T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/360
KARAR NO: 2024/440
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 21/12/2020
NUMARASI: 2015/766 E. - 2020/895 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/03/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılardan ... Ltd. Şti.'nin düzenlediği ve diğer davacı ... Ltd. Şti.'nin lehdarı olduğu ... Gebze şubesine ait ... sayılı 25.06.2015 tarihli ve 20.000,00 TL tutarlı çekin bu şirketin kasasından çalındığını, olayla ilgili olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2015 / 52796 Soruşturma sayılı dosyasından suç duyurusunda bulunduklarını, çek üzerinde yer alan davacı ... Ltd. Şti.'nin cirosunun ve imzasının sahte olduğunu, çekin keşidecisi olan diğer davacı olan ... Ltd. Şti.'nin de çek bedelini diğer davacı ... Ltd. Şti.'ye ödediğini, davalılar ... A.Ş. ve ... Ltd. Şti.'nin çeki bir şekilde elde ederek birbirlerine ciroladıklarını, İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015 / 628 Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açtıklarını beyan ederek, her iki davalıya karşı da borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacılardan ... Ltd. Şti.'nin davaya konu çekin keşidecisi olması ve çeki lehdara teslim etmiş olması nedeniyle çeki çaldıran taraf olmadığından çek bedelini lehdara ödemek zorunda olan taraf olduğu için kendilerine menfi tespit davası açamayacağını, Gaziantep .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından başlatıkları takipte takibi davacılardan ... Ltd. Şti.'ye yönelttiklerini bu nedenle diğer davacı ... Ltd. Şti.'nden bir taleplerinin bulunmadığı için bu şirketin de dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, dava konusu çekle ilgili olarak İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015 / 628 Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, bu dosyadan aldıkları yekti ile çek istirdatı davası açılması gerektiğini, bunun yerine menfi tespit davası açtıklarını, bir de çek istirdatı davası açarlarsa çelişkili hüküm ortaya çıkabileceğini, bu nedenle de eldeki davanın reddine karar verilmesin gerektiğini, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, toplanan delillere ve yapılan yargılamaya göre; davacı ...Tic. Ltd. Şti her iki davalıya açmış olduğu menfi tespit davasının kabulüne, Davacı ... Tic. Ltd. Şti'nin ... Gebze Şubesi'ne ait ... sayılı 25/06/2015 tarihli, 20.000,00-TL tutarlı çek yönünden borçlu olmadığına, Davacı ... Tic. Ltd. Şti'nin istirdat davasına dönüşen davasının davalı ... Tic. Ltd . Şti yönünden kabulüne, Davacı ... Tic. Ltd. Şti'nin Gaziantep .... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasına yaptığı 20.700,00-TL ödemenin davalı ... Tic. Ltd . Şti'den alınarak davacı .... Tic. Ltd. Şti'ne verilmesine, Davacı .... Tic. Ltd. Şti'nin diğer davalı .... A.Ş'ye açmış olduğu menfi tespit davasının davaya konu çek bedelinin Gaziantep ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasına ödenmiş olması nedeniyle dava konusuz kaldığı için ve icra dosyasında bu davalı alacaklı gözükmediği için karar verilmesine yer olmadığına,Davacı Davacı ...Tic. Ltd. Şti'ne istirdat davası yönünden istirdat davalarında kötüniyet tazminatı düzenlenmediğinden kötüniyet tazminatı talebinin reddine,Davacı ... Tic. Ltd. Şti yönünden davalıların ağır kusurlu ya da kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... Tic.Ltd.Şti. vekili istinaf dilekçesinde; davacılardan keşideci konumunda olan ... Ltd.Şti. isimli firmanın dava açmakta hukuki yararı olmadığını, zira çekin keşidecisinin netice itibari ile çeki doğrudan çaldıran taraf olmayıp dava neticesine göre en azından çeki teslim ettiğini ikrar ettiği lehdara ödemek zorunda olan taraf olduğunu, bu nedenle müvekkiline karşı menfi tespit ya da istirdat davası yöneltemeyeceğini, Aynı şekilde diğer davacı ... isimli firmanın da menfi tespit davası yöneltmekte hukuki yararı bulunmadığını, Lehdar durumunda olan bu davacının, çekin işyerinden çalındığını bu nedenle bu çeke ilişkin borçlu olmadığının tespitini ayrıca ciro üzerindeki imzanın da sahte olduğu iddiası ile müvekkiline bu davayı yönelttiğini, takip konusu çekin Gaziantep 1.Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1206 D.iş dosyası ile ihtiyati hacze konu edildiğini ve ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Numaralı dosyası ile icra takibine konulduğunu, takip dosyası ve ihtiyati haciz kararından görüleceği üzere davacı ... zaten bir taleplerinin bulunmadığını, bu firmaya karşı işlem başlatılmadığını, bunun nedeni ise çekin arkasına C.Savcılığı'nın tedbirine ilişkin şerh olması olduğunu, ancak yasal olarak bu çekin ödeme yükümlüsü neticede keşideci olduğu için sadece keşideciye karşı işlem başlatıldığını, Ayrıca dava dilekçesinde çek iptali davası açtığını da ikrar eden davacının, ayrıca menfi tespit davası açamaz zira yasa hükmü gereği çek iptali davası devam ederken çekin ortaya çıkması halinde hamile karşı çek istirdadı için dava açmak zorunda olduğunu, çek istirdadı davası açılması halinde birbiri ile çelişen hükümler ortaya çıkacağını, bu nedenle eldeki davanın dinlenemeyeceğinden usulden reddi gerektiğini, Kendilerinin çekte iyi niyetli hamil olduklarını, keşidecinin önceki hamille arasındaki ilişkilere dayanan defileri sonraki hamile karşı ileri süremeyeceğini, çekteki imzanın sahte olduğunu bilme imkanı olmadığını, Müvekkilinin işbu çeki diğer davalı ... A.Ş. İsimli firmadan ciro yolu ile iktisap ettiğini, çekin çalındığı iddiasını kabul etmemekle birlikte böyle bir durum varsa bile bunu bilme imkanı olmadığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit davası olarak açılmışsa da dava devam ederken Gaziantep ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında, davaya konu çekle ilgili olarak davalı ... Ltd. Şti. tarafından, davacı ... Ltd. Şti. aleyhine icra takibi başlatıldığı ve davacı ... Ltd. Şti. tarafından çek bedelinin icra dosyasına ödendiği, bu nedenle eldeki davanın davacı ... Ltd. Şti. yönünden İİK'nun 72/VII maddesine göre istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmıştır.Dava ve takip konusu çek incelendiğinde; ... Gebze şubesine ait ... sayılı 25.06.2015 tarihli ve 20.000,00 TL tutarlı, keşidecisi davacı ... Ltd.Şti., lehdarı diğer davacı ... Ltd.Şti. olan, çek arkasında sırasıyla lehdar, davalı ....A.Ş ve son ciranta ve hamil olarak diğer davalı takip alacaklısı ... Ltd. Şti. olan çek olduğu anlaşılmaktadır. İstinafa gelen davalı çekte hamil sıfatıyla yer almakta olup, her ne kadar davacılardan keşideci konumunda olan ... Ltd.Şti. isimli firmanın dava açmakta hukuki yararı olmadığını, zira çekin keşidecisinin çeki çaldıran taraf olmayıp dava neticesine göre en azından çeki teslim ettiğini ikrar ettiği lehdara ödemek zorunda olan taraf olduğunu ileri sürmüş ise de, Gaziantep .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında, davaya konu çekle ilgili olarak davalı ... Ltd. Şti. tarafından, davacı ... Ltd. Şti. aleyhine çek nedeniyle icra takibi başlatılmış olması ve davacının çekte keşideci sıfatıyla yer alıyor olması dikkate alındığında, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, aksi yöndeki istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Diğer yandan istinafa gelen davalı, icra takip dosyasında davacı ...'den zaten bir taleplerinin bulunmadığını, bu firmaya karşı işlem başlatılmadığını ileri sürmüş ise de; bu davacının çekte lehdar sıfatıyla yer alması ve ileri sürdüğü iddialar bakımından, çeke dayalı olarak dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, aksi yöndeki istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı ... dava konusu çekte lehdar sıfatıyla yer almakta olup, çekin şirketin kasasından çalındığını, çek üzerindeki ciro ve imzanın sahte olduğunu iddia etmiştir. Mahkemece yaptırılan imza incelemesi neticesinde dosyaya sunulan denetime elverişli bilirkişi raporunda; davaya konu çekin arkasında yer alan imzanın davacı ... Ltd. Şti. yetkilisi ... eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir. İmzada sahtecilik mutlak defilerden olup, herkese karşı ileri sürülebileceği, son hamilin çeki iyiniyetle iktisap etmiş olmasının durumu değiştirmeyeceği anlaşılmıştır. Bu gerekçelerle davaya konu çekte lehtar olarak yer alan davacı ... Ltd. Şti'nin açmış olduğu davanın kabulüne ve ... Gebze şubesine ait ... sayılı 25.06.2015 tarihli ve 20.000,00 TL tutarlı çek yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür. Diğer yandan, son hamil davalının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan rapora göre;, davalının çeki kendisinden önceki ciranta olan ...şirketinden değil, ... isimli şahsın cari hesabına mahsuben aldığının sabit olduğu, davalının çeki elinde bulunduran iyi niyetli hamil olduğunu ispatlayamadığı, hale göre davanın bu davalı yönünden kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2020 tarih ve 2015/766 E., 2020/895 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.366,20 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 353,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.012,7 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 07/03/2024