T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/468 Esas
KARAR NO: 2024/646
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/09/2020
NUMARASI: 2017/1073 E. - 2020/301 K.
DAVANIN KONUSU: Mülkiyet (Tespit İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/03/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı kiracı arasında T.C. Ankara .... Noterliği’nde 16/03/2006 tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında "1 ADET ... PLAKALI, 2006 MODEL, ... MARKA, 695 SR TİPTE, ... ŞASİ SERİ NOLU,00279084 MOTOR SERİ NOLU, KANAL KAZICI VE YÜKLEYİCİ" kiralandığını, kiracı, sözleşme ile kararlaştırılan finansal kiralama bedellerinin tamamını ödediğini ve davalı kiracının finansal kiralama sözleşmesi gereğince kiralanan malı devir/satın alma hakkı vuku bulduğunu, ancak davalı kiracı, Finansal kiralama sözleşmesinin sona ermesinden itibaren söz konusu aracı Noter Satış Sözleşmesi ile satın almadığını/devralmadığını, fakat aracı kullanmaya devam ettiğini, Finansal Kiralama Kanunu gereğince aracın mülkiyetinin müvekkili şirkette olması nedeniyle araca ilişkin MTV, Trafik Cezası ve diğer mali yükümlülüklerin müvekkili şirketin üzerinde kaldığını, bu nedenlerle davalıya T.C. Beyoğlu 24.Noterliğinin 20/01/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek sözleşmedeki 36 aylık kiralama süresinin dolduğunu ve sözleşmeye konu ekipmanın mülkiyet devrinin muhatap tarafından halen alınmadığını, 6361 sayılı kanunun 32.maddesi (mülga 3226 s.k.md.24) gereği, sözleşme sona erdiğinde sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan kiracının finansal kiralama konusu malı derhal geri vermekle mükellef olduğunu, ayrıca 6361 s.k. 23/2. maddesinde, finansal kiralama konusu tescile tabi taşınır mala ilişkin kiracı adına satın alma hakkının doğumundan itibaren otuz günlük süre içinde bu hakkın kiracı tarafından kullanılmaması ve bu kanunun 32. maddesi uyarınca malın kiralayana iade edilmemesi durumunda, kiralayanın tek taraflı olarak kiralananı kiracıya devir ile ilgili her türlü işlemi yapabilir hükmü getirildiğini, söz konusu aracın iade edilmemesi ve devrinin alınmaması halinde, kiracının söz konusu araca ilişkin sigorta giderlerinden, çevreye ve/veya 3.kişilere vereceği zararlardan kendilerinin sorumlu olduğunu, anılan nedenlerle müvekkil ... A.Ş.’nin uğrayacağı zararların da kendilerine rücu edileceğinin ihtar edildiğini, davalıya keşide edilen ihtarnamenin 23/07/2017 tarihinde şirketin taşınmış olması ve adres bırakmamış olması gerekçesiyle bila iade olduğunu, tebliğ edilemediğini, ancak taraflar arasında mün’akit sözleşmenin 85. Maddesi ile; sözleşme’ye taraf olan kiracı ve kefillerin sözleşmede beyan ettikleri adreslerin tebligat adresleri olduğu, bu adrese yapılacak tebligatların geçerli sayılacağı, adres değişikliklerine ilişkin bildirim yapılmaması halinde sözleşmede yer alan adreslere yapılan tebligatların geçerli sayılacağını kabul ve taahhüt ettikleri hükmü kayıt altına alındığını, ayrıca firmanın ticaret sicil gazetesinde kayıtlı son adresi de aynı olduğunu, herhangi bir adres değişikliği yada güncellemesi bulunmadığını, 13.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu Finansal kiralama konusu malın satın alınması başlıklı 23.maddesi uyarınca Finansal Kiralama Şirketi’nin tek taraflı talebi ile malın/aracın kiracı adına tescil imkanı sağlandığını, bu nedenlerle müvekkili şirketin finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle doğmuş ve doğacak her türlü yasal hakkı saklı kalmak kaydıyla, davalı kiracı tarafından tüm kira bedelleri ödenmiş ve davalı kiracının satın alma hakkı doğmuş olduğunu, Finansal Kiralama Sözleşmesi süresinin sona ermesi nedeni ile Finansal kiralama sözleşmesine konu olan "1 ADET ... PLAKALI, 2006 MODEL, ... MARKA, 695 SR TİPTE, ... ŞASİ SERİ NOLU,00279084 MOTOR SERİ NOLU, KANAL KAZICI VE YÜKLEYİCİ" cinsindeki aracın mülkiyetinin davalı kiracı adına geçtiğinin tespiti ile ilgili aracın davalı adına Trafik Tesciline kaydına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Usulüne uygun davetiye tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafın duruşmalara iştirak etmediği ve cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Açıklanan nedenler, Emsal Yargıtay kararları uyarınca 22/03/2019 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmemiş, davacının davalıyı seçimlik hakkını kiralamaya konu malın mülkiyetini devir olmaya yönelik dava yoluyla zorlaması mümkün olmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Kiracının, sözleşme ile kararlaştırılan finansal kiralama bedellerinin tamamını ödediğini, ihtar çekilerek sözleşmeden doğan satın alma hakkının kullanılması, ekipmanın satın alınmasına karar verilmemesi halinde, ekipmanın müvekkili şirkete iadesini, aksi halde, müvekkili şirket tek taraflı olarak kiralanan ekipmanların muhataba devri ile ilgili her türlü işlemi ilgili sicil dairelerinde yapacağını ihtar ettiğini, Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası'nın 30.11.2017 tarihli yazısı ile, re'sen tescil taleplerinin reddedildiğini, müvekkili şirket defter ve kayıtları üzerinde yapılan dosyada mübrez bilirkişi raporu ile, müvekkili şirketin, davalı ... kiracının dava tarihi itibariyle alacağı olmadığının, finansal kiralama borcunun kalmadığının tespit edildiğini, sözleşmenin "delil sözleşmesi" başlıklı 83. Maddesi incelendiğinde, taraflar arasında çıkabilecek uyuşmazlıklarda, müvekkili şirket defter ve kayıtlarının esas alınacağının hükme bağlandığını, bilirkişi raporunda da,'Davacı şirketin muavin kayıtlarına göre, davalı şirketin Finansal kiralama borcunun tamamı dava tarihi itibariyle ödenip kapatılmış olduğu görülmektedir. Dava tarihhinden sonra her ne kadar 1.293,42 TL'lik fer'i nitelikte bir alacak doğmuş ise de, bu risk davacıya ait olmak kaydıyla, finansal kiralama sözleşmesi ve FKK uyarınca mülkiyet devir şartlarının teşekkül etmiş olduğu kanaatine varılmıştır.' tespitinin yapıldığını, sadece emsal yargıtay kararı üzerinden hüküm vermesinin eksik inceleme niteliğinde olduğunu, -Müvekkil şirket tarafından keşide olunan T.C. Beyoğlu ... Noterliğinin 20/01/2017 Tarih Ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile devir bedelini talep hakkından feragat edildiğini, Yerel mahkemenin gerekçeli kararında finansal kiralama sözleşmesinin 63. maddesi gereğince satın alma bedeli olarak belirlenen 253 Euroyu, davacı kiraya veren şirkete ödemediğinden söz konusu satın alma seçimlik hakkını kullanmadığını gerekçe olarak gösterdiğini, "temsili" bir ücret olarak gösterilen 253 Euro' luk devir bedelinin müvekkili şirket tasarrufuna ait olduğunu, ihtarname ile devir bedelini talep haklarından feragat ettiklerini, Müvekkili şirketin ilgili ihtarnameyle birlikte, davalıya iki tane seçimlik hak sunduğunu, Davalının bu kapsamda ya finansal kiralama sözleşmesine konu malın devrini (253 Euro ödemeksizin) alacak ya da malı müvekkili şirkete iade edeceğinin ihtar edildiğini, süresi içerisinde ve/ veya süresinden sonra sözleşme konusu malı iade etmeyen ve malın zilyetliğini elinde bulunduran davalının, malın iade edilmesi seçeneğine başvurmadığını, sözleşme konusu malın kullanılmaya devam edilmesinin ve müvekkili şirkete iade edilmemesinin de farklı bir seçimlik hak kullanmaya dair irade oluşturduğunu, -Davalının sözleşmenin imzalandığı 2006, ihtarın keşide edildiği 2017 yılından bu yana söz konusu makineyi kullanmakta olduğunu, makineyi zilyetliğinde tutup iade etmemesinin, sözleşmesi sona eren davalının, sözleşmeyi feshetmek yönündeki seçimlik hakkını kullandığına değil, ekipmanı kullanmak ve dolayısıyla devralmak yönündeki seçimlik hakkını kullandığını gösterdiğini, davalı tarafın devir bedelini ödememiş olsa bile finansal kiralama konusu malı müvekkili şirkete iade etmeyerek zımni olarak seçimlik hakkını devralmak için kullandığının açık olduğunu, Davalı tarafın, sözleşme kapsamında tüm borçları ödediğini ve dava süreci boyunca da söz konusu malları kullanmaya devam ettiği dikkate alındığında, davalının söz konusu malın devrini alacağına ilişkin iradesi bulunduğunu, mahkemenin davalı tarafın bu yaklaşımını görmezden gelip, usulden red kararı vermesinin eksik inceleme yapıldığını açıkça ortaya koyduğundan kararın kaldırılarak, davanın kabulünü, sözleşme konusu aracın mülkiyetinin davalı kiracı adına geçtiğinin tespiti ile, ilgili aracın davalı adına trafik tescile kaydına karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malın kiracı adına tespit ve tesciline ilişkindir. Davacı Şirket ile Davalı kiracı arasında T.C. Ankara .... Noterliği’nde 16/03/2006 tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme konusunun ‘’1 ADET ... PLAKALI, 2006 MODEL, ... MARKA, 695 SR TİPTE, ... ŞASİ SERİ NOLU,... MOTOR SERİ NOLU, KANAL KAZICI VE YÜKLEYİCİ’’ olduğu anlaşılmıştır. Davacı şirket tarafından keşide olunan T.C. Beyoğlu .... Noterliğinin 20/01/2017 Tarih Ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, davalı kiracı tarafından tüm kira bedelleri ödendiği ve davalı kiracının satın alma hakkı doğmuş olduğu, Finansal Kiralama Sözleşmesi süresinin sona ermesi nedeni ile Finansal kiralama sözleşmesine konu olan "1 ADET ... PLAKALI, 2006 MODEL, ... MARKA, 695 SR TİPTE, ... ŞASİ SERİ NOLU,... MOTOR SERİ NOLU, KANAL KAZICI VE YÜKLEYİCİ" cinsindeki aracın mülkiyetinin davalı kiracı adına geçtiğinin tespiti ile ilgili aracın davalı adına Trafik Tesciline kaydına tescilinin talep edildiği anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki sözleşme maddeleri incelendiğinde, kiracının satın alma hakkının 63. Maddede düzenlendiği, " Kiracı işbu sözleşme madde 3'de belirtilen sürenin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün zarfında aşağıda b, c, d, e, ve f bendlerinde belirtilen şartlar çerçevesinde kiralananı EK-1 de "Sözleşme Süresi Sonunda Kiracının Kiralananı Satın Alma Bedeli" olarak gösterilen bedeli nakit olarak ve bir defada kiralayana ödemek suretiyle satın alma hakkını kullanacaktır" maddesinin bulunduğu ve Sözleşme maddesinde geçen ve EK-1' deki özel şartlarda Satın Alma Bedeli 253 Euro olarak belirlendiği anlaşılmıştır.Finansal kiralama konusu malın satın alınmasına ilişkin olarak 6321 sayılı yasanın MADDE 23 – "(1) Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. (2) Finansal kiralama konusu tescile tabi taşınır mala ilişkin kiracı adına satın alma hakkının doğumundan itibaren otuz günlük süre içinde bu hakkın kiracı tarafından kullanılmaması ve bu Kanunun 32 nci maddesi uyarınca malın kiralayana iade edilmemesi durumunda, taraflar arasında yapılan sözleşmede bu hususta karara varılmış olması ve kiracıya konu hakkında tebligat yapılmış veya adresinde bulunmadığından tebligatın yapılamamış olması kaydıyla kiralayan tek taraflı olarak kiralananı kiracıya devir ile ilgili her türlü işlemi yapabilir. Bu kapsamda mülkiyeti devir işlemi ile ilgili kiralayan tarafından yapılan tek taraflı talepler ilgili sicil tarafından yerine getirilir" hükmünün bulunduğu ve davacının kiracı tarafından kira bedellerinin tamamen ve eksiksiz olarak kiraya verene ödendiği konularında ihtilaf bulunmadığı, EK-1' deki özel şartlarda Satın Alma Bedeli 253 Euro olarak belirlenen bedelin opsiyonel bir bedel olup, davacının bu bedeli talep etmediği, bu durumda yasal koşulların gerçekleşmiş olduğu gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği halde reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunmuş , davacı vekilinin istinaf isteminin kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, 2-İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/09/2020 tarih, 2017/1073 E. 2020/301 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince KALDIRILMASINA, Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; 3-Davanın kabulüne, dava konusu "1 ADET ... PLAKALI, 2006 MODEL, ... MARKA, 695 SR TİPTE, ... ŞASİ SERİ NOLU,... MOTOR SERİ NOLU, KANAL KAZICI VE YÜKLEYİCİ" cinsindeki aracın mülkiyetinin davalı kiracı adına geçtiğinin tespiti ile ilgili aracın davalı adına Trafik Tesciline kaydına tesciline,4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;
4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.440,15-TL karar harcından peşin alınan 1.148,47-TL'nin mahsubu ile 3.291,68-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 31,40-TL başvurma harcı, 102,47 peşin harç, 4,60 TL vekalet harcı, 1.010,00 TL ıslah harcı, 1.300,00 TL bilirkişi ücreti, 121,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 2.431,00- TL'nin, davanın kabul edilmiş olması sebebiyle, davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 4/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan, yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,4/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 17.900,00- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 148,60-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 94,00-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 242,60-TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 28/03/2024