T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/44 Esas
KARAR NO: 2024/207
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/12/2016
NUMARASI: 2014/104 E. - 2016/173 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin TPE nezdinde tescilli tanınmış "..." marka ve logolarının iltibas oluşturur şekilde aynısının/benzerinin davalı tarafça izinsiz olarak ticaretinin yapıldığını, ürünler üzerinde kullanılması nedeniyle marka hakkına tecavüz gerçekleştirildiğini beyan ederek tecavüzün tespitine, men'ine, ürünlerin üretiminde kullanılan üretim vasıtalarına el konulmasına, mülkiyet hakkı tanınmasına, dava konusu ayakkabıların yayınının internet sitesinde kaldırılmasına, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 1.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı firmanın aracı firma olup satın aldığı ayakkabıları satışa sunduğunu, marka hakkına tecavüzde bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davacının Form Strip şekil markasına tecavüzün tespitine, Davacının marka hakkına tecavüz teşkil eden www.....com internet sitesinde satışa sunulan davalıya ait bilirkişi raporunda görseli bulunan erkek spor ayakkabılarının kaldırılmasına, kaldırılmadığı taktirde sitenin erişime engellenmesine, 15.704 TL maddi, 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Karar özetinin traji otuz bin olan gazetede masrafı davalıdan alınmak üzere ilanına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkeme hükmüne esas teşkil eden Bakırköy 1. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/26 Değişik İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunun, eksik ve hatalı tespitler içerdiğini, söz konusu bilirkişi raporunun, 2014 yılındaki veri ve tespitleri içerdiğini, sadece ürünlerin sunulduğu belirttiğini, raporda, kaç ürün satıldığı, ne kadar kar edildiği vs gibi bilgiler bulunmadığını, bilirkişi raporunun, davacının maddi tazminat taleplerinin tespitinde yeterli bir rapor olmadığını, fakat hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı şirketin davacı şirkete ait dört farklı üründen toplam 110 ürün sattığını kabul ederek maddi tazminatın hesaplandığını ve bu hesaba göre hüküm verildiğini, Müvekkili aleyhine 2014 yılında Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/26 D.İş sayılı dosyasından delil tespiti yapıldığını, müvekkilinin ürettiği ürünleri arza sunduğu www....com isimli internet adresindeki tüm ürünler incelenmek suretiyle bilirkişi raporu hazırlandığını, söz konusu tespitin salt davacıya ait ürünlere benzer ürünlerin internet sitesinde var olup olmadığına ilişkin yapıldığını, söz konusu ürünlerin satılıp satılmadığı yahut ne miktarlarda satıldığı ve ne oranda kar elde edildiği hususunda bir tespit yapılmadığını, davalının, davacı şirkete ait ürünlerin benzeri ürünleri internet sitesinde yayınladığı gerekçesiyle ihtara maruz kaldığını, iş bu ihtar akabinde bahsi edilen ürünlerin internet sitesinden kaldırıldığını, Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/26 D.İş sayılı dosyasından yapılan delil tespitinin, 2014 yılına ilişkin olduğunu, davalı şirketin 2011,2012 ve 2013 yıllarında bu ürünleri incelemeye konu internet sitesinde yayınladığına dair bir belge, delil mevcut olmadığını, Ayrıca tespitin yapıldığı 23.05.2014 tarihi dikkate alındığında, 2014 yılının son gününe kadar bu ürünlerden kâr sağladığını düşünmenin oldukça hatalı olacağını, yerel mahkeme kararı ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun, tespitin yapıldığı 2014 yılının tamamında, davacıya ait ürünlerin sergilendiği, satıldığı ve kar elde edildiği düşünülerek tanzim edildiğini, fakat, davacı yanın sadece delil tespitine ilişkin incelemenin yapıldığı 23/05/2014 tarihine kadar, davacı şirkete ait ürünlerin bu internet sitesinde yayınlandığını ispat edebidiğini, 23/05/2014 tarihinden sonra, bu ürünlerin internet sitesinde sergilenmeye devam ettiğine, davalı şirketin kar ettiğine dair bir delil bulunmadığını, bu nedenle, 2014 yılının tamamında bu ürünlerin internet sitesinde yayımlandığı ve davalının kar elde ettiği düşünülerek hesaplama yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,04.04.2016 tarihli bilirkişi raporunun, müvekkil inin benzer ürünlerden sattığını yahut kaç adet sattığını ispat edemediğini, Ayakkabı sektöründe faaliyet gösteren birçok ayakkabı firmasının özellikle spor ayakkabılarda yan şerit şeklini kullandığını, salt ... markası değil, dünyanın sayıca büyük spor ayakkabı markalarında dahi bu benzerliğin görülebileceğini, davalı tarafından satışa sunulan ürünlerde yan şerit kullanılmış olup, ayrıca ayakkabılar üzerinde "wanderful whırlwınd" ibaresinin marka olarak bulunduğunu, somut olayda, müvekkili tarafından satışa sunulan ürünler üzerinde, ayırt ediciliği ortadan kaldıran markalar olduğu tespit edilmesine rağmen, eksik ve hatalı inceleme ile iltibasın var olduğunun kabul edildiğini, ayrıca müvekkili şirketin üretmiş olduğu ürünlerde kullanılan yan şerit şeklinin, davacı şirketin adına tescil ettirdiği form-strip şekil ile aynı-benzer olmamakla birlikte, ürünler arasında iltibas söz konusu olmadığını, davalı şirketin satışa sunduğu ürünler ile davacıya ait ürünler arasında iltibas bulunmadığını, zira davalı şirket tarafından satışa sunulan ürünler üzerinde yer alan marka ve logoların, bu iltibası ortadan kaldıracak mahiyette olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken verilen hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat taleplidir.Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karar yukarıda açıklanan nedenlerle davalı yanca istinaf edilmiştir. Davalı yanca, davacıya ait "..." marka ve logolarını içeren ürünlerin, davacı markası ile iltibas oluşturacak şekilde satışa sunulduğu iddia edilmiştir. Davacı tarafından, davalının satışa sunduğu ayakkabılardan herhangi bir numune sunulmadığı, ancak Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/26 Değişik iş sayılı dosya üzerinden alınan bilirkişi raporu incelendiğinde, davalının, www....com alan adlı web sitesinde satışa sunduğu ayakkabılar konusunda tespit yapıldığı ve bu ayakkabılar üzerindeki marka kullanımlarının, davacının markalarına benzer olduğunun belirlendiği görülmüştür. Markaların karıştırılma ihtimali değerlendirilirken, inceleme konusu markaların, bütün olarak ortalama tüketicilerde bıraktığı izlenim çerçevesinde, davacıya ait marka ile davalının kullandığı marka arasında karıştırılma ihtimalinin bulunup bulunmadığına karar verilmelidir. İltibas değerlendirmesinde, işaretlerin dikkat çekici özellikleri de gözetilmek suretiyle üzerinde kullanılacağı ürünlerin ortalama tüketicileri nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak karışıklığa yol açıp açmayacağının dikkate alınması gerekir. Bu değerlendirme yapılırken de ibareler bir bütün olarak dikkate alınıp ibarenin parçalara bölünmesi suretiyle iltibas tehlikesi oluşturup oluşturmadığının belirlenmesi mümkün değildir.Davacıya ait marka ve logoları içeren ürünler ile davalı tarafından satışa sunulan ürünler karşılaştırıldığında, davalının ürünü üzerinde kullanılan yan şeritin, davacıya ait form-strip şekil markalarıyla görsel olarak büyük ölçüde benzerlik taşıdığı, davalı yanca satışa sunulan ayakkabıdaki form-strip desenlerde belli ölçülerde farklılık bulunmakla birlikte, bu farklılıkların davacı şekil olan markalarıyla benzerliği ortada kaldırmadığı, davalı tarafin satışa sunduğu ayakkabıların üzerinde ' ...' ibarelerinin marka olarak bulunmasının da, ayakkabılarda davacıya ait şekil markalarının kullanılması nedeniyle ortalama tüketicide oluşabilecek ''...'' algısını yok etmeyeceği, ayakkabılarda öne çıkan unsurların davacıya ait Form-Strip sembolleri olduğu, davacı tarafın diğer spor malzemeleri ile birlikte özellikle spor ayakkabısı alanında, davalı tarafın ise ayakkabı alanında faaliyet gösterdiği dikkate alındığında, ortalama tüketicinin davalı taraf işletmesinde sunulan dava konusu ayakkabıların davacı firma veya işletmesel olarak bağlantılı firmalarla ilgisi olduğu düşüncesine kapılabileceği, dolayısıyla ortak emtia olan ''spor ayakkabıları'' ürünü üzerindeki davalı kullanımının, ortalama tüketici nezdinde, karışıklığa neden olabilecek kadar benzer olduğu ve bu durumun marka hakkına tecavüz teşkil edeceği kanaatine varılmıştır.Davacı taraf dosyaya emsal lisans sözleşmesi ibraz etmiş, maddi tazminat hesabının 556 S. KHK m. 66/c uyarınca, marka hakkına tecavüz edenin, markayı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre hesaplanmasını talep etmiştir. Davacı tarafça ibraz olunan tarafları ... AŞ. Arasındaki 2005 tarihli lisans sözleşmesi ve 19.02.2009 tarihli ek sözleşmede lisans bedeli net satış üzerinden 2009 yılında %9 olarak belirlenmiştir. Dosyaya sunulan 17.11.2015 tarihli raporda; somut olayda maddi tazminat hesabının, davalı tarafın ticari defter ve belgelerinden dava konusu ürünlerden sattığı miktar ve net satış fiyatı belirlendikten sonra, bu miktarın %9'u üzerinden lisans bedeli tahakkuk ettirilerek yapılması gerektiği, ancak davalı tarafın ticari defter ve belgelerinin, davalıya ulaşılamaması ve davalının da dosyaya ticari defter ve belgeleri sunmamış olması nedeni ile incelenemediği, dosyada tazminat hesaplanmasına yönelik veriler bulunmadığı gerekçesiyle, maddi tazminat hesabının yapılamadığı belirtilmiştir.Ancak dosyaya mübrez 04.04.2016 tarihli bilirkişi ek raporunda mali bilirkişi tarafından, davalı şirketin yıllık gelir vergisi beyannamelerinden elde edilen 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarına ait gelir tablosunun incelendiği, raporda; Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/26 değişik iş sayılı dosyası için hazırlanan bilirkişi raporunda tespit edilen dört model spor ayakkabının net satışlarına %9 oranında lisans ücretinin yıllar itibariyle hesaplanabilir olduğunun belirtildiği, buna göre, davalı şirkette her yıl ortalama 110 çeşit ürün satıldığı, tespit edilen ürün çeşitleri dikkate alınarak oranlama suretiyle yıllara göre lisans ücretinin hesaplandığı, eldeki verilere göre yapılan bu hesaplamada bir hata bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak, her ne kadar tecavüzün gerçekleştiği dönem tam olarak tespit edilememiş ise de, Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/26 değişik iş sayılı dosyasındaki tespitin 2014 yılındaki kullanıma ilişkin olduğu, daha öte bir tespite gidilemediği, Mahkemece mali bilirkişi hesabında 2014 yılının tamamı için yapılan hesaplamaya itibarla 15.074,00 TL maddi tazminata karar verilmiş ise de, 2014 yılının başından davanın açıldığı tarihe kadar geçen 4 ay 23 günlük süreye isabet eden miktarın 6.153,00 TL olduğu, ihlalin boyutu ve somut olayın özelliklerine göre hükmedilen manevi tazminatın dosya kapsamına uygun düştüğü, dolayısıyla Mahkemece maddi tazminat miktarı yönünden yukarıda belirtilen miktara hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde maddi tazminata hükmedilmesi yerinde görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu itibarla kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Açıklanan sebeplerle, davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davanın kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalının istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,Bu kapsamda;2-Davacının ... şekil markasına tecavüzün tespitine, 3-Davacının marka hakkına tecavüz teşkil eden www.....com internet sitesinde satışa sunulan davalıya ait bilirkişi raporunda görseli bulunan erkek spor ayakkabılarının kaldırılmasına, kaldırılmadığı taktirde sitenin erişime engellenmesine, 6.153,00 TL maddi, 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Karar özetinin traji otuz bin olan gazetede masrafı davalıdan alınmak üzere ilanına, 4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 488,62 TL karar harcından peşin alınan 25,20 TL ve ıslah harcı 585 TL harçtan fazladan yatan 121,58 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 25,20 TL başvurma harcı, 25,20 peşin harç, 3,80 TL vekalet harcı, 585 TL ıslah harcı, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 152,40 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 2.591,60 TL'nin, davanın kısmen kabul edilmiş olması sebebiyle, 514,95 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 4/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine 13/(1). maddesine göre tecavüzün tespiti sebebiyle 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 4/d- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/(2). maddesine göre maddi tazminat talebi yönünden 6.153,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsiliyle davacılara verilmesine, 4/e- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10.ve 13/(2). maddelerine göre manevi tazminat talebi yönünden 1.000,00 nispi TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsiliyle davacılara verilmesine, 4/f- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/(2)-(3). maddesine göre reddedilen maddi tazminat talebi yönünden 6.153,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 148,60 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 60,50 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 209,10 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalılara verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına 6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 09/02/2024