T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1070
KARAR NO: 2024/1501
İNCELENEN EK KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/04/2024
NUMARASI: 2024/408 D.İş - 2024/436 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/09/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: Talep eden vekili Değişik İş başvuru dilekçesinde özetle; ... Bankası A.Ş. Konyaaltı/Antalya şubesine ait ... seri no'lu 500.000,00 TL'lik 29/02/2024 keşide tarihli çekten kaynaklanan borçların, borçlu tarafından müvekkiline vadesinde ödenmediğini, vadesi gelen ve herhangi bir rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak açısından İİK 257.maddesindeki ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla alacakları karşılığında borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece 15/03/2024 tarih, 2024/408 D. İş 2024/436 Değişik İş kararı ile "İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 500.000,00 TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE," karar verilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde özetle; Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin ticari sicilde kayıtlı merkez adresinin '... mah. ... sk. ... Sitesi No:...-...-... Kepez/Antalya' olduğunu, müvekkili şirketin başkaca şubesi vs. bulunmadığını, müvekkili ...'nin mernis sisteminde de kayıtlı olan ikametgah adresi; '... mah. ... cad. ... blok No:... Döşemealtı/Antalya olduğunu, takibe dayanak çekin keşide yeri Antalya olduğunu , muhatap banka şubesi de Antalya/Konyaaltı Şubesi olduğunu, genel yetki kuralı gereğince, sayın mahkememizin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkeme Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkili tarafından İstanbul 44. İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/167 Esas Sayılı dosyasıyla icra müdürlüğünün yetkisine de itiraz edildiğini belirterek itirazlarının kabulüne, müvekkilleri hakkında verilmiş olan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati haciz isteyen vekili ihtiyati hacze itiraza ilişkin cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında yetki sözleşmesi mevcut olduğunu, ihtiyati hacze itiraz eden ...nin sözleşmede kefil sıfatıyla taraftar olduğunu ve sözleşmede kefil olarak imzası bulunduğunu, ödeme araçları tevdii bordrosu'nda ihtiyati hacze ve icraya konu çek, faktoring sözleşmesinin imzalanmasından sonra yapılan faktoring işlemine istinaden alındığını, Faktoring Sözleşmesi'nin ''IV-çeşitli hükümler'' bölümünün 25.maddesinde (14.sayfada) İstanbul Mahkemelerinin yetkisi açıkça kararlaştırıldığını, güncel mersis adresinde itiraz eden şirketin kaydında şirket yetkilisinin ... olduğu açık olduğunu, faktoring sözleşmesini şirket yetkilisi olarak imzalandığından davacı şirketin yetki itirazının reddi gerektiğini, borcun görütürülecek borç niteliğine dönüştüğünü ve yetki itirazının yerinde olmadığını, müvekkilinin merkez adresi Mecidiyeköy Şişli/İstanbul'da olduğunu, İstanbul Adliyesi yargı çevresinde olduğunu, hukuki dayanaktan yoksun yetki itirazının ve ihtiyati hacze itirazların reddine talep etmiştir. Mahkemece 18/04/2024 tarihli ek karar ile; "İhtiyati haciz kararına yapılan itirazların REDDİNE, " karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Karşı taraflar vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazlarının reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesince taraflar arasında faktoring sözleşmesi bulunduğu ve yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davalı tarafça sunulan Faktoring Sözleşmesi ve sair belgeleri kabul etmediklerini, bu hususun taraflarına sorulmadığını, alacaklı tarafça sunulan takip talebinde borcun sebebi ve dayanağı olarak sadece ... seri no'lu ve 500.000,00 TL bedelli çek gösterilmiş olup alacaklı tarafın takip talebinde yer alan borç sebebi ve dayanak belge ile bağlı olduğunu, yani ilk derece mahkemesinin faktoring sözleşmesine istinaden İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğuna dair değerlendirmesinin hatalı olduğunu, faktoring sözleşmesini kabul etmemekle birlikte sözleşmenin dahi olmayan ... yönünden hüküm ifade edebilmesinin mümkün olmadığını, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin ticari sicilde kayıtlı merkez adresinin Kepez/Antalya olduğunu ve başka şubesi bulunmadığını, müvekkili ...'nin mernis adresinin Döşemealtı/Antalya olduğunu, takibe dayanak çekin keşide yerinin Antalya olduğunu, muhatap banka şubesinin Konyaaltı/Antalya şubesi olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Talep; vadesinde ödenmeyen çek nedeniyle ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İhtiyati haciz isteyen vekili dilekçesi ile; ... Bankası A.Ş. Konyaaltı/Antalya şubesine ait ... seri no'lu 500.000,00 TL'lik 29/02/2024 keşide tarihli çeke ve faktoring sözleşmesine dayanarak İİK 257 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, 2024/408 D. İş 2024/436 Değişik İş karar ile, %15 teminat karşılığında talebin kabulüne karar verilmiş, ihtiyati haciz kararına karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenler vekili tarafından itiraz edilmiş, itiraz üzerine mahkemece, 18/04/2024 tarihli ek karar ile; "ihtiyati haciz kararına yapılan itirazların reddine, " karar verilmiştir. Bu karara karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenler vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür. İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder. İİK’nın 258/1. maddesinde, ihtiyati hacizde yetkili mahkeme konusunda aynı kanunun 50. maddesine atıf yapıldığından, İİK.’nun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesinde, HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilerek HMK'ya atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir. Mahkemenin yetkisine itiraz, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinden olup, İİK'nun 265.maddesinde düzenlenmiştir. Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak, talep eden tarafça ihtiyati haciz talebinin dayanağı olarak, taraflar arasında düzenlenen faktoring sözleşmesi, ve çekin delil olarak ibraz edildiği, ... Konyaaltı/Antalya şubesine ait ... seri no'lu 500.000,00 TL'lik 29/02/2024 keşide tarihli çekin ...Ltd.Şti lehine düzenlendiği ve yasal unsurlara havi olduğu, çekteki ciro silsilesine göre yetkili hamil olan ihtiyati haciz talep eden tarafından muhatap bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı sebebiyle çekin karşılığının ödenmediği , alacaklının kendi yerleşim yerinde borçlulardan ... şirketi ile aralarındaki yetki sözleşmesi gereği yetkili kılınan mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunduğu görülmektedir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmü uygulanamaz. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle çekin ibrazı ile aramanın tüketildiğinden bahisle , TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. Öte yandan, HMK nun 17. maddesinde yer alan yasal düzenleme ile tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. HMK nun 7/1. maddesine göre, davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Somut olayda , ihtiyati haciz talep eden ile borçlulardan ... şirketi arasında factoring sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme ile taraflar arasındaki ihtilaflarda İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı, 6100 Sayılı HMK'nın 17. maddesine göre yetki kaydının geçerli olduğu , alacaklının borçlu şirket ile aralarındaki sözleşmeye uygun olarak yetkili İstanbul Mahkemesinden talepte bulunduğu, diğer borçlu ...'nin aynı sözleşmede müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı , tacir sıfatına haiz olduğu , teselsül karinesi gereği yetki kaydının bu borçlu yönünden de geçerli ve bağlayıcı olduğu ,somut durumda, alacaklı yetki sözleşmesi ile yetkili kılınan İstanbul mahkemelerinden ihtiyati haciz talep edebileceğinden, mahkemece ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verilmesinin dosya kapsamı ve usul uygun olduğu, öte yandan ihtiyati haciz talep edenin sunduğu faktoring sözleşmesi ve çek ile alacağını yaklaşık olarak ispat ettiği, ileri sürülen diğer istinaf nedenlerinin İİK 265. Maddesinde tahdidi olarak sayılan nedenlerden olmaması , ihtiyati hacze itirazda esas yargılama konusunu oluşturacak itirazların değerlendirilemeyeceği , iş bu itirazların yargılamayı gerektirdiği dikkate alındığında , ilk derece mahkemesince itirazın reddine dair verilen kararda isabetsizlik söz konusu olmadığından , ihtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2024 tarih ve 2024/408 D.İş, 2024/436 K. sayılı ek kararına karşı, karşı taraf vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı karşı taraf tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Karşı tarafca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 19/09/2024