T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2157 Esas
KARAR NO: 2023/1579
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 16/06/2020
NUMARASI: 2018/22 E. - 2020/92 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Marka İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
ASIL DAVA Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin TPMK nezdinde ... sayı ile tescilli "Mekanizmalı Kredi Kartlık" buluş başlıklı faydalı model belgesinin sahibi olduğunu, müvekkili tarafından ... Tic.Ltd.Şti'den satın almış olduğu deri cüzdanın müvekkiline ait faydalı modele konu ürünün taklidi niteliğinde olduğunu, davalının kötü niyetli olarak ve müvekkilinin tescilinden yaklaşık bir yıl sonra ve ürün piyasaya sürüldükten sonra görsel olarak birebir aynı özellikler taşıyan ve ürün hakkında haksız kazanç sağlamak amacıyla 21.11.2016 tarih ve .. başvuru nolu "Kartlık" isimli faydalı model belgesini kendi adına tescil ettirdiğini, ancak söz konusu faydalı modelin yenilik kriterlerini taşımadığını, bu durumun müvekkilinin faydalı model belgesinden doğan haklarına piyasaya sürülen taklit ürünün düşük kalitesi sebebiyle ticari itibarına, üretim ve satış yolu ile ticari kazancına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, davalı adına ... sayı ile tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde özetle; Her iki faydalı modelin davacının iddiasının aksine benzerlik arz etmediğini, müvekkilinin faydalı model kullanımı tescile dayalı olduğundan, davacının tazminat talebinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini ve davacının tescil tarihinden önce ürünü piyasaya sürdüğünü ve tekniğin bilinen durumu ile adına tescilli faydalı model başvuru ile aşıldığı iddiasının ispata muhtaç olduğunu, taleplerin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin TPMK tarafından verilen ... sayılı faydalı model belgesi ile geliştirdiği mekanizmalı kredi kartlığı için 05.12.2015 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle yasal koruma altında olan hak sahibi olduğunu, müvekkilinin ürünlerini .../... markası ile pazarladığını, davalıdan "..." markasını taşıyan bir adet kredi kartlık deri cüzdan satın aldığını, satın alınan cüzdanın mekanizmalı kredi kartlık ile birlikte satıldığını, satış fişinde de mekanizmalı kredi kartlığın bulunduğunun yazılı olduğunu, satışa sunulan materyallerin görsellerinden anlaşılacağı üzere, faydalı modele konu mekanizmalı kredi kartlık deri cüzdanının ayrılmaz bir cüzü olarak birlikte satışa sunulduğunu, davalının cevabi ihtarnamesinde, ...'ün faydalı model hakkına dayandıklarını beyan ettiğini, davalı ile müvekkil arasında herhangi bir lisans sözleşmesi akdedilmediğinden eylemin müvekkilin korunan hakkına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, 10.000,00 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi zararının ticari temerrüt fazi ile birlikte davalıdan tahsilini, haksız rekabete konu ürünlere el konularak imhasını ve hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir. Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; müvekkili tarafından satılan ve davaya konu edilen deri cüzdanın, müvekkili tarafından faydalı model belgesi sahibinden alınan yetki ile piyasaya sürüldüğünü, faydalı model sahibinin rızası ile yapılan satışlardan dolayı müvekkilinin hiç kimsenin fikri mülkiyet hakkına tecavüzünün mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; "asıl dosya yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı adına tescilli ... tescil nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,Birleşen 2018/192 esas sayılı dosyada, kabul edilen tazminat nedeniyle tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla 1.297,85 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Asıl davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacının ... sayılı faydalı model belgesinin hiçbir şekilde yenilik kriterine haiz olmayan, tamamen yurtdışı menşeli ... sayılı (Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki numarası ...dır) Avrupa Patent belgesi ile korunan ürünün basit bir taklidi niteliğinde olduğunu,Davacının faydalı model belgesi aleyhine Bakırköy 1. FSHHM'nin 2020/178 esas sayılı dosyasında hükümsüzlük davası ikame edildiğini, bu davanın beklenmesi gerektiğini, bu davada talep ettikleri ihtiyati tedbirin kabulüne ve ... sayılı tescilden doğan hakların müvekkiline karşı kullanılmasının önlenmesine karar verildiğini, Davacının faydalı modelinin yenilik kriterine haiz olmadığını, gerekli teknik açıklamaların yapıldığını, Tek bilirkişi tarafından, görsellik üzerine yapılan değerlendirme ile karar verilmiş olmasının eksik ve hatalı olduğunu, raporun hiç bir teknik tespit içermediğini, Hiçbir şekilde denetime elverişli olmayan ve “Tekstil Mühendisi” olması dışında patent hukuku alanında uzman olup olmadığını bilmedikleri, tek bir bilirkişi tarafından hazırlanan bu raporun ayrıca işbu gerekçe itibariyle de hükme esas alınmış olmasının hatalı olduğunu,Müvekkilinin ... numaralı faydalı model belgesi yeni olduğu gibi bu faydalı modelin hak ihlaline de sebebiyet vermediğini beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen dosya davalısı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece yapılan yargılamaya konu edilen ürünün, 21.11.2016 tarihinde Türk Patent Enstitüsü tarafından ...'e verilen ve 03.02.2016 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile koruma altına alınan Faydalı Model Belgesi kapsamında olduğunu,Müvekkili tarafından satılan ve davaya konu edilen deri cüzdanın, müvekkili tarafından faydalı model belgesi sahibinden alınan yetki ile piyasaya sürüldüğünü, Faydalı model sahibinin rızasıyla yapılan satışlardan dolayı, müvekkilinin hiç kimsenin fikri mülkiyet hakkına tecavüzünün mümkün olmadığını, Müvekkilinin, "Faydalı Model Belgesi” sahibi olduğunu, gerek "551 Sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” gerek "6769 Sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu” hükümleri gereğince, müvekkili tarafından yapılan ticari faaliyet, davacının faydalı model hakkına tecavüz teşkil etmemekle birlikte, davacının yargılamada ileri sürdüğü hakları talep yetkisi bulunmadığını, Yine yerel mahkemece verilen hükme esas alınan bilirkişi raporunda, söz konusu raporu tanzim eden bilirkişinin tek ve yalnızca tekstil mühendisi unvanlı olduğunu, Tekstil mühendisi olması dışında marka patent hukuku alanında uzman olup olmadığını bilemedikleri tek bir bilirkişi tarafından tanzim edilen raporun hükme esas alındığını, dolayısıyla yerel mahkemece tesis edilen hükmün de hatalı olduğunu,Benzerliği iddia olunan faydalı model ile müvekkilinin kullandığı faydalı model karşılaştırmalı olarak sadece çıplak gözle dahi incelendiğinde dahi aralarında benzerlik olmadığının görüleceğini, her iki ürünün gerek görsel açıdan, gerekse fonksiyonellik bakımından farklı ürünler olduğunu, müvekkilinin kullandığı faydalı model ile davacıya ait faydalı model arasında hükümsüzlüğe neden olacak benzerlikten söz etmenin mümkün olmadığını,Ayrıca müvekkilinin kullandığı faydalı model kullanımı tescile dayalı olduğundan davacının tazminat talebi isteminin yerel mahkemece kabulünün de hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Asıl dava, davalı ... adına ... başvuru numarasıyla tescilli faydalı modelin hükümsüzlüğü ile faydalı modele tecavüzden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olup, birleşen dava ise; faydalı modele tecavüzden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Mahkemece her ne kadar asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; davalı ... tarafından davacı adına kayıtlı faydalı model belgesi aleyhine Bakırköy 1. FSHHM'nin 2020/178 esas sayılı dosyasında hükümsüzlük davası ikame edildiği ileri sürüldüğünden, bu dava dosyasının getirtilip incelenerek, söz konusu davanın ve bu dava dosyasında verildiği iddia olunan ''ihtiyati tedbirin kabulüne, ... sayılı tescilden doğan hakların davalı ...'e karşı kullanılmasının önlenmesine'' şeklindeki kararın akıbetinin eldeki dava dosyasının akıbetine doğrudan etki edeceği anlaşılmakla, bu dava dosyasının sonucunun bekletici melese yapılıp yapılmayacağının değerlendirilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı görülmüştür.Kabule göre de; hükme esas alınan ve tekstil mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanmış olan bilirkişi raporunun, faydalı modelin ''yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik'' kriterleri bakımından gerekli ve yeterli teknik açıklamayı içermediği, bu haliyle denetime elverişli olmadığı ve hükme de esas alınamayacağı anlaşılmakla, Mahkemece; faydalı model konusunda alanında uzman bir bilirkişinin de aralarında yer aldığı bilirkişi heyetinden rapor aldırılması gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmiş olması yerinde görülmemiştir.Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davalıların istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davalılar vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 16/06/2020 tarih, 2018/22 E. 2020/92 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davalılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 14/12/2023