T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/916
KARAR NO: 2024/1187
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/05/2024 ara karar
NUMARASI: 2024/261 E.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/06/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin iş insanı olduğunu, müvekkilinin 2023 yılının temmuz ayında geçici bir nakit sıkışıklığı yaşadığını, işlerinin sekteye uğramaması adına o dönemde aynı zamanda küresel savunma ve havacılık pazarlama anonim şirketi ile birlikte ortak olduğu davalı ...' dan aralarındaki iş ilişkisinden kaynaklanan diyalog nedeniyle geçici sıkışıklığını bir an önce gidermek için 03/07/2023 tarihi, 300.000 USD, 05/07/2023 tarihi, 50.000 USD, 31/07/2023 tarihi, 60.000 USD olmak üzere toplam 410.000 USD borç para aldığını, ancak davalı müvekkilinin sıkışıklığını fırsat bilerek borç verdiği bu parayı çok kısa sürede ısrarla geri istediğini, müvekkilinin aldığı paranın 60.000 USD sini 04/08/2023 tarihinde banka yoluyla ödediğini ve geri kalan için de hemen ödeyemeyeceğini, süreye ihtiyacı olduğunu belirttiğini, müvekkilinin davalı ile iyi bir iş ilişkisi olduğunu, bu sebeple iyi niyetle müvekkilinin yaklaştığını, ancak davalının çok fahiş bir faiz ekleyerek müvekkiline 30/06/2024 vade tarihli, 650.000 USD bedelli çeki zorla imzalattığını, teminat olarak talep edildiği inancıyla müvekkilinin bu çeki imzaladığını, kalan borcunu müvekkilinin kısa sürede 12/10/2023 tarihinde elden davalıya ödediğini, müvekkilinin hiçbir borcunun kalmadığını ancak davalının parayı aldıktan sonra çeki iade etmediğini, davalının 350.000 USD daha talep ettiğini, Beykoz İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile tahsili için icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin itiraz etmesi üzerine davalının Beykoz 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/93 esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açtığını, davalının hiç bir alacağının kalmamasına rağmen kötüniyetle hareket ettiğini, davalının çeki elinden çıkartmak için kötü niyetli olarak ciro edebileceğini ve müvekkiline büyük bir zarar verebileceğini, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişime nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağını ya da tamamen imkansız hale geleceğini beyanla, müvekkilinin davalıya keşide ettiği çekin ödeme tarihinden önce paraya çevrilmemesi için gerekli önlemlerin alınmasını ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile müvekkilinin dava konusu 650.000,USD bedelli ... A.Ş. Bebek Şubesi muhataplı, 30/06/2024 tarihli, ... seri numaralı çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili ile davacı arasında kağıt ve matbaa işlerinden kaynaklanan tanışıklık bulunduğunu, tarafların birlikte ortaklığının olmadığı, davacının ... A.Ş. Kendisinin .... Ltd. Şti. isimli şirketleri bulunduğunu, bu şirketler aracılığı ile uzunca bir süre ticaret yaptıklarını, davacının müvekkilinin varlıklı biri olduğunu anladığını, davalının sermaye koymasını kendisinin de çok geniş bir çevresi olduğunu beyan ederek şirket kurmalarını ve ortak iş yapmalarını teklif ettiğini, ... A.Ş.'nin kurulduğunu, tarafların yarı oranda hissedar olduklarını, davacının ülkemizde bulunan silah, roket, savunma araçları, füze ve benzeri üretim yapan firmalar ile bağlantı kurarak komisyon sözleşmesi hazırlıklarına başlayacağını belirttiğini, ancak sözleşmelerin imzalanması için araya tanıdık üst düzey yöneticilerin girmesi, bu kişilere yapacakları iş için bedel ödenmesi, pahalı hediyeler alınması, yemeklere götürülmesi gerektiği gibi açıklamalarda bulunarak müvekkilinden nakit para talep ettiğini, kâr elde edildiğinde de davacı hissesinin kâr payından düşülmesini istediğini, dilekçe ekinde sunulan şirketler ile sözleşmeler akdedildiğinin iddia edildiğini, müvekkilinden milyonlarca dolar para elden alındığını, 410.000,00 ABD Dolarının da şahsi olarak davacıya borç verildiğini, buna ilişkin banka dekontlarının sunulduğunu, 60.000,00 USD'nin ödendiğini, ancak 350.000,00 USD ödemenin yapılmadığını, davacının Türk Lirası karne çeklerini Amerikan Doları yazarak geçersiz olacak şekilde müvekkiline 650.000,00 USD ve 400.000,00 USD olacak şekilde toplam 1.050.000,00 USD geçersiz çek verildiğini, ayrıca davacı tarafından çeklerin arkasına "Teminat Çekidir" yazılarak tahsilinin engellenmesi istenildiğini, daha sonra çekler geçersiz olduğundan müvekkili tarafından çeklerin iade edildiğini, aralarında Whatsapp yazışmaları yapıldığını, konuşmalardan sonra davacının iletişimini tamamen sonlandırdığını, ihtarname göndererek şirketin tasfiye sürecinin başlatılması için belgeler imzalanmasının talep edildiğini, davacının tek yetkili olduğu, aynı anda faaliyet gösteren ... Tic. A.Ş. isimli 09/10/2023 tarihinde yeni bir şirket kurduğunu ve ortak oldukları küresel savunma şirketinin bir kısım sözleşmeler akdettiği şirketlerle anlaşmalar sağlandığını, bu hususun noter tespiti yapılarak tespit ettirildiğini, davacının müvekkili hakkında savcılığa tefecilik iddiası ile şikayette bulunduğunu, davalının müvekkilinin ifadesini görünce İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/67 D.İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir talep ettiğini, talebin reddine karar verildiğini, hakikate aykırı beyanlarda bulunarak ve iki farklı borç ilişkisini birbirine karıştırarak tüm borçlardan kurtulmaya çalıştığını, davacıya banka kanalı ile borç olarak verilen paralardan kalan 350.000,00 USD'nin şahsi borç ilişkisinden kaldığını, dava konusu 650.000,00 USD bedelli çekin ise müvekkilinin hissedarı olduğu ... A.Ş.'nin iş ve işlemleri için müvekkil tarafından davacı yerine harcanan paraların karşılığı olduğunu, çekin bedelsiz olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/05/2024 tarihli 2024/261 Esas sayılı ara kararıyla; "Dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde; davacının davaya konu çek bedelini elden ödediğine dair yaklaşık ıspat şartını sağlamadığı, bu konuda ikna edici bir belge veya delil sunmadığı, mevcut deliller itibarıyla talebin reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Dava konusu çekin bedelsiz olduğunu, müvekkilinin 2023 yılı Temmuz ayında geçici bir nakit sıkışıklığı yaşadığını, işlerinin sekteye uğramaması adına o dönemde aynı zamanda ... A.Ş.'yi birlikte ortak olduğu davalıdan toplamda 410.000,00 USD borç para aldığını, ancak bu parayı kısa sürede ısrarla geri isteyince 60.000,00 USD'yi 04.08.2023 tarihinde banka yoluyla ödediğini, geri kalan için de süreye ihtiyacı olduğunu belirttiğini, ancak davalının müvekkilini sürekli rahatsız ettiğini ve hatta çalışanlarını sıkıştırdığını, döviz bazında çok fahiş bir faiz ekleyerek 30.06.2024 vade tarihli 650.000,00 USD bedelli çeki zorla imzalattığını, müvekkilinin anlık sıkışıklığını giderebilmek ve daha büyük ticari sıkıntı yaşamamak adına sadece teminat olarak talep edildiği inancıyla mecburen çeki imzaladığını, taraflar arasındaki para alışverişi olarak nitelendirilebilecek tek ilişkinin hesap hareketlerinden de görüleceği üzere 410.000,00 USD'lik işlem olduğunu, müvekkilinin 60.000,00 USD'ye ek olarak tüm borcunu Kapalı Çarşıdan borç para alarak 12.10.2023 tarihinde elden davalıya ödediğini, ancak çeki iade edeceğini bildirmesine rağmen etmediğini, müvekkiline 650.000,00 USD para vermediğini, elden iade edilen 350.000,00 USD'lik işlem için de davalının Beykoz 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2024/93 Esas sayılı dosyasıyla alacak talebinde bulunduğunu, tedbir talebinin reddinin yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğunu, senet bedelinin tahsil edilmesiyle TBK anlamında bir sebepsiz zenginleşme durumunun ortaya çıkacağını, mahkemenin çekin bankaya ibrazı halinde muhatap bankanın hamile ödeme yapmamasına dair tedbir kararı vermesi gerektiğini, tedbir koşullarının mevcut olduğunu, bu bedelin tahsil edilememe riski bulunduğunu beyanla mahkeme kararının kaldırılarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesine cevabında; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.
GEREKÇE; Dava, icra takibinden önce çeke dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. Davacı tarafça davaya konu ... Bebek Şubesi'ne ait keşidecisi ... A.Ş., lehtarı ... olan 650.000,00 USD bedelli çekin ciro edilmesinin protesto edilmesinin banka tarafından bedelinin ödenmesinin, çekin icra takibine konu edilmesinin önlenmesi, İİK 72/2 maddesi uyarınca icra takibi başlatılırsa takibin durdurulmasına karar verilmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği, mahkemece yaklaşık ispat koşulları oluşmadığından tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.İİK 72/2 maddesinde; "İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." hükmü düzenlenmiştir.HMK 389. maddede ihtiyati tedbir kararı verilme koşullarının düzenlendiği, HMK 390/3 maddesinde de tedbir talep eden tarafın dilekçesinde tedbirin sebebini ve türünü açıkça belirteceği ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.Davacı vekilinin 14/06/2024 tarihli delil listesinde delillerini bildirdiği, mahkemece İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/46122 Sor. sayılı dosyası ile Beykoz İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği, davacının ihtarname örneklerini dosyaya sunduğu anlaşılmıştır. Davalı vekilince de bir kısım deliller ile Cumhuriyet Savcılığına verilen ifade tutanağı delil olarak ibraz edilmiştir.Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talepli dilekçesinde davalıdan 410.000,00 USD elden borç aldığını, 60.000 USD'nin banka kanalıyla ödendiğini, kalan kısım için süre istediğini, borç miktarına yüksek oranda faiz eklenerek zorla çek imzalatıldığını, kalan kısmın ödenmesine rağmen çekin iade edilmediğini ileri sürerek ihtiyati tedbir talep ettiği, davalı tarafın ise cevap dilekçesinde taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinde davacının ödemesi gereken ancak davalı tarafça ödendiği ileri sürülen paralar nedeniyle çek verildiğini savunduğu anlaşılmıştır. Dosyaya yansıyan ve yukarıda aktarılan taraf iddialarının yargılamayı gerektirdiği, dosyaya sunulan deliller kapsamında yaklaşık ispat koşullarının oluşmadığı, mahkemece bu aşamada ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olduğu kanaatiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/05/2024 tarih ve 2024/261 E., sayılı ara kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 27/06/2024