iflas erteleme kararı verildiğini ve dosyada tedbir kararı ile takiplerin durdurulmasına karar verildiğini, müvekkili davalılar tarafından, 30.000,00-EUR'un başlatılan icra takibi sonrasında alacaklı taraf vekiline ödendiğini, yine müvekkili aleyhine başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takipte ipoteğin paraya çevrildiğini ve bu bedelin de davacı tarafından alındığını, davacının talebi doğrultusunda 60.000,00-EURO civarında bir paranın ... A.Ş.'ye ödendiğini, yine davacının talebi doğrultusunda 80.000,00-EURO civarında bir ödemenin de ... Petrol Market Ticaret Limited Şirketi'ne yapıldığını, başkaca ödemeler de yapıldığını ve dava konusu kiralama bedellerinin fazlasıyla davacı şirkete ödendiğini, ancak davacı tarafından sözleşmeye konu araçların kullanılmasına muvafakat verilmediğini, araçların çalıştırılamadığını belirterek, davanın öncelikle usul yönünden olmadığı takdirde esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararı:
Mahkemece; "Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE, " şeklinde karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Temlik eden ... A.Ş. İle davalılar arasında akdedilen Beşiktaş ... Noterliği'nin 27/11/2006 tarih ve ... yevmiye nolu ... sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmesinin, Beyoğlu .... Noterliği'nin 31/05/2007 tarih ve ... yevmiye nolu ... sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmesi ile son olarak 19513 nolu sözleşmeden dolayı Beşiktaş ... Noterliği'nin 08/01/2007 tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama tadil sözleşmesi kapsamında, finansal kiralama yoluyla davalı/kiracı ... Limited Şirketi'ne iki adet otobüs kiralanarak teslim edildiğini, dosyaya sunulu, sözleşmeler gereği davalı şirket dışındaki kefillerin tüm borçlar yönünden aynen kiracı firma gibi sorumlu olduklarının açık olduğunu,dosyaya sunulu 18/02/2019 ve 07/08/2019 Tarihli bilirkişi raporları ile temlik eden finansal kiralama şirketine 89.645 Euro + 145.896,42 TL ve davalı tarafından davacıya ödenen 88.220 EURO + 129.896,72 TL ve dava dışı Otobüs satışını yapan firmalara ... 17.424,40 EURO, ... 79.056 EURO ödeme yapıldığının tespit edildiği bildirilmiş olup , davalı şirketin defter kayıtlarının usulüne uygun olmadığından yalnızca fatura ile ödeme gerçekleştirildiğinin ispatının mümkün olmadığını, 08/01/2021 tarihli bilirkişi raporu ile asıl alacak bakiyesi yönünden alacak bulunmadığı tespitinin hatalı olduğunu, her iki ticari defterde de ödeme yapıldığı tespit edilse dahi ödeme belgesi olmaması halinde davalının ödeme iddiasını ispat etmiş sayılmayacağını, bu hale göre, hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki ödeme tespitleri ile asıl alacağın bulunmadığına dair kanaatin açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu savunmuş ve yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar davacı taraf alacağı olduğundan bahisle alacağına ilişkin açıklamalarda bulunarak davanın reddine ilişkin kararın yerinde olmadığını belirtmişse de dosya kapsamına alınan 08/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu davalıdan asıl alacak bakiyesi bulunmadığının tespiti karşısında mahkemenin davanın reddine ilişkin kararı yerinde oldğunu, bu anlamda davacı tarafın istinaf talebi hukuka uygun olmadığını, davacı tarafın her ne kadar alacaklı olduğunu bildirse de resmi bir kurum olan bankanın ticari defterleri üzerinde bilirkişilerce inceleme yapılmış olduğu bu defterlerde davacı tarafın asıl alacağının bulunmadığının belirtildiğini, buna rağmen davacı tarafın icra takibinde asıl alacak ve feriler yönünden yaptığı takip yerinde olmayıp bu takibe itiraz sonucu açılan işbu davacın raporlar uyarınca reddedilmesinin de hukuka uygunluk arz ettiğini ileri sürerek, davacı tarafın istinaf taleplerinin gerçeği yansıtmadığını belirterek istinaf taleplerinin reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava, finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklı alacağın tahsili talebine ilişkindir. Davacı vekili, ... sözleşme nolu, ... sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmesi ile ... nolu sözleşmenin tadili sözleşmesi düzenlendiğini, iki adet otobüsün teslim edildiğini borçlu davalılara, sözleşmeden doğan borçlarını ifa etmemeleri sebebiyle borçlarını ödemeleri; aksi halde malları iade etmeleri gerektiği hususunda 31/07/2008 ve 02/12/2008 tarihli ihtarnamelerinin keşide edildiğini, borçlarını ödemediklerini, sözleşme gereği davalı şirket dışındaki kefillerin tüm borçlar yönünden aynen kiracı firma gibi sorumlu olduğunu, tüm davalılar yönünden ... nolu sözleşmeden ötürü 21.965,11-EURO asıl alacak ve 721,28-TL asıl alacak miktarının temerrüt tarihinden itibaren hesap edilecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı şirket ve davalı ... yönünden ... nolu sözleşmeden ötürü 101.632,17-EURO ve 21.962,85-TL miktarı için, yapılan icra takibinde borcu kısmen kabul eden ... ve ... yönünden ise 53.632,17-EURO asıl alacak ve 21.962,85-TL asıl alacak miktarı için temerrüt tarihinden itibaren hesap edilecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Talimat yolu ile alınan, bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 18/02/2019 tarihli raporda; davalı şirketin 2008-2009 yılı defter-i kebir ile yevmiye defterlerinin incelemesi neticesinde; davalı ticari defterinin sağlıklı işlenmediğinden, davacıya borç bakiyesinin tespit edilemediği, fakat ödeme dekontları incelemesinde elde edilen davalı tarafından davacıya ödenen 89.645,00-EUR+145.896,42-TL ve dava dışı otobüs satışını yapan firmalara ... 17.424,40-EUR, ... 79.056,00-EUR ödenmiş olduğu belirtilmiştir. Talimat yolu ile alınan bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 07/08/2019 tarihli raporda; davalı şirketin 2008-2009-2010 yılları defter-i kebir ve yevmiye defterlerinin incelenmesi neticesinde; davalı ticari defterlerine göre davacıya 189.512,17-TL borç bakiyesi olduğu fakat ödeme dekontlarının ticari deftere sağlıklı yansıtılmadığından dekontların dikkate alınması gerektiği, 2008-2009 ve 2010 yılları yevmiye defterleri ve ödeme dekontları incelemesinde elde edilen davalı tarafından davacıya ödenen 88.220,00-EUR+129.896,72-TL ve dava dışı otobüs satışını yapan firmalara ... 17.424,40-EUR, ... 79.056-EUR ödenmiş olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı ticari defter ve kayıtları üzerinden yapılan inceleme sonucu bilirkişi ... tarafından düzenlenen 08/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin, incelenen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacı lehine delil teşkil ettiği, davacının davalıdan ... nolu sözleşme nedeniyle asıl alacak bakiyesi olmayıp, 109.322,05-TL ile 115.435,08-EUR temerrüt alacağı olduğu ve ... nolu sözleşme nedeniyle de asıl alacak bakiyesi olmayıp 11.004,01-EUR ile 151.458,16-TL temerrüt alacağı olduğu, neticeten davacı şirketin davalıdan asıl alacak bakiyesi alacağı olmayıp; toplam 126.439,08-EUR ve 260.780,21-TL temerrüt alacaklı olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Dosya kapsamına göre, temlik eden davacı ... şirketi ile davalılar arasında Beşiktaş .... Noterliği'nin 27/11/2006 tarih ve ... yevmiye nolu ... sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmesi ve Beyoğlu ... Noterliği'nin 31/05/2007 tarih ve 22744 yevmiye nolu 54537 sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmesi ile ... nolu sözleşmeden dolayı Beşiktaş .... Noterliği'nin 08/01/2007 tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama tadil sözleşmesinin düzenlendiği, davalı ... şirketinin asıl borçlu kiracı, diğer davalıların müşterek borçlu müteselsil kefil oldukları, davalı/kiracı ... Şirketi'ne iki adet otobüs kiralanarak teslim edildiği, ... nolu sözleşmeden dolayı Beşiktaş .... Noterliği'nin 31/07/2008 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin, ... nolu sözleşmeden dolayı Beşiktaş ... Noterliği'nin 31/07/2008 tarih ve ... ve 02/12/2008 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamelerinin keşide edildiği, , borçlarını ödemeleri, aksi halde malların iadesinin ihtar edildiği, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/337 E. Sayılı dosyası ile kiralama konusu 2 adet otobüsün kiralayana iadesine karar verildiği, kiralayan temlik eden davacı tarafından sözleşmelerden kaynaklı asıl alacak talep edilmiş olup, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun açık ve denetime elverişli olmadığı, söyle ki, davalının yapmış olduğu ve davacının itiraz ettiği ödemelerin davacı defterlerine işlendiği, talimat yoluyla alınan raporlarda tespit edilen ödemeler ile davacı defterlerinin karşılaştırılması , Finansal Kiralama Sözleşmesine göre toplam borç, ödeme tarihleri ve ödeme miktarları göz önüne alınarak ayrıca davacı defterlerindeki "Varlık Satışı Yapıldı" kodunun sözleşme konusu otobüslerin satışı mı yoksa temliki mi kastettiği hususunun açıklığa kavuşturulması gerektiği gibi , sözleşmelerin düzenlendiği tarihe göre, 818 sayılı BK.125 maddesi gereğince alacağın 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, TBK 598/2 maddesine göre, gerçek kişi tarafından verilmiş olan her türlü kefaletin, buna ilişkin sözleşmenin kurulmasından başlayarak on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkacağının düzenlendiği, davalı yanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazı yönünden kefalet süresinin her bir sözleşme bakımından dolup dolmadığı, TBK'nın uygulama şekli hakkındaki kanunun 5/2 maddesindeki 1 yıllık ek süre koşullarının oluşup oluşmadığı da dikkate alınarak belirlenmesi gerekliliği karşısında belirtilen hususlarda inceleme ve değerlendirme yapılmasına olanak verecek şekilde yeniden rapor alınması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği görülmüştür. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı ... A.ş. vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/03/2021 tarih, 2017/193 E. 2021/184 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davacı ... A.ş. tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,7-Bakırköy .... İcra Dairesi'nin ... Esas esas icra takip dosyasına yatırmış olduğu 51.376,09 TL TL teminatın 2004 Sayılı İİK'nun 36/5. maddesi gereğince yatıran davacı tarafa talebi halinde İADESİNE,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 04/04/2024