T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/506 Esas
KARAR NO: 2024/907
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 15/01/2024
NUMARASI: 2023/226 E. - 2024/27 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/05/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafın, ... A.Ş.'nin kurucusu olduğu, gıda sektöründe hizmet veren bir firma olduğunu, müvekkili şirket de ... şirketi ile aynı sektörde faaliyet gösteren, yıllardır kaliteli ürünler üretmeyi hedef edinmiş bir gıda/perakende şirketi olduğunu, davalının kurucusu olduğu şirket ... tescil no ile kayıtlı tasarım tesciline konu "..." ürününün iç ve dış piyasada satışını yaptığını, ürünün ambalaj tasarımı, ambalaj deseni ve mum şeklindeki sprey şeker kutusu ile üretim ve satışından kaynaklı haksız rekabet oluştuğu iddiası kapsamında 25/10/2023 tarihinde müvekkili firmaya karşı "Fikri Haklara Dayalı Haksız Rekabet nedeniyle tecavüzün men'i ve ref'i ile maddi ve manevi tazminat" talebi ile İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürosuna başvuruda bulunduğunu, davalıya ait ... firması ile yapılan arabuluculuk toplantısında müvekkilce herhangi bir tasarım hakkına tecavüz eyleminde bulunulmadığını, söz konusu tasarımın yenilik ve ayırt edici vasfına haiz olmadığını, dolayısıyla da kimsenin tekeline bırakılamayacağı tarafımızca beyan edilmiş ve 07/11/2023 tarihinde Anlaşmama Tutanağı taraflarca imza altına alındığını, müvekkili tarafından kullanılan ürünler dünya çapında yaklaşık 1970'li yıllardan itibaren üretilen ve kullanılan ürün olduğundan, söz konusu ürünlere dayanak olan tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığını, davalı yan da 2021 yılında tescil ettirdiği bu tasarımın yenilik vasfına haiz olduğu şeklindeki kötüniyetli düşüncesi ile, yenilik ve ayırt edici vasfa haiz olmayan tasarım tescilini ticaret kapısı haline getirmeyi amaçladığını, dava konusu tescilli ürün dünya'da ve türkiye'de eskiye dayalı olarak üretilmekte ve ilgili piyasada kullanıldığını, bu kapsamda, davalının tasarım tescili yenilik vasfına haiz olmadığından tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, dava konusu ürünün birebir aynısı ingiliz menşeli "..." firması tarafından da "..." Markalı Ürün Olarak Yıllar Boyunca Dünya'da Yaygın Olarak Kullanıldığını, dava konusu tasarım 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu Kapsamında Değerlendirildiğinde, davalının tasarımı yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığını, davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarında 31/12/2021 başvuru tarihi ve ... tescil no ile kayıtlı tasarım tescilinin "yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmaması" nedeniyle Hükümsüzlüğüne Ve Türk Patent Ve Marka Kurumu Kayıtlarından Terkinine karar verilmesini, talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin tasarım üzerindeki haklarını, yönetim kurulu başkanı ve tek imza yetkilisi olduğu .... TİC. A.Ş. üzerinden kullanıldığını, müvekkili, freelance çalışan bir tasarımcıdan profesyonel yardımı da alarak; aklındaki tasarımın, hem güncel hem de geçmiş tarihli görselinin araştırmasını yaptırtmış, iltibas yaratacak düzeyde benzerine rastlanmaması üzerine özgün olduğu inancı ile firmasında ürettiği ürün kabı olarak kullanmak üzere endüstriyel tasarım tescili yoluna gittiğini, müvekkili, davacı delilleri arasında yer alan 2015 tarihli olduğu bildirilen "..." adlı sprey şeker kabı fotoğrafı ile ilgili olarak yaptığı incelemesinde şeker kabının; üzerindeki desen, renk, diğer tüm ambalaj unsurları ve görsellerden bağımsız olarak kendi tasarımı ile benzer olduğu kanaatine varıldığını, davacı tarafından ibraz edilen delil/delillerdan "..." isimli fotoğrafta, içine sprey şeker konulduğu belirtilen şeker kabının ürünlerin kamuya arz tarihine dair bilginin gerçek dışılığının ortaya çıkması halinde doğacak hakları saklı kalmak üzere müvekkilinin tasarımı ile benzer olduğunu kabul etmiş bu husus doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 15/01/2024 tarihli 2023/226 E- 2024/27 K sayılı kararıyla; DAVANIN KABUL NEDENİYLE KABULÜ İLE, davalı adına tescilli ... tescil numaralı tasarım tescilinin yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmaması nedeniyle HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Davalının kurucusu olduğu şirket tarafından müvekkiline karşı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu, davanın açılmasının zaruret haline geldiğini, davalı tarafça ... tescil no'lu tasarım tesciline konu "..." ürününün iç ve dış piyasada satışının yapıldığını, ürünün ambalaj tasarımı, deseni ve kutusu ile üretim ve satışından kaynaklı haksız rekabet oluştuğu iddiasıyla 25.10.2023 tarihinde müvekkiline karşı arabuluculuk bürosuna başvuruda bulunulduğunu, dava tehdidi ile karşı karşıya kalan müvekkilinin bu davayı açtığını, mahkemenin davanın ikame edilmesinde davalının kusuru bulunmadığı gerekçesiyle müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu beyanla kararın yalnızca vekalet ücreti ve yargılama gideri kısmına dair hükümlerinin kaldırılarak HMK 326. Maddesi uyarınca davalının sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE; Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin davada, davalı tarafın ön inceleme aşamasında ön inceleme duruşması yapılmadan önce ibraz ettiği dilekçe ile davayı kabul ettiği, mahkemece kabul beyanı göz önüne alınarak davanın kabulüne karar verildiği, ancak davanın açılmasında kusuru bulunmadığı gerekçesiyle yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılarak davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği, kararın davacı vekili tarafından istinaf edildiği anlaşılmıştır. HMK 326/1. Maddesinde "Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." hükmü düzenlenmiştir.Davanın, davalı vekilinin kabulü ile sonuçlandığı anlaşılmakla davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden, yargılama giderlerinin HMK 326/1 maddesi gereğince davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi ve ön inceleme aşamasından önce dava kabul edildiğinden AAÜT 6. Madde gereğince 1/2 oranda vekalet ücretine hükmedilerek davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken mahkemece davalının davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden bahisle, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin yerinde olmadığı kanaatiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, tarafların usuli kazanılmış hakları korunarak hükmün diğer kısımlarının aynen tekrarı ile, yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline, davacı lehine1/2 oranda vekalet ücretine hükmedilerek davalıdan tahsiline karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 15/01/2024 tarihli 2023/226 E-2024/27 K Kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-DAVANIN KABUL NEDENİYLE KABULÜ İLE, -Davalı adına tescilli ... tescil numaralı tasarım tescilinin yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmaması nedeniyle HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE, 4-İlk derece yargılama giderleri; 4/a-Alınması gereken 427,60 TL maktu harcın ön inceleme duruşmasından önce davanın kabulü nedeniyle 1/3 oranda, 142,53 TL'lık kısmının , peşin alınan 269,85 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan bakiye 127,32 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep üzerine davacıya iadesine, 4/b-Davacı tarafça yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 578,10 TL harç ile, 345,75 TL posta giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,4/c-Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine 1/2 oranda (25.500,00/2) 12.750,00 TL maktu vekalet ücreti takdirine, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4/ç-Davalı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 532,00-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.701,40-TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 16/05/2024