T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/182 Esas
KARAR NO: 2024/481
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 06/09/2023
NUMARASI: 2023/720 D.iş. - 2023/734 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/03/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Tarafların İddia ve Savunmaları: İhtiyati haciz isteyen ... A.Ş vekili talep dilekçesinde özetle; ... Hoşdere/Ankara şubesine ait ... seri nolu 30/06/2023 keşide tarihli 135.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak 101.000,00 TL alacak miktarı üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden ... Tic. A.Ş. vekili dilekçesinde özetle; Tedbir talep edilen çekin Ankara’ da tanzim edildiğini, müvekkili şirketin adresinin ANKARA olduğunu, iş bu çek ile ilgili olarak yetkili Mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğunu, beyanla ihtiyati haciz kararının kaldırılarak yetki yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden 3. Şahıs ... vekili dilekçesinde özetle; verilen ihtiyati haciz kararı dayanak gösterilerek İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takip nedeniyle 26.07.2023 tarihinde borçlular ile ilgisi olmayan 3. kişi adi ortaklığı' a ihale edilen "Zonguldak Devrek afet konutları yapım işi" şantiyesi'nde hukuka aykırı tatbik edilen hacizde müvekkiline ait toplam 7 kalem malzeme haciz tutanağına derç olunarak usule aykırı olacak şekilde haczolunduğunu, istihkak iddiasında bulunan müvekkil 3. kişi ... mallarının haczedilmesi sebebiyle hukuki yararları bulunduğunu, yetkisiz mahkeme tarafından hukuka aykırı olarak verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati haciz isteyen ... A.Ş vekili ise, Davacının yetki itirazının yerinde olmadığını, borcun götürülecek borç niteliğine dönüştüğünü ve yetki itirazının yerinde olmadığını, müvekkilinin merkez adresi Mecidiyeköy Şişli/İSTANBUL'da olduğunu, İstanbul Adliyesi yargı çevresinde olduğunu, ödeme yasağı kararı, imza itirazı, bedelsizlik defii, menfi tespit davalarında ileri sürülebilecek ve çözümü yargılamayı gerektiren iddia mahiyetinde olduğunu, İİK m. 265'te zikredilen itiraz sebepleri arasında olmadığını, hukuki dayanaktan yoksun yetki itirazının ve ihtiyati hacze itirazların reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "1-İtiraz eden ... Aş'nin yetki itirazının reddine, imzaya ilişkin itirazının ise İİK 265.maddesinde sayılan itiraz sebeplerinden biri olmaması sebebiyle reddine, 2-İtiraz eden İstihkak iddiasında bulunan 3.kişi Muhammet ... itirazının İİK 265. Maddesi kapsamından sayılan itirazlardan biri olmaması sebebiyle reddine," karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı ...Tic. A.ş. vekili tarafından sunulan istinaf başvuru dilekçesinde; İhtiyati haciz kararına dayanak gösterilen çekin keşide yerinin Ankara olduğunu, İstanbul mahkemelerinin yetki alanında olmadığını, çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağının olmadığını dosyaya konu çekin "karşılıksızdır" şerhini havi olmadığını, karşılıksız kalan çek işleminin görülmediğini, mahkemenin karşılıksız kaldığına dair değerlendirmesinin de bu bakımdan hukuki dayanağının da bulunmadığını, yine ibraz sonucu karşılıksız kalan çekin kambiyo senedi vasfını koruduğu da sabit olduğundan götürülecek borca dönmeyeceğini beyanla istinaf itirazları neticesinde kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı 3. ... vekili tarafından sunulan istinaf başvuru dilekçesinde; Mezkur hacizde borçlular ile hiçbir ilgisi olmayan mülkiyeti 3. Kişi ...'a ait toplam 7 kalem malzeme haciz tutanağına derç olunarak usule aykırı olacak şekilde haciz olunduğunu, müvekkilinin yerel mahkeme tarafından verilen hukuka aykırı ihtiyati haciz kararı nedeniyle telafisi güç ve imkansız zararlara uğrayacağı nazara alındığında hukuki yararlarının mevcut olduğunu, yetkisiz mahkeme tarafından hukuka aykırı olarak verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İstinafa Cevap: Davacı ... Tic. A.ş. vekili tarafından sunulan istinaf başvurusuna cevap dilekçesinde; muteriz tarafın istinaf başvurusunun süresinde olmadığını, ekte sunmuş oldukları e-tebliğ mazbatasına bakıldığında istinaf kanun yoluna başvuru süresi 24.09.2023 tarihinde başladığını, muteriz borçlunun ise 11.10.2023 tarihinde hak düşürücü sürenin bitiminden sonra kanun yoluna başvurduğundan dolayı başvurunun usulden reddine karar verilmesini, davacının yetki itirazının yerinde olmadığını, borcun götürülecek borç niteliğine dönüştüğü ve yetki itirazının yerinde olmadığının açık olduğunu ileri sürerek, davacının taleplerini reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Talep vadesinde ödenmeyen çek nedeniyle ihtiyati haciz istemine ilişkindir.İhtiyati haciz isteyen vekili dilekçesi ile; ... Hoşdere/Ankara şubesine ait ... seri nolu 30/06/2023 keşide tarihli 135.000,00 TL bedelli çeke ve faktoring sözleşmesine dayanarak 101.000,00 -TL alacağın temini için İİK 257 vd. Maddeleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, 20/07/2023 tarihli ve 2023/720 D.İş Esas ve 2023/734 D. İş Karar sayılı kararı ile, %15 teminat karşılığında talebin kabulüne karar verilmiş, ihtiyati haciz kararına karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... TİC. A.Ş. vekili ve 3. Kişi sıfatı ile ... vekili tarafından ayrı ayrı itiraz edilmiş, itiraz üzerine mahkemece, 06/09/2023 tarihli ek kararı ile; ... şirketi ekilinin yetki itirazının; karşılıksız kalan çeke dair borç, araması tüketilerek götürülecek borç niteliğine dönüştüğünden TBK 89. Madde gereği alacaklının ikametgahı da yetkili hale geldiğinden reddine, imza inkarına ilişkin itirazının İİK 265. Maddesinde sayılan itiraz sebeplerinden olmadığından reddine,İhtiyati haciz kararına itiraz eden 3. Kişi vekilinin , istihkak iddiasının İİK 265. Maddesinde sayılan itiraz sebeplerinden olmadığından reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı ... A.Ş vekili ve 3. Kişi ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür. İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.İİK’nın 258/1. maddesinde, ihtiyati hacizde yetkili mahkeme konusunda aynı kanunun 50. maddesine atıf yapıldığından, İİK.’nun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesinde, HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilerek HMK'ya atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir.Mahkemenin yetkisine itiraz, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinden olup, İİK'nun 265.maddesinde düzenlenmiştir. Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak, talep eden tarafça ihtiyati haciz talebinin dayanağı olarak, taraflar arasında düzenlenen faktoring sözleşmesi, ve çekin delil olarak ibraz edildiği, ... Hoşdere/Ankara şubesine ait, ... seri nolu 30/06/2023 keşide tarihli 135.000,00 TL bedelli keşide yeri Ankara olan çekin 30.06.2023 keşide tarihinde ... A.Ş tarafından ....A.Ş lehine düzenlendiği ve yasal unsurlara havi olduğu, sırasıyla; lehtar, .... A.Ş ve ... tarafından ciro edildiği, çekteki ciro silsilesine göre yetkili hamil olan ihtiyati haciz talep eden tarafından muhatap bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı sebebiyle çekin karşılığının ödenmediği, alacaklının kendi yerleşim yeri ve aynı zamanda borçlulardan ... A.Ş ile aralarındaki yetki sözleşmesi gereği yetkili kılınan mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunduğu görülmektedir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle çekin ibrazı ile aramanın tüketildiğinden bahisle, TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. Öte yandan, HMK nun 17. maddesinde yer alan yasal düzenleme ile tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. HMK nun 7/1. maddesine göre, davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Somut olayda, ihtiyati haciz talep eden ile borçlulardan .... A.Ş arasında factoring sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme ile taraflar arasındaki ihtilaflarda İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı, 6100 Sayılı HMK'nın 17. maddesine göre yetki kaydının geçerli olduğu, davacının borçlulardan biri olan ... A.Ş ile aralarındaki sözleşmeye uygun olarak yetkili İstanbul Mahkemesinden talepte bulunmuş ise de, İstanbul mahkemelerinin ... A.Ş yönünden sözleşme gereği özel yetkili yer olduğu ancak İstanbul mahkemelerinin bu davalının yerleşim yeri ANKARA olduğundan genel yetkili mahkeme niteliğinin bulunmadığı, dolayısıyla yetki sözleşmesinin tarafı olmayan itiraz eden diğer şirket yönünden yetki sözleşmesinin bağlayıcı olmadığı yukarıda yer verilen yetkiye ilişkin seçimlik yerlerden hiçbirinin İstanbul adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığı, yetkisiz mahkemeden ihtiyati haciz kararı alındığı anlaşıldığından itirazının kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Öte yandan 3. Kişi vekilinin de ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde istihkak iddiasın yanında açıkça mahkemenin yetkisine de itiraz ettiği görülüyorsa da İİK 265/2 maddesi gereğince 3. Kişinin mahkemenin yetkisine itiraz hakkı bulunmadığı, istihkak iddiasına yönelik itirazının ise aynı maddede sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı, yapılacak esas yargılamanın konusunu teşkil etmesi dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince 3. Kişinin ihtiyati hacze itirazının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde, 3. Kişi sıfatı ile ... vekilinin istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, ... şirketi vekilinin yetki itirazının kabulü yerine reddi kararının hatalı olduğu anlaşılmakla, İstinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/09/2023 tarihli 2023/720 D.İş Esas ve 2023/734 D. İş Karar sayılı EK KARARININ HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... TİC. A.Ş. vekilinin ihtiyati haciz kararına yetki yönünden yaptığı itirazın kabulüyle, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/07/2023 tarihli ve 2023/720 D.İş Esas ve 2023/734 D. İş Karar sayılı İhtiyati Haciz kararının ... TİC. A.Ş. Yönünden KALDIRILMASINA, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-3. kişi sıfatı ile ... vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-... Şirketi vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, 3 İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/09/2023 tarihli 2023/720 D.İş Esas ve 2023/734 D. İş Karar sayılı EK KARARININ HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 3-Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... TİC. A.Ş. vekilinin ihtiyati haciz kararına yetki yönünden yaptığı itirazın kabulüyle, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/07/2023 tarihli ve 2023/720 D.İş Esas ve 2023/734 D. İş Karar sayılı İhtiyati Haciz kararının ... TİC. A.Ş. Yönünden KALDIRILMASINA, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Av. Asg. Üc. Trf.'ne göre 4.700,00 TL maktu vekalet ücretinin ... A.Ş.'den tahsiliyle ... TİC. A.Ş.'ye verilmesine, 5-İstinaf talebi kabul edildiğinden ... TİC. A.Ş. tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 6-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın ... Hazineye gelir kaydedilmesine, 7-İstinaf yargılaması için ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... TİC. A.Ş. Tarafından yapılan 165,00 TL posta gideri, 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzre toplam 903,00 TL nin ihtiyati haciz talep eden ... A.Ş.'den tahsiliyle ... TİC. A.Ş. 'ne verilmesine,8-İstinaf yargılaması için 3. kişi sıfatı ile ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 9- 6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi uyarınca kararın tebliği ve harç tahsil işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,10- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 2004 Sayılı İİK'nın 258/(3). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.07/03/2024