T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/924
KARAR NO: 2024/770
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/02/2021
NUMARASI: 2017/800 E. - 2021/211 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/05/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; şirketin muhasebe işlemleri için muhasebe müdürü davalı ...'ye 12/03/2015 tarihinde vekaletname verildiğini, ancak vekilin bazı hatalı işlemlere yöneldiğinin tespit edilmesi üzerine 14/10/2015 tarihinde azledildiğini, söz konusu azil namenin 15/10/2015 tarihinde bizzat kendi imzasına tebliğ edildiğini, azledilme durumunun Türkiye genelinde yayın yapan ulusal gazetelerde ilan edilerek üçüncü kişilerin bilgisine sunulduğunu, azledilen vekilin müvekkilinden habersiz olarak şirket adına ... Bank İkitelli Şube Müdürlüğünden, ... Bankası Beykent Şube Müdürlüğünden ve ... Bankası Hadımköy Şube Müdürlüğünden çek karnesi aldığını ve bu karnelere ait çekleri imzalayarak irtibat içinde bulunduğu kişiler eliyle piyasaya arz ettiğinin öğrenildiğini, azledilen vekil hakkında sahtecilik eyleminden dolayı suç duyurusunda bulunduğunu, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 20I5/39744 soruşturma sayılı dosyası ile takibat başlatıldığını, soruşturma dosyasındaki ifadeler incelendiğinde suç nitelikli eylemler ile müvekkiline ne denli zarar verildiğinin anlaşılacağını, ... Beylikdüzü şubesinden alınan çeklerden ... numaralı olan 25.000,00 TL bedelle doldurulup bankaya ibraz edilmesi üzerine menfi tespit talebiyle dava açmak gerektiğini, takibe konu çekin müvekkilİ şirket yetkilisinin imzasını içermediğini, çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, sahtecilik iddiasının mutlak def'ilerden olduğunu ve herkese karşı ileri sürülebileceğini, yetkisiz kişi ile yapılan işlemin müvekkilini sorumluluk altına sokmayacağını, davalı lehtarın iyi niyet savunmasında bulunamayacağını, HMK m. 208/4 gereğince sahte imzanın sahibi ...'nün de davalı olarak gösterildiğini beyanla, davalı ... Tic. Ltd. Şti.nin lehtar göründüğü ... Beylikdüzü Şubesi'nin 15/11/2015 keşide tarihli, ... nolu ve 25.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1174 E.- 2017/100 karar sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu çekin ihtiyati haciz kararına istinaden İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile hacze gelindiğini, cebri icra tehdidi altında ödeme yapıldığını, bu sebeple esas dosyaya konu aynı çek nedeniyle haksız ödenen 34.360 TL'nin 20/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen istirdadına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı alacağı temlik eden ... A.Ş. cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile; 34.360 TL'nin 23.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,Dava konusu ... Beylikdüzü Şubesi’ne ait 15/11/2015 tarih, 25.000 TL bedelli, ... seri numaralı çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı alacağı temlik alan ... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; davalı lehtar .... Tic. Ltd. Şti. İle temlik eden ... A.Ş. arasında 04.05.2015 tarihli Faktoring Sözleşmesi akdedildiğini, davaya konu çekin işbu sözleşme kapsamında ... A.Ş.'ye ciro edildiğini, temlik eden şirket tarafından mezkur sözleşmeye istinaden davaya konu çekin, 11.05.2015 tarihinde eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulup, elektronik deftere kaydedildiğini, her ne kadar çekin üzerinde yer alan keşide tarihi 15.11.2015 olarak gözükse de söz konusu çekin 11.05.2015 tarihinde piyasada tedavül halinde olduğunu, bilindiği üzere ödeme yöntemi olan çekin, ileri tarihli olarak düzenlenebildiğini, ...Tic. Ltd. Şti. tarafından davacıya düzenlenen 06.05.2015 tarih ve ... seri numaralı, 25.131,94 TL bedelli faturanın sözleşmeye dayanak alındığını ve faktoring işlemi için aynı tarihte davalı şirkete 22.100,00 TL ödeme yapıldığını, faktoring sözleşmesinin ilgili kanun ve yönetmeliğe uygun olarak akdedildiğini, Diğer davalı ... davacı şirket tarafından azledilmiş ise de iyi niyetli üçüncü şahıs olan müvekkilinin bu azilden etkilenmeyeceği ve iyi niyetinin korunacağı hususunun Mahkemece dikkate alınmadığını, Ticari temsilci ... azlettiğini iddia eden davacı tarafın bu hususu ilan etmediğini ve basiretli bir tacir gibi davranmayarak iş ilişkisi içerisinde olduğu şirketlere bildirimde bulunmadığını, bu haliyle de çekin azil tarihinden sonra, 15.11.2015 tarihinde keşide edildiği hususunun iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğini, Davalı ... dava konusu çek koçanlarını azil tarihinden önce mi yoksa sonra mı bankalardan temin ettiğinin davacı tarafça ortaya konmadığını, ayrıca davacı tarafın yine basiretli bir tacir gibi davranmadığını, söz konusu çeklerle ilgili istirdat yahut zıya davası açmadığını ve ilanda bulunmadığını, Yerel mahkemece de bu hususta hiçbir araştırma yapılmadığını, İmzaların istiklali ve kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkeleri gereği, keşidecinin taahhüdünün hükümsüzlüğünün, diğer imzaların sıhhatine halel getirmeyeceğini, çekin imza sahipleri yönünden borç doğurmaya devam edeceğini beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava ve birleşen dava; davacının dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespiti ve ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir. Dava ve birleşen dava; İİK'nun 72.maddesi uyarınca menfi tespit ve çek istirdatı istemine ilişkin olup, Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, yukarıda belirtilen nedenlerle, davalı alacağı temlik alan ... A.Ş vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili, geçmişte davacı şirketin muhasebe müdürü olan davalı ...'nün, şirketin bilgisi dışında şirket adına ... Bankası Beylikdüzü Şubesinden çek karnesi aldığını ve bu karnelere ait çekleri imzalayarak irtibat içinde bulunduğu kişiler eliyle piyasaya arz ettiğini beyanla bu şekilde tedavüle sokulan çeklerle ilgili menfi tespit talepli çok sayıda dava açmış olup, farklı mahkemelerde davacı şirket tarafından aynı sebeple açılan davaların Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1060 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, çok sayıda dosyanın birleşmesi akabinde mahkemece birleşen dava dosyalarındaki her bir farklı çek yönünden tefrik kararı verildiği anlaşılmıştır.Davacı vekili dava konusu çekin, azledilen yöneticileri davalı ... tarafından yetkisi sonra erdikten sonra imzalanarak piyasaya sürüldüğünü beyanla, çekin müvekkili şirket yetkilisinin imzasını içermediğini, çekler nedeniyle sorumluluklarının bulunmadığını ileri sürmüştür. Dava konusu çek incelendiğinde; ... Beylikdüzü Şubesi'ne ait 15.11.2015 keşide tarihli, ... nolu ve 25.000,00 TL bedelli çek olduğu, davacının çekte keşideci, davalı ...Ltd. Şti.'nin lehdar, çeki temlik eden ... şirketinin ise son hamil olduğu, istinafa gelen davalının alacağı, ... şirketinden temlik aldığı, çekin unsurlarının tam olduğu görülmektedir. Dosyaya sunulan 06.08.2018 tarihli heyet raporunda özetle; davacının davalılardan .... Tic. Ltd. Şti. İle ticari ilişkisinin bulunduğu, ancak davaya konu edilen 25.000 TL'lik çeke ilişkin davacı defterinde davalılardan ... Tic. Ltd. Şti.'ne çıkışına ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalı ... A.Ş. defterlerinde söz konusu çekin 11.05.2015 tarihinde 04.05.2015 tarihli Faktoring Sözleşmesine istinaden kaydedilmiş olduğu, davalı .... Tic. Ltd. Şti.'nin faktoring işlemine istinaden sunduğu 06.05.2015 tarihli ... seri nolu 23.131,94 TL'lik faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporu, celbedilen deliller ve tarafların iddia ve savunmaları birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalılardan ... ’ye 12.03.2015 tarihli ve Büyükçekmece .... Noterliğin ... yev. numarası ile vekalet vermiş olduğu, vekaletnamede çek düzenleme yetkisinin de bulunduğu, davacı tarafından 14.10.2015 tarihli Büyükçekmece Noterliğinin ... yevmiye numarası ile davalı ... azledildiği ve bu hususun gazetede ilan edildiği, çekin keşide tarihinin 15.11.2015 tarihi olduğu çekin azilname ve ilandan sonra keşide edildiği, bilirkişi raporunda yapılan tespitlere göre; söz konusu çekin davalı temlik eden ... A.Ş.'nin usûlüne uygun olarak tutulan defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yanın üçlü faktoring ilişkisinin tarafı olduğu, bu nedenle bedelsizlik defini alacağı temlik alana karşı da ileri sürebileceği anlaşılmıştır. Davacının davalılardan ...’ye 12.03.2015 tarihli ve Büyükçekmece .... Noterliğin ... yev. numarası ile vekalet vermiş olduğu, vekaletname incelendiğinde, davacının davalı ... "milli ve yabancı bankalar ile özel finans kurumları nezdinde adına her türlü hesap açmaya, açılacak hesaplar ile bu güne kadar açılmış mevcut hesaplardan dilediği miktarda para çekmeye, çek karnesi talep etmeye, almaya, evrakları tanzim ve imzaya, çekleri ciro etmeye bankalarda açılan kredi hesaplarını tanzim ve imzaya" yönelik geniş yetkiler verildiği, davalı ... Cumhuriyet Savcılığında şüpheli sıfatı ile alınan ifadesinde davacı şirkette müdür olarak görev yaptığını şirket yetkililerinin vekaletinin kendisinde mevcut olduğu bu vekaletnameye istinaden ..., ... ve ... Bankta hesap açarak şirket adına çek aldığını, bu 3 bankadan almış olduğu çekleri şirket adına ve çoğunlukla kendi ticari ilişkilerinde kullandığına dair ifade verdiği, davacı tarafından 14/10/2015 tarihli Büyükçekmece Noterliğinin ... Yev. Numarası ile davalı ...'nün azledildiği ve bu hususun gazetede ilan edildiği, soruşturma dosyasında verdiği ifadesinde davacı şirket adına aldığı çekleri kendi ticari ilişkilerinde kullandığını kabul ettiği görülmüştür. Dava konusu çekin incelenmesinde çekin keşide tarihinin 15/11/2015 tarihi olduğu çekin azilname ve ilandan sonra keşide edildiği anlaşılmıştır. Çek ödeme aracı olup ticari hayat içinde ileri tarihli olarak keşide edilmesi mümkündür. Çekin ileri tarihli olarak tanzim edildiğini iddia eden iddiasını ispatla yükümlüdür. İncelenen ticari defterlerde söz konusu çekin davalı Faktoring şirketinin ticari defterlerine 11/05/2015 tarihinde yani davalı ... temsil yetkisi devam ediyorken kaydedildiği tespit edilmiş ise de, ticari defterlerin tek taraflı tutulduğu, ticari defterlere kaydın çekin ileri tarihli olarak düzenlendiğini ispat için tek başına yeterli olmadığı, ayrıca dava konusu çekin lehdarının ... Tic. Ltd. Şti. olduğu, çekin Faktoring Sözleşmesine istinaden davalı tarafından diğer davalı ... A.Ş.'ye verildiği, yapılan bilirkişi incelemesinde dava konusu edilen 25.000 TL'lik çeke ilişkin davacı defterinde davalı ...Tic. Ltd. Şti.'ne çıkışına ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalının diğer davalı ....'ye sunduğu 06/05/2015 tarihli ... seri nolu 23.131,94 TL'lik faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı faktoring şirketinin, yönetmeliğin 22/2 maddesinde kendisine yüklenen özen ve araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği, davacının bedelsizlik defini davalı faktoring şirketine karşıda ileri sürebileceği, davalı ... soruşturma aşamasında verdiği ifadesinde davacı şirket adına aldığı çekleri kendi ticari ilişkileri için kullandığını beyan ettiği, menfi tespit davasında alacağı ispat yükü üzerinde bulunan davalı .... Tic. Ltd. Şti. 'nin çeki hangi ilişkiye istinaden aldığını ispatlayamadığı ve benzer çok sayıda dosyanın bulunduğu anlaşılmakla, dava konusu çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti ile, ödenen 34.360 TL'nin ödeme tarihi olan 23/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesinde bir hata bulunmadığı anlaşıldığından Mahkemece verilen kararın yerinde olduğu, aksi yöndeki istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2021 tarih ve 2017/800 E., 2021/211 K. sayılı kararına karşı davalı ... A.Ş vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı şirket harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,3-... A.Ş tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 02/05/2024