T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO 2021/605 Esas
KARAR NO: 2024/728
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/02/2021
NUMARASI: 2020/281 E. - 2021/149 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/04/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Anonim Şirketi arasında 16.07.2012 tarihinde Faktoring Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme borcuna istinaden ... Anonim Şirketi, ... Anonim Şirketi adına düzenlediği 11.07.2016 tarihli, ... numaralı ve 375.000,00TL bedelli fatura alacağını, 17.06.2016 tarihli, ... numaralı ve 150.000,00TL bedelli fatura alacağını, 26.04.2016 tarihli, ... numaralı ve 125.000,00TL bedelli fatura alacağını, 25.07.2016 tarihli, ... numaralı ve 375.000,00TL bedelli fatura alacağını, 18.07.2016 tarihli, ... numaralı ve 200.000,00 TL bedelli fatura alacağını, 08.06.2016 tarihli, ... numaralı ve 125.000,00 TL bedelli fatura alacağını, 04.07.2016 tarihli, ... numaralı ve 150.000,00TL bedelli fatura alacağını müvekkili şirkete tarihinde temlik ederek devrettiğini, yine işbu faktoring sözleşmesine istinaden ... Anonim Şirketi tarafından keşidecisi ... Anonim Şirketi olan ... ÜMRANİYE Şubesine ait 321132 seri no'lu 125.000,00 TL'lık 25.07.2016 keşide tarihli çek, ... ÜMRANİYE Şubesine ait ... seri no'lu 150.000,00TL'lik 04.08.2016 keşide tarihli çek, ... KADIKÖY Şubesine ait ... seri no'lu 375.000,00TL'lik 04.08.2016 keşide tarihli çek, ... ÜMRANİYE Şubesine ait 321131 seri no'lu 125.000,00TL'lik 05.08.2016 keşide tarihli çek, ... ÜMRANİYE Şubesine ait ... seri no'lu 375.000,00TL'lik 15.08.2016 keşide tarihli çek, ... ÜMRANİYE Şubesine ait ... seri no'lu 150.000,00TL'lik 16.08.2016 keşide tarihli çek, .... ÜMRANİYE Şubesine ait ... seri no'lu 200.000,00TL'lik 17.08.2016 keşide tarihli çekleri müvekkili şirkete verildiğini,müvekkiline verilen işbu çekler yasal süresi içerisinde yetkili banka şubesine ibraz edildiğini, karşılığının olmadığının öğrenilmesi üzerine karşılıksız şerhi alınarak İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine geçildiğini, İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına ilişkin olarak, borçlular ... Anonim Şirketi, ... Anonim Şirketi ve ... tarafından ileri sürülen zamanaşımı iddiası kabul edilerek, İstanbul 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/131 Esas 2020/232 Karar sayılı kararında icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, borçlu davalı aleyhine açılan takibe konu borcun dayanağı yukarıda bilgileri yazılı faturalar ile tevsik edilen ve faktoring sözleşmesine konu olan müvekkiline tevdi edilen çeklerin keşidecisi ve aynı zamanda fatura borçlusu olan ... Anonim Şirketi ile ... Anonim Şirketi arasındaki alım satım ilişkisi borcundan kaynaklandığını, müvekkilinin alacağı Borçlar Kanunu genel hükümlerine göre 10 yıllık zamanaşımına tabii olduğunu, alacaklı müvekkili şirketin alacağından mahrum kalmaması ve borçlunun haksız olarak zenginleşmesinin önlemesi için, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı çeklere ilişkin takip dosyasındaki alacağın zamanaşımına uğramadığının tespiti önem arz ettiğini, açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin alacağının zamanaşımına uğramadığının tespiti ile alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından davalı müvekkilleri aleyhine, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile toplam değeri 1.500.000-TL olan 2016 yılında keşide edilen 7 adet çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, icra takibinden haberdar olduklarında, takip konusu çeklerin zamanaşımına uğradığını, zamanaşımına uğramış olan çeklere istinaden kambiyo takibi yapılamayacağını belirterek İcra Hukuk Mahkemesine zamanaşımı itirazında bulunduklarını, İstanbul 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/131 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda, zamanaşımı itirazımızın kabulüne, İİK 169/a maddesi uyarınca icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, zamanaşımı itirazının İcra Hukuk Mahkemesi tarafından kabul edilmesi üzerine, davacı şirketin arabuluculuk başvurusu yaptığını, arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığından Mahkememizde görülen işbu dava açıldığını, takip dayanağı olan çeklerin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, kambiyo hukukuna göre incelenmesi gerektiğini, İstanbul 7. İcra Hukuk Mahkemesi kambiyo hukukuna göre yaptığı incelemede takip konusu çeklerin zamanaşımına uğradığını tespit ettiğini,icra takibine konu çeklerin zamanaşımına uğradığı mahkeme kararı ile sabit olduğunu, işbu nedenlerle yapılacak yargılamada toplanacak delillerle sabit olacak savunmaları doğrultusunda haksız olan davanın reddini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Takibe dayanak 7 adet çekin keşide tarihi 2016 yılı 8 ay ve öncesindeki tarihlerdir. En geç ibraz edilen çekin ibraz tarihi 18.08.2016 olup, takibin başlatıldığı 30.12.2019 tarihi itibariyle 3 yıllık zamanaşımı süresi geçmiştir. Arada zamanaşımını kesen bir işlem bulunmamakta, buna ilişkin iddia ve ispatta bulunmamaktadır. Tüm bu hususlara göre davanın İİK'nın 169/a maddesi gereğince açılmış kambiyo senedinin zamanaşımına uğramadığının tespiti davasında, davanın esastan reddine" karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Müvekkili şirket ile ... Anonim Şirketi arasında 16.07.2012 tarihinde Faktoring Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme borcuna istinaden ....Anonim Şirketi, ... Sanayii Ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlediği fatura alacaklarını müvekkili şirkete tarihinde temlik ederek devrettiğini, iş bu faktoring sözleşmesine istinaden ... Ticaret Anonim Şirketi tarafından keşidecisi ... Sanayii Ve Ticaret Anonim Şirketi olan çeklerin de yasal süresi içerisinde yetkili banka şubesine ibraz edildiğini, karşılığının olmadığının öğrenilmesi üzerine karşılıksız şerhi alınarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine geçildiğini, Müvekkilinin davalılardan alacağının, yazılı faturalar ile tevsik edilen ve faktoring sözleşmesine konu olan fatura borçlusu olan ... Sanayii Ve Ticaret Anonim Şirketi İle ... Dağıtım Ticaret Anonim Şirketi arasındaki alım satım ilişkisi borcundan kaynaklandığını, yani müvekkili şirketin alacağının, faktoring sözleşmesi ve bilcümle ekleri gereği müvekkiline temlik edilen fatura alacağından kaynaklandığını, söz konusu faturaların ise müvekkili şirket müşterisi ile fatura düzenleyicisi şirket arasındaki alım satım ilişkisine dayandığını, alım satımdan doğan alacakların, Borçlar Kanunu Genel hükümlerine göre 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, açmış oldukları dava ile müvekkili şirketin davalılardan alacağının tespiti ile hüküm altına alınmasının talep edildiğini, Yargılama sırasında dava dosyasının 11/02/2021 Tarihli duruşmasında dava dilekçelerinin açıklanmasının istendiğini, ara karar gereği dosyaya sulan beyan dilekçesi ile de alacağın Faktoring Sözleşmesi ve eklerinden (faturalardan) yani asıl alacaktan kaynaklanan alacak davası olduğunun belirtildiğini, dava dilekçesinde de harca esas değer belirtilerek işbu dava değere uygun şekilde nispi harcın dosyaya depo edildiğini, yerel mahkemenin delillerinin celbi ile müvekkili şirketin muhasebesel evraklarını inceleterek karar vermesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddine kararı vermesinin hukuka aykırı olduğunu kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;-dava değeri üzerinden nispi vekalet ücreti hesaplanması ve lehlerine nispi vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedildiğini, Davacı Şirketin 1.500.000.-TL alacağıyla ilgili dava açtığını, bu değer üzerinden harç yaptırıldığını, dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini,-Yerel Mahkemenin kısa kararına muhalefet şerhi yazan Üye Hakim'in gerekçeli kararda muhalefet şerhini değiştirdiğini, kararın bu yönden de hatalı olduğunu,-Kambiyo senedine bağlı bir alacağın kambiyo senedinden ayrı olarak ileri sürülemeyeceğini, davacı şirketin, elindeki çeklere dayalı alacak talebini ileri sürmesinin yolunun bu çekleri takip ve davaya konu etmek olduğunu,Kambiyo senedi niteliğindeki çeklere dayalı olarak icra takibi başlatıldıktan sonra bu çeklerin verilmesine dayanak olan temel ilişki (faktoring sözleşmesi) veya alacağa ilişkin genel kurallar değil bizatihi kambiyo hukuku kurallarının uygulanması gerektiğinin yerleşik yargısal içtihatlarla sabit olduğunu, davanın dosyaya sunulacak bir dilekçe veya duruşmada verilecek bir beyan ile temel ilişkiye dayalı bir alacak davasına dönüştürülmesinin mümkün olmadığını,Dava dilekçesinin açıklamalar bölümünde, çeklere dayalı olarak yapılan icra takibi ve bu takibe konu alacağın zamanaşımına uğradığına ilişkin İcra Hukuk Mahkemesinin verdiği karar anlatıldıktan sonra takip konusu yapılan bu alacağın 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunun savunulduğunu, dilekçenin netice bölümünde ise açıklamalar bölümünde tartışılan icra takibine konu alacağın zamanaşımına uğramadığının tespitinin talep edildiğini, davacının istinaf isteminin reddini, kendi istinaf istemlerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davacı şirket tarafından, davalılar aleyhine, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile çeklere dayalı bir icra takibi yapıldığı, İstanbul 7. İcra Hukuk Mahkemesi 2020/131 Esas sayılı dosyası ile görülen davada çeklerin zamanaşımına uğradığına karar verildiği ve davacı tarafça çeklere dayalı icra takibine konu olan alacağın zamanaşımına uğramadığının tespiti ve alacağın hüküm altına alınması talepli dava açıldığı anlaşılmıştır.Davacı şirket ile .... Anonim Şirketi arasında 16.07.2012 tarihinde Faktoring Sözleşmesi akdedildiği, Sözleşme borcuna istinaden ... Anonim Şirketi, .... Anonim Şirketi adına düzenlenen; 11.07.2016 tarihli , ... numaralı ve 375.000,00 TL bedelli fatura alacağını, 17.06.2016 tarihli , ... numaralı ve 150.000,00 TL bedelli fatura alacağını, 26.04.2016 tarihli , ... numaralı ve 125.000,00 TL bedelli fatura alacağını, 25.07.2016 tarihli , ... numaralı ve 375.000,00 TL bedelli fatura alacağını, 18.07.2016 tarihli , ... numaralı ve 200.000,00 TL bedelli fatura alacağını, 08.06.2016 tarihli , ... numaralı ve 125.000,00 TL bedelli fatura alacağını, 04.07.2016 tarihli, ... numaralı ve 150.000,00 TL bedelli fatura alacağının davacı şirkete temlik edildiği, iş bu faktoring sözleşmesine istinaden ...Anonim Şirketi tarafından keşidecisi ... Anonim Şirketi olan; ... Ümraniye Şubesine ait ... seri no'lu 125.000,00 TL'lık 25.07.2016 keşide tarihli Çek, ... Ümraniye Şubesine ait ... seri no'lu 150.000,00 TL'lık 04.08.2016 keşide tarihli Çek , ... Kadıköy Şubesine ait ... seri no'lu 375.000,00 TL'lık 04.08.2016 keşide tarihli Çek, ... Ümraniye Şubesine ait ... seri no'lu 125.000,00 TL'lık 05.08.2016 keşide tarihli Çek, ... Ümraniye Şubesine ait ... seri no'lu 375.000,00 TL'lık 15.08.2016 keşide tarihli Çek, ... Ümraniye Şubesine ait 129196 seri no'lu 150.000,00 TL'lık 16.08.2016 keşide tarihli Çek, ... Ümraniye Şubesine ait ... seri no'lu 200.000,00 TL'lık 17.08.2016 keşide tarihli çeklerin davacı şirkete verildiği anlaşılmıştır.Davacı şirket tarafından, davalılar aleyhine, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile çeklere dayalı bir icra takibi yapıldığı, İstanbul 7. İcra Hukuk Mahkemesi 2020/131 Esas sayılı dosyası ile görülen davada çeklerin zamanaşımına uğradığına karar verildiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde ve mahkemece ilk duruşmada verilen süre üzerine açıklayıcı dilekçesinde; davanın müvekkilinin davalı ... A.Ş. İle imzaladığı Faktoring Sözleşmesi ve bilcümle eklerden kaynaklanan alacağın tespitine yönelik olduğunu, müvekkilinin alacağının zamanaşımına uğramadığını, defterlerinin incelenmesi gerektiğini beyan etmiştir. Dosya kapsamına sunulan belgelerden, davacı şirket ile ...Anonim Şirketi arasında 16.07.2012 tarihinde Faktoring Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme borcuna istinaden ... Anonim Şirketi, .... Anonim Şirketi adına düzenlediği fatura alacaklarının davacı şirkete temlik edildiği, alacağın Faktoring Sözleşmesi ve eklerinden (faturalardan) yani asıl alacaktan kaynaklanan alacak davası olduğu anlaşılıyor ve buna göre de davanın temel ilişkiye dayalı olarak açıldığının kabulü gerekiyorsa da; davacı vekiline dava dilekçesinin açıklattırılmasına rağmen, davacı tarafça açıkça alacağın tahsili talep edilip edilmediğinin anlaşılamadığı, mahkemece HMK 31. Maddesinde düzenlenen "Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi" kapsamında, davacı tarafa dava dilekçesinin tekrar açıklattırılarak, alacağın hüküm altına alınması talebinin tahsil talebini içerip içermediğinin açıklattırılması, yapılan açıklamaya göre davanın eda davası mı, tespit davası mı olduğunun değerlendirilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olduğu kanaatiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, dosyanın Dairemizin kararında işaret edilen hususlarda yargılamaya devam edilmesi için mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği, davalı istinaf isteminin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/02/2021 tarih, 2020/281 E. 2021/149 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Davalı istinaf isteminin bu aşamada incelenmesine YER OLMADIĞINA,4-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 5-İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,6-Davalı vekilinin istinaf talebinin esası incelenmediğinden davalı vekili tarafından yatırılan istinaf karar ve başvurma harcının talebi ve isteği halinde davacı tarafa iadesine,7-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,8-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 18/04/2024